4.

I I I •* I » I I i- I- f

I I I' f I

II I Iv s I I I I I I

111111*1« I I I I I ri' 1 '

1 I I I I M I » 1 I I i^ r. I* •> »♦

I i l^ !■ f < * I I f i^ r % i

. fv f. I- ft f^ f .

f' I- f' r r f- «^ »* i*

. fr f f » r •/ ft '

I* I f

f f l^ f' ( f 1%

r f

^ it ^ *

V » t

:= t Y ir >

>>> »

V*

>.\^^^\%%NVS%

» w

p. ^. *

% V

\%\'

* * KKKW *****

V f ^ ^ % % 1. V ^ » t r f ^ JN

' ^ » » t r >^t * »» ^ .

I » » t > *J

¥ * H » P n > > ^ * > # B I «^ # » '\

, . . f % > * » » * » ^ .

;>.vv.'.'.';':'l'.'

MWVtVt^

, t § ^ l ^ * * ***.\'

I I I* I&

I. I; I - '

f : ll <

i^ ll li^ I.

I I I, I, l^^i^.

I, i. i( I* u mm

I 1. - *

i I

I I I I

.111 I

I I I

¥ i^

»% i 5 > t * » Ji ^ r

» »»

I I I I ^ f « *

lii!'!!ii|!!iH|l:=

^^^^^Ic^7^^;z^

ICONES

FLORAE GERMANICAE ET IIELVETICiiE

SIMOL

PEDEMONTANAE, LOMBARDOVENETAE , ISTRIACAE, DALMATICAE, HUNGARICAE, TRANSSYLVANICAE, BORUSSICAE, DANICAE, BELGICAE, HOLLANDICAE, ALSATICAE,

ERGO

MEDIAE EUROFAE.

ICOINOGRAPHIA ET SUPPLEMENTUM AD OPERA WlLLDENOWll, SCHKUHRII, PERSOOiNlI., DECANDOLLII, GAUDINI, KOCHH ALIORUMQUE

NUPERRIME DETECTIS NOVITIIS ADDITIS

EXHIBENS COLLECTIONEM COMPEMDIOSAM IMAGI.NUM CHARACTERISTICARUM OMNIUM GENERUM ATQUE SPECIERUM

LN

FLORA GEIVMANICA EXCURSORIA

RECENSITARUM

AUCTORIBUS

L. REICHENBACH et H. G. REICHENBACH filio

VOI>UME]V XX.

AUCTURE

H. G. REICHENBACH FILIO.

LirSIAE

SUMPTIBUS AMBROSll ABEL.

1862.

SOLANACEAE, PER80NATAE,

OROBANCHEAE, ACANTHACEAE, i GLOBULARIACEAE, LENTIBULARIEAE

IN

FLORA GERMANICA RECENSITAE.

AUCTORE

H. G. REICHENBACH filio

LIBRARY NSVV YORIC BOTAMICAL

TAB17E.AE AKIKGAE: C€XX.

LIPSIAE

SUMPTIBUS AMBROSII ABEL 1862.

+■

SOLANEAE j«ss.

Gen. p. 124.

A. Capsulares.

a. Hyoscyameae Endl. Ench. 331. Embryonis arcuati colyiedones semicylindraceae. Capsula biiocularis, circumscisse opercularis.

I. iScopolia Jacq. Obs. I. p. 32.

Calyx hemisphaerico campanulalus quinquedentalus post anthesin augescens. Corolla cyiindraceo campanulata , limbo plicato quinquelobo. Slamina quina, corollae basi inserta, erecta, inclusa. Fila- menta basi dilalala. Anlherae obloiigae. Slylus fiiiformis stigmate capitato. Capsula subglobosa, bilocularis, supra lertiam mediam circumscissa. Semina reniformia islhmo parva, favosa.

Sc. carniolica Jacq. Obs. I. p. 32. t. 20. Nees gen. fasc. 21. Sl. 21. Bot. Mag 1126. Hyoscyamus Scopolia L. Mant. 21. Scopolina atropoides Schullz Oestr. Fl. Ed. 2. n. 844. Scopolia Iricholoma Moench Meth. 462. Rhizoma crassum funiforme. Caules basi squamati, superne foliis accrescentibus evolutis, apice dicholomi seu tricholomi. Folia cuneato-petiolala oblonga acula, nunc sinuato-denlala, nunc obliqua. Flores longe pedunculali, cernui. CoroUa luride rufofusca. (S. carniolica a longifoha Dunal in DC. Prodr. I. XII. I. 556.)

b. brevifoUa Dimal I. c. : corolla viridiflava, magis ampjiata, foliis vulgo brevioribus. Scopolina viridiflora Freyer in Rchb. fl. germ. exsicc. 2056. S. Hladnikiana Freyer apud Koch Syn. ed. 2. 585. S. infundibulum Fleischmann in litt.

Crescit in pascuis sylvarum, in sylvis umbrosis. Vere exeunte. zi In Carniolia, Slyria, Hungaria. In Silesia eflerata videlur. E. g. Carniolia: in Idriae sylvis Sieber fl. austr. 363! Bei Auersberg, Zehmlje Freyer. Slyria: Wolschberg Peterstein! Bannatus: Simion prope Orawiczam Wierz- bicki! Silesia : in den Grasgiirten bei Leobschiitz, wahrscheinlich verwildert, von Schramm ge- funden und milgelheilt Wimmer Schl 386! Gleiwilz in Schlesien nach Garcke Fl. Nord- u. Mitteld.

b. brevifolia: Berg Schelmlja bei Auersberg in Krain. Fleischmann!

Icon. nostr. Tab. 1. MDCXXII. I. Planta genuina. I. Stamen. +. 2. Slylus cum .'<tigmate. +. 3. Calj-x. +. 4. Capsula. +. 5. Eadem operculo dejecto. +. 6. Eadem superne visa +. 7. Oper- culum intus visum. +. 8. Semen. +. 9. Idem Iranscissum. +. 10. Idem transverse transcissum. +.

b. brevifolia Dun. : II. Caulis.

II. H.TOScyamns T. L.

Inst. 117. 1. 42. Gcn. 247.

Calyx urceolalus seu campanulalus, persistens, limbo quinquedentato. Corolla infundibuiaris limbo obliquo irregulari quiiiquelobo, ae.stivalione imbricata. Stamina quina, corollae basi inserta. Filalamenla subtereiia, ima basi incrassala (pilosula). Antherae oblongae. Slylus filiformis stigmate capitato. Capsula oblonga, operculo bene apiculari. Semina reniformia isthmo parvo, favosa. lcon. Fl. Germ. XX. I

1. H. niger L. Sp. 257: loliis superioribus seraiamplexicauli sessilibus. Engl. Bol. 591. Schi;. 44 Sturm 3. Hayne Arzngw. I. 28. Fl. Daii. 1452. Bull. 93. Sv. Bot. 21. Bot. Mag. 2394. Planta biennis (seu anuua: il. agrestis Kit. Schult. Ocslr. Fl. 1.383. H. vervicnsis Lej. Fl. Spa. 1. 116. H. bohemicus Schmidt Boh. Cent. 3. p. 31). Radix fusiformis. Cauiis subleres viscoso villosus. Folin oblonga acuta, sinualodenlata seu sinuato pinnaliloba. Flores subsessiles in cymam bifariam uniparem scorpioidem congesti foliis floralibus valde evolulis. Calyces viscoso villosi. Corolla ochroleuca, fundo atroviolaceo, ceterum i troviolaceo reticulata.

b. pallidus Koch Syn. 585: floribus concoloribus pallidis H. pallidus Kit in W.En. h. berol. 1.228. Crescit frequens in rnderatis, pone vias, in vicis, ad ruinas arcium etc. Aestale c?- G Icon. nostr. Tab. 2. MDCXXIH II. Caulis pars superior plantae genuinae. 1. Alabastrum, ul videas aestivalionem imbricalam.. +. 2. Flos transsectus. +. 3. Fructus transseclus: vides operculum pyxidis. +. 4. Semen + +. 5. 6. Semina transsecla. + +. 7. Areae testae. +.

2. H. albus L. Sp. 237: foliis superioribus petiolatis. H. major Mill. Dicl. n. 2. Dunal in DC. Prodr. XUI 1. 548. II. aureus All. Ped. 1. 104. H. canarii-nsis Ker Bot. Reg. 180. H. varians

De Yis. Bot. Zeil. Erganzbl. 1829 p. 7. Fl. Dalm. I. t.'24. Lam. 111. t. 117 f. 2. Planta uni

Iripedahs viscoso hi.^jiida Foha longe petiolata oblonga, sinuato-pinnatiloba seu repando-dentata, basi cuneata, seu rotundata, seu cordala, summa nunc obluse rhombea integerrima. Flores nunc omnes sessiles, nunc inferiores bene pedunculati Calyx etiam fruclifer magis quam in praecedenti campanulalus , hinc non ila sub linibi dentihns constriclus; nervi bene prominuli, reticulationes valde expressae; patentim hispidus. Corollae tubus longior, quam in praecedenli, saepissime cur- vatus; limbi lobi quam in praecedenti multo breviures et minus irregulares. Tota corolla ex ill. De Visiani (1. c!) palhde flava fundo viridulo seu atropurpureo demum viridulo. „Varial corollis bi- coloribus, floribus infimis pedunculatis , et foliis floralibus oblongospatulalis inlegris, quam formam clim sub dicto nomine .specic dislinxi: cnltura lamen ditTerenlia quaeque evanescit. Lobi foliorum vnriant obtusi aut acuii, et eorumdem basis altenuata, truncala, aul emarginala." De Vis. 1. c. Specimina teneo culta Srhleicheriana. quae certe annua.

Crescit in apricis saxosis, ad muros et moenia totius Dalmatiae liltoralis, Lstriae, Croatiae Htto- ralis (FiumeNoe), et in dilione venela ac mediterranea. Vere. Aestate. G- d"- '^- Dalmalia: Spalalo: v. Welden! Peller! De Visiani! Pola Pappcritz! Lido di Venezia Kellner v. Kollenstein! Nicaeae: de Charpenlier! tExGallia: Avignon Requien! iSarbonne de Martrins! Arles Aunier! Hellin Hisp. Bourgeau 799! Brussa Friwaldski! „Veleno Canariensium. In ruderatis et rupes- Iribus marilimis insularum Canariensium vulgaris. Webb.!)

lcon. nostr. Tab. 2 MDCXXlll. I. Canlis pars superior.

Ii Datureae G Don. Gen. Sysl. Gard. IV. 472. Embryonis arcuali cotyledones seini- ryliiidraceae. Capsula incomplete quadrilocularis loculicide et seplicide dehiscens.

III. Datnra L

Gen. 246. Calyx tuhulosus, angulalus, ajiice quinquedenlatus, supra basin demum circumscissus basi per- sistente peltata. Corolla inrundihuliformis apice quinquedentala, aeslivalione conlortuplicata. Stamina quina, inclusa; filamenta basi dilalala corollae lubo inserta. Anllicrae oblongae rimis deliiscentes; ereclae. Stylus crasso filiformis stigmate bilamellato, lamellae limho hippocrepico. Ovarium in- romplete quadriloculare, placenta utraque cum pariele opposito per duas lerlias connata; placentae pluriovulatae. Cfipsula oblonga, muricala, semiquadrilocularis, quadrivalvis, loculide et septicide dehiscens. Semina reniformia, foveolata.

D. Stramonium K. Syn.bSQ: Slramoniiim foelidiim Scop. Carn. ed. 2. 1.157. Stramonium spinosum Lam. Fl. Fr. II. 256. Hayne Arzgw. IV. 7. Jacq. Auslr. 309. Bull. 13. Fl. Dan 436. Sc. Bot. 43. Planta annua caule laevi lereliusculo .superne ilicholomo ramoso. Folia petiolala ob- longa cuneala acuta sinuatodentala. Corolla calycem pentagonum duplo e.xccdens. Varia colore corollae albo (D. Slramonium L. Sp. I. 179) seu chalybaeo {D. Tatula L. II. 256. D. stramoniuni b. chalybaea K Syn. 1. c D. Slramonium p Tatula Dunal in DC. Prodr. XIII 1. 540). Seniina minule papillosa papillis nitidis.

Crescil in ruderalis dilionis Aestate. O. Palria vera incognila, nunc per orberu dispersa. An ex dilione caspia?

hon. nostr. Tab 3. MDCXXIV. L Ramus. 1. Corollae portio. 2. Slyli apex. + 3. Ovariuin junius transsectuni. +• 4. 5. 6. Ovaria varia altitudine transsecla. +. 7. Capsula. +■ 8. Placenta seminibus dejectis. +• 9. Semen a latere. +■ 10. Ideni inferne. +. 11. Idem transsectum, ut videas embryonem. +■ b. ciialybaea K. II. Ranius.

c. Nicotianeae Dnn. \. c. 556. Embryonis fere recli colyledones subclavatae. (Jap- sula bilocularis septicide bivalvis.

IV. ]iricotiana T.

Inst. t 41. Calyx campanulato-tubulosus, persislens Corolla infundibuliformis vel hypocrateriformis, linibo quinquelolio, lobis plicalis Slamina quiiia. inclusa, nunc intra linibum prominnla. Anlliera^^ oblongae erectae longitudinaliter dehiscentes. Slylus flliformis cajiilato pellalus. Capsula a calyce persisieiili obcelala, oblonga, bilocularis, apice lanlum seplicide bivalvis. Placenta ab apice septi usque snpra basin. Scmina oblonga reniformia, compressa. Innorescenlia cincinnalis.

Sect. 1. Tabacum G. Don. Gcn. Sysl. IV. 462. Corolla infundibuliformis rubra.

1. X. Tabacum L. Sp. 1. 258. Herbacea glulinoso-pubescens. Caulis lereli-oblusanyulus superne fasligiato ramosus; parce cum foliis glandipilis. Folia oblongo lanceolala acuminala, inferiora decurrenti semiamplcxicaulia. Innorescenlia paniculiformis. Corolla extus pilis gjandulosis veslila, fauce inflata. Corollae limbi denles bene aculi.

a. attenuahm Dun I. c. 557: foliis lanceolatis ulrinque altenuatis corollae limbi denlihiis aculo acuminatis. Nees med. 12. 18 Corolla intense rosacea.

b. macruphyllum Dun. 1. c: foliis oblongolanceolalis breve acutis, corollae limbi denlibns ob- luse aculis. N, lalissima Mill Dict. 1. Nees med. I. c N. macrophylla Spreng. Ind. Hal. 1807. Lehm. Nicot. 19. Corolla pallide rosoa.

Ex America. Frequentcr culla. Aestale. O. <T.

Icon. nostr. Tab. 4. MDCXXIV. a. allenuatum Dun. H HI Ramuli inflorcscenliae lolio radicali poslposilo 1. Flos longiludinaliler Iransseclus. +. 2. Stamen. + 3. Cajisula cum calyce + 4. Ovarium lansseclum. +• 5. Placenla a lalere. +• 6. Eadem antice^ +■ 7. Semen. +. 8. 9. Semen Iransseclum. +.

Sect. 2. Rustica G. Don. I. c 264. Corolla (hypocrateriformis vel) tubuloso cylindracea flavoviridis.

2. N. rustica L. Sp. 258. Bull. 289. Glandulosa lomentosa. Caulis teres. Folia petiolata ovata. Inflorescenlia paniculiformis. Calyx breve campanulatus quinquedentatus. Corolla cylindracea ampla denlibus limbi breve acutis.

Ex America. Nunc praeserlim iii dilionibus orientalibus multum culta. Aestale. G

Icon. nustr. Tab. 5. MDCXXVI. I. Caulis.

1*

B. Baccatae.

d. Solaneae Endl. Gen. Planl. 664. (Embryonis curvati colyledones semicylindraceae.)

V. ]¥icaiidra Adms. Fam. 2. p. 219.

Calyx valde hypogynus, campanulatus quinquefidus aialo penlagonus laciniis basi semisagitlatis; bene retinervis. Corolia campanulata, limbi lobis breve semiovatis medio apicuiatis, aestivatione imbricaiis. Stamina quina , supra basin inserta. Filamenta basi pulvino hispidulo. Anlherae oblongo- liguialae, basi subcordalae; rimis longiludinalibus dehiscenles. Stylus filiformis sligmale capitato. Ovarium 3 (vulgo) quinqueloculare. Bacca exsucca. Semina reniformia.

N. physaloides Giirtn. Fruct. II. 237. t. 131. Atropa physaloides L. Sp. 1. 260. Physalis peruviana Mill. Dicl. n. 16. Physalis daturaefolia Lam. Dict. II. 102. Calydermos erosus Ruiz Pav. Peruv. IL 44. Herbacea 2 6 pedalis, ramosa. Folia oblonga sinuato lobata. Flores solilarii extraaxillares. Corollae limbus coeruleus, lubus albus; extus palhdior.

Ex Peruvia nunc ubique efferata. Aeslate. Autumno O

Icon. nostr. Tab. 5. MDCXXVI. II Portio caulis. 1. Flos. 2. Idem longitudinaliter transseclus, ut videas calycem bene hypogynum. 3 Alabastrum superne visum. t- 4. Corolla florida superne visn. -^- 5. Alabaslri corolla a latere visa. + 6. Stamen. +. 7. 8. Ovaria Iranssecta. +.

\fi. Mandragora T.

Inst. II. 76.

Calyx campanulalus alle quinqucfidus laciniis lanceis; diu persistens laciniis demum dilatatis. Corolla campanulala, quinquefida seu quinqueloba, calyce bene longior, marcescens; aestivatione val- vato induplicala. Slamina quina , supra tubi basin inserta. Filamenla basi dilatata, barbata, ceterum filiformia. Antherae oblongae, rimis dehiscentes; erectae. Slylus filiformis. Stigma pellalo capilatum. Ovarium globosum bilorulare. Semina reniformia insculplo areolata, inter pulpam placentae. Folia rosulata. Flores pedunculali axillares (?).

1. M. officinarum L. Sp. 181: foliis oblongis hinc sinualo dentalis, calycis denlibus lanceis limbo el superficie valde glandipilibus, corollae viridialbae laciniis lanceis aculis, calyce bacca multo breviori. Alropa Mandragora L. Sp. ed. 2. 259. Mandragora vemalis Bertol. virid. bon. veg. p. 6. Bertol. Comm de Mand. p. 9. lab. 1. M. acaulis Garln. de Fr. et Sem. 2 p. 236. Brandl, Phoebus, Ratzeburg deulsche Giflgevvachse. Bull. Herb. Fr. Tab. 145. Tourn. Inst. rei herb. I. 12. De syno- nymia haec habel cgregius nosler Dc Visiani; „doleo me assentiri non posse senlentiae a cl. Ber- loionio jani diu prolalae M. oflicinarum L. quaeri debere non in hac specie, sed in specie aulumnali, quam ipse sub nomine M. officinarum proposuit prius in Virid. bonon. veg. p. 6-, dein in Commen- lario de Mandragoris supra cilato. Linnaeus, qui unicam speciem descripsit, nolas illi dedit omni- bus Mandragoris communes, quae igilur lili dirimendae nil conferunl, sed ipsum de sola M. mare antiquorum, jam a Dioscoride adumbrala el vere officinali, locutum fuisse patet ex synonimis et figuris ab eo cilalis in II. Cliff. et in Sp. pl. ed. I. et II. , quae omnia Mandragoram flore albo et bacca globosa calyce brcvi sufl^uUa insignem respiciunl, et haec certe nequit csse M. officinarum Berlol. , flore violaceo, et bacca oblonga calycem aequanle distincla. Ilaec poslrema vero potiori jure eril M. foemina .1. Bauhini, Clusii , Tourneforlii aliorunique, cui imponi debet nomen aptissi- nium M. aulumnalis Spr. Syst. Veg. I. 699, non Berlol. In scnlenliam prolalam Virum cl. induxit icon, quam de Alropa Mandragora iledil cl, Smilii in fl. graec. cenl. 111. lab. 232, quae M. aulum-

-ii&leni exhibel; sed huic aucloiilati evidenter repugnant ea omnia, quae de Mandragora sua scripsit Linnaeus, el icones conlemporaneae Milleri et Blackwelli nostram repraesentantes." Flores alhi, extus viriduli. „Rustici dalmalae iuijusce plantae foliis siccalis utuntur pro Nicotiana Tabaco, immo ejus pulverem cum ilia JNicotianae commiscenl, ut istam adullerent" De Vis.

Dalmatia: „in apricis vallis Stravcia territorii Ragusini, unde misil Jos. Rubrizius." De Visiani! qui communicavit specimen. Marlio. Aprili. ^-

Praeterea fuit indicata: im Pinzgau in Salzburg nach v. Rraune; in Tiiol nach Schopfer. Scliweiz auf dem M. Generoso iiber dcm Lago Cerisio nach La Chenal und Chatelain , jenseits des St. Bern- hard in der Valle Aosta nacii All., in einem kleinen Tliale am Fusse des Baldo weillich bei Tovri nach Calceolari; im Vicentinisciien nach Marzari. Ad iiaec affero quae sequuiilur. Indicatio salis- burgensis certe pertinel ad Allium Victorialis, cujus bulbo usi sunt ad imagines efficiendas, de qualibus ill. Unger nuper egregie disseruit.

De locis tirolensibus etc. cl. de Hausmann (fl. Tirol 1197) haec habet: wird von alteren Autoren als in Tirol, im Salzburgischen, in der Iransalpinen Schweiz, dann am Fusse des Baldo bei Torri (Caiceolari) vorkommend angegeben, wurde aber in neuerer Zeil in lieinem der erwahnten Liinder aufgefunden. Vielleiclit friiher hier und da cullivirl, da die Wurzel unter dem Namen: Allraun boi damaligem Aberglauben eine Rolle spielte. Im Sclioprerisciien Herbar (Scli6|)fer wird in lieichen- bach's flora excursoria p. 390 als Gewahrsmann angefuhrt) findel sicli weder diese noch eine an- dere als solclie beslimmle Pflanze. Was den Standort Hoppe's (Hoppe Taschenb. 1799. p. 121) an- langt, namlich: am Wege von Lienz nach der Kirsciibaumeralpe, so isl dieser schon deshalb mehr als zweifelhaft, da Mandragora gelbliclie Beeren lial, niclil rolhe, wie Herr Hoppe an seiner angeb- lichen Pflanze angab und dann Hoppe selbst in seinera spalern Reisebericlit dariiber schwieg. Rnuschensee, der auf jener Excursion Hoppe begleitet, bezeichnel den Standort weiter: Hinler dem Rauchkogel neben dem Steiger der zum Amlaciier Brunnen fulirl mit A. Belladonna."

Helvetoilalicam „e monte Generoso" nunc dislribuit cl. E. Thomas, decerpsil autem de planlis cultis, qnas anno 1843 in iiorlo illius et cl. de Cbarpenlier oplimo novi. In valle anguslana in- feriori lectam nuper audivi, specimina lamen non vidi.

Vulgatissima cerle in insula Creta. Sieber! „per lotam Cretam in planilie. Februario. FriwaldskyJ

Icon. nostr. Tab. 7. MDCXXVHL Planta. H. Bacca. 1. Caly.x cum slylo egredienti. 4-. 2. Seg- mentum corollae cum duobus staminibus. +. 3. Pilus. Specimen depictum cretense cum dalma- tico bene quadral.

2. M. autumnalis Spr. Syst. Veg. L699: foliis oblongis hinc minule repandulis seu inleger- rimis, calycis laciniis lalo lanceis parce glandipilibus, corollac violaceae laciniis lalolriangulis, calyce baccam subaequanle. M. microcarpa Bertol. Comm. Mand. p. 12. n. 3 tab. 3.

Comparandi gratia addita. In Dalmatia invenienda. Ab Octobri in Februarium. ^-

Icon florida ju.xla specimen ex Altica: „in arvis prope Athenas rara. Orphanides fl. graec. c.\- sicc 75! De Heldreich n. 3. In Peloponeso: Bory de St. Vincent!

Icon fructifera juxla specimen liispanicum Bourgaei: „2304. Mandragora microcarpa Berl. M. aulumnalis Bert. Champs argileux aux bords de la riviere, a Cbiclana, Andalousie. 10. Janvier 1855." Habui tria specimina : flondum, coroila amplissima; frucliferum alterum bnccas parvulas el calyces multo longiores gerit; lertium depiclum. Inde eodem loco cum vera M. microcarpa, baec nostra in Hi.-^pania crescere videtur. Pulcherrimum demum specimen flore maximo illi Scopoliae luridae aequali ab ill. Moris teneo.

Icon. nostr. Tab. 6. MDCXXVTI. Planla tlorida. Planta IVuctifera. 1. Calyx. +. 2. Portio corollae cum slamine. +. 3. Semen. +.

VII. Atrop.1 L

Gen. 99. e. p.

Calyx campanulalus quinquefidus , demum patens subrotatus. Corolla tubuloso campanulata limbo quinquelobo, lobis obluse triangulis aestivatione imbricnlis. Stamina quina inaequalia inciusa supra basin corollae inserta. Filamenta ima basi incrassata pellita. Antherae cordalo oblongae longi- tudinaliter dehiscentes. Slylus filiformis. Stigma capitato bilobum.. Ovarium loro annulari circum- datum. Bacca globosa viscosa succosa bilocularis calyce nucto circumdata. Semina reniformia in- sculpto favosa.

A. Belladonna L Sp. 260. Belladonna trichotoma Scop. Carn. ed. 2. 255. Belladonna bac- cifera Lani. Fl. Fr. II. 255. Jacq. Auslr. 309. Ff Dan. 758. Schk 45. Bull. 29. Sturm 3. Garln. II. t. 131 f 5. Hayne Arzgw. I. l. 43. Radix cylindracea, valde ramosa, liinc squamosa. Caulis tpreliusculus, vulgo trifidus. Folia petiolala oblonga acuta Flores vulgo nutanles, saepe inlra dichotomias. Corolla luride violaceo rubra.

b. Intea Doll Fl. Grossh. Bad. II. 771 : corolla ac bacca lutea.

Crescit in silvis, saepius ubi arbores nuper caesae. Aestale. 4- Locum saepe mutat. Etiam in Dalmatia indicatur: Vellebith De Visiani!

Icon. tioslr. Tab. 8. MCCXXIX. Ramus. 1. Alabaslri coroUa superne. +• 2. Alabastrum superne adullius. + 3. Corolla expansa. +. 4. 5. Styli. -|-. G. Ovarium cum annulo cingente, stylus remo- tus. +. 7. Bacca cum calyce cingente. +. 8. Eadcm superne, horizontaliter transsecta. +■ 9. Semen. +• 10. Idem transsectum. +•

VIII. Pliysalis L.

Gen. 250.

Calyx uiceolatus limbo quinquedentatus post anthesin increscens baccam cingens. Corolla rolata, quinqueloba, lobis Iriangulis, aeslivatione subplicatis. Stnmina quina in medio tubo. Filamenla jma basi subdilalala, submonadelpha, villosa. Anlherao erectae oblongo cordatae, connectivi api- culo niinutissimo, rimis longiludinaliter dehiscejites , filamentis aequales vel longiores. Slylus fdiformis. Stignia capilalo bilobum. Ovarium biloculare. Semina reniformia.

P. Alkelengi L. Sp. 262. Physalis Ilalicacabum Scop. Carn. 2. 256. Fl. Graec. 234. Hayne

Arzgw. VI. 4. Schli. 45. Rhizoma tenue repens. Caulis simplex seu ramosus. Folia saepe geminata;

petiolata cuneato oblonga acula, nunc cordata. Flores solitarii axillares. Corolla lucide flavoalba,

limbo ciliolala, basi inaculis quibusdam viridiflavis. Anlhcrae albae.

Crescit quasi sponte apud nos in vineis, collibus apricis. Videtur ex Oriente indroducta. Aestale. ^- Icon nostr. Tab 9. MDXXX. Caulis floridi pars addita porlione fructifera. 1. Alabaslrum trans-

seclum. +• 2. Corolla superne. +• 3. Stamen cum portione corollae. +• 4. Galyx apertus cum bacca.

5. Calyx floridus cum stylo. +• 6. Ovarium transsectum. +■

IX. l§olaiinm L.

Gen. I. 145.

Calyx campanulatus qiiinquefidu.-^, post anlhesin non auclus. Corolla rolalo slellata, quinquelida, acstivalione valvato induplicata seu subplicata. Slamina quina infra medium lubum. Filamenta valde brevia. Antherae oblongo ligulatae, rimis incompletis apice lantum, inde poris dehiscentes. Slylus filiformis. Sliynia capitalum Bacca bilocularis. Pedicelli articulati.

1. S. nigrum L. Sp. 186: herbacoum, annuum, caule angulato, foliis petiolalis oblongis acutis rcpando sinualove lienlalis, baccis spliacricis. Corolla alba. Ex baccarum colorebasce varietales babebis:

a. genuiiium DOll Rhein. Fl. 412: baccis nigris. S. melanocerasum VV. En. I. 237. S. atri- plicifolium Desp. Ex cl. Bernliardi: „annuuni, angulis ramorum prominulis tuberculatis , foliis ovatis subdelloideis sinuato denlalis cauleque pubescenlibus, pilis incurvo erectis, racemis simplicibus pcdicellis fructiferis apice incrassalis deflexis." Rcbb. Ic. Crit. CMLIII.

aa. Dillenii: elalius, vimineum, caule tereliusculo, foliis prope integerrimis. Rchb. I. c. CMLV. Sol. Dillenii Schult.

bb. pterocaulon: ramorum angulis muriculalis. „Sol. plerocaulon Dun." Rchb. I. c. CMLV.

p. chlorocarpon Spenn. Fl. Frib. 1074: baccis viridulis.

y. luteum Diill. Bad. Fl. 767 (spbaera ampliore) : baccis tlavis.

aa. villosum: dense villoso canum, subtomentosum. S. villosum Lam. Dict. IV. 289. „Pube- scenlia densa, asperilales caulis occullanle et fruclibus luteis, denicjue fuscescentibus, facile a S. minialo dignoscilur." Bernh. iiber den BegrilT der Pflanzenart.

bb. huinile: parce pilosum. S. bumile Bernli ap. W. En. II. Berol. I. 236 Rchb. lc Crit. t. CMXCIV. Solanum flavum Kit Rchb. I c 1326.

S. minial\im Coss. Germ. Paris.: baccis minialis. S. mlnialum Bernb ap W. En. H, Berol I 236. S. villosnm Mill. Dict. n. 2. S puniceum Gmel Fl. Bad. IV. 176. Rchb I c. CMXCVI.

Crescit in ruderalis per ditionem Aeslate. Aulumno. O.

Icon. nostr. a. genuinum. Tab. 10. MDCXXXl. I. IL Rami. 1. Calyx cum pistillo. +. 2. Co- rolla expansa. +. S.Slamen. +.

aa. Dillenii. III. Summilas caulis.

bb. plerocaulon Rchb : IV. Summitas caulis.

y. luleum Tab 11. MDCXXXIl. aa. villosum. I. Fastigium caulis. 1. Alabaslrura transsectum. +. 2. Portio corollae e.xpansa. +. 3. Bacca. +. 4. Ovarium transsectum. +.

bb. Immile. II. Caulis pars.

S. miniatum. III. Caulis pars. IV. Pseudumbella fructifera.

2. S. Dnlcamara L. Sp. 266: perenne, suffrulicosum , foliis petiolatis, ovatis acutis cordatis, siiperioribus haslalis seu auriculalo hastatis, baccis ellipticis. Bull. 23. Ilayne Arzgw. II. 39. Engl. Bol. 56.V Fl. D G07. Sv. Bot. 20. St. 1. 18. Caulis 10 12 pedalis, liber ereclus, vulgo scan- dens Rami ultimi frigore pereunt, rncdii novellas axes produnt. Corolia violacea; basi cujusvis partitionis maculae geminae albae disco virides. Antherae pulchre flavae.

P littorale: folia bene lomentosa. S. lillorale Raab B. Z. 1819. 413.

Crescit in virgultis, paludibus. Aeslate aulumno. ^-

Icon. nostr. Tab. 12. MDCXXXIII. I. Ranius. 11. Pseudumbella baccifera.

3. S. tuberosam L. Sp. 185: perenne luberibus, caule herbaceo, foliis impari ac inlerruple pinnaliparlilis , partitionibus ovalis acutis, pelioli alis nunc crlspatQ alato de caule decurronibu. V. Schlechd. el Scbenk Vol. II. Corolla alba, seu violacea, seu alba et violacea. AnUierae pulchre luteae.

Ex Peruvia cullum. Aestate. ^-

Ico7i. noslr. Tab. 12. MDCXXXIII III. IV. Cnulis summitales.

X. Capsicnm T.

Inst. p. 152. t. 166.

Calyx cupulatus, 5 6 dentatus, obluse penta-hexagonus, dentibus acutiusculis abbreviatis. Co- rolla rotata, 5 6 fida, laciniis triangulis, aestivatione subplicata. Slamina in fauce corollae inserta, quina. FiJamenta basi dilatala. Antherae oblongae, longitudinaliter rimis dehiscentes, conneclivo angusto apice vix prominulo. Slylus apice sligmatico capitatus. Ovarium bi-, tri-, quadriloculare; saepe quidem incompJete septo apicem non atlingente; nunc (rarissime) unilocularis. Semina reni- forma, compressa, marginata.

1. C. annnnm L. Sp. I. 270 excl. syn.: baccis oblongo conicis erectis Fingh. Mon. t. 2. Herbaceum. CauJis leretiuscuius subsuccuientus. Folia cuneato oblonga acuta peliolata saepe atroviridia. Pedunculi solitarii, raro gemini, apicem versus saepe incrassati. Bacca scarlatina seu alba seu flava; bi- seu trilocularis. Cl. Fingerhut hasce profert varielates:

a. oblongum: baccis oblongis rubris vel albis.

b. riKjosum: baccis conicis subrugosis rubris.

c. acuminahm: baccis conico acuminatis rubris vel flavis et rubro variegatis.

d. subangnlatnm: baccis truncatis anguloso lorulosis apice plerumque bifidis.

e. ovoideum: baccis oblongis ovoideis laevibus flavis aul rubris.

f. abbreviatum: baccis ovalis vel cordiformibus subrugosis rubris. Ramosissimum.

g. olivaeforme: baccis ovato oblongis olivaeformibus erectis rubris. Gracile.

Frequenlissime in dilione australiorienlali cullum. Praeserlim cum carne crudo vel cerebro ab orientalibus inclytis quibusdam nationibus imperii austriaci baccae comeduntur nomine „Paprica". Ex America Iropica suadentibus R. Brown et A. De Gandolle videtur exortum, el ob magnum nume- rum specierum americanarum, et ob penuriam nominum in vetere orbe vernacuiorum. Ita cl. Rox- burgli nomen sanscrilum non novit.

Icon. nostr. Tab. 13. MDCXXXIV. II. Ramus. 5. Pars corollae cum tribus staminibus. Nunc dilatatae bases staminum adeo coafluunt, ut vere monodelpha stamina appareant. 6. Bacca Iranssecta +.

2. C. cordiforme lilill Dict. 2. baccis ovato conicis cordiformibus pendulis. Fingh. I. c. t. .9 et 10. Caulis lereliusculo angulatus, uni bipedalis. Folia oblonga acuminala basi lato cuneata,

saepe atroviridia. Gorolla albiduia. Bacca coccinea seu flava. Hasce varietates profert cl. Fingerhul :

a. subsulcatum: bacca ovalo subrotunda obiter sulcata.

b. suhangulosum: bacca cordata magna subquadrangula rubra.

c. majus: bacca cordato oblonga majori flavo rubroviolacca, stylo persistenle plerumquu terminata.

d. minus: bacca subgloboso cordiformi minori rubra, slylo persislenle inlerdum npiculala.

e. oUvaeforme: bacca mediocri olivaeformi flava vel rubra.

f. globosum: bacca subglobosa flava.

g. cerasicarpon: bacca globosa rubra cerasi colore et magnitudine. Colitur uti praecedens, sed rarius. Aestale. O.

lcon noslr. Tab. 13. MDCXXXIV. III. Planta

9

XI. Ijycopersicnm T.

Insl. 93.

Calyx |ic.Tsislens quinque-pluriparlilu.s, iiarlilioiiibus lanceis aculis. Corolla rolala parlilionibus aeque inulli.s lanceo- Iriacigulis; aeslivaliuiie valvata. Slamina lolidem corollae lubo inserla. Filamenla iala brevissima. Anlherae ligulalae conneclivo denliculalo reluso lerminalae, inlense coalilae, int- rorsum rimi.s lon4.'itudinalibus cleliisconles. Stylus filirormis. Sligma obtusum, lobulalum. Ovarium 2 3-pluriloculare, placentis angulis inlernis adnalis mulliovululis. Bacca depressa sulcala, 2 3- plurilocularis Semina renirurmia, rugulosu, in pulpa nidulanlia.

L. escnlentam Mill. Dict. n. 3. Solanum Lycopersicum L. Sp. 150. Lycop. Pomum Amoris Moeiicl) Melli. 515. Dun. Sol. l. 3. 1' 3. Villoso pilosum. Caulis crassus maculalus. Foiium iiiaequaliler piniialiparlilum, parlilionibus petiolalis oblongis cordatis acnlis parce sinualo-denlalis, sublus glaucis, Corolla flaveola. Bacca Uermesina.

Ex America calida. Frequenler cullum. Aeslale. 0.

Jcon- nosh: Tab. 13. MDCXXXIV. Caulis fasligium cum lolio inferiori. 1. Slamen. +. 2. Bacca. +. 3. Eadem Iransverse Iranssecla. +. 4. Senien Iranssecluin. +.

XII. Erycinm L.

Gen. 262. Calyx urcoolalo- campanulalus. Corolla infundibularis limbo quinquefido, laciniis aeslivalione im- bricalis; deciduo basi circumscissa relicta Dalurae Melampyrique more. Stamina quina, medio vel infimo lubo corollae inserla. Filamenla filiCormia depressa. Anlherae oblongae basi cordalae, nunc ronncclivo apiculalae. Slyliis filiformis Sligma capitalum. Ovarium biloculare, placentis seplo adnalis mulliovulalis. Bacca calyce persistenli cincla oblonga biloculaiis polysperma. Semina reniformia comprcssa favulosa. Embryo curvalus periphericus.

1. L. barbarnm L. Sp. 277: foliis subrombeo-oblongis aculis, calyce inaequali bilabialo, corollae tnbo aequ.ili limbum aequantc, filamenlis basi barbatis, bacca oblonga L. lurbinalum Poir. nouv. Dub. 119. t. 31. Nces Gen Fl. G. fasc. 24. Frutex eflusus ramis pendulis. Jnerme seu .«pinosum. Loborum corollae margo laevis seu ciliatus.

Ex Orienle inlroduclum, ubique efTeralum seu sallem cullum. Aeslale. t>.

Icon. nostr. Tab. 14. MDCXXXV. 1. (Calami lapsu pro „barbarum L " scripsi „al'rum L.") Ramus. 1. Alabaslrum aperiens. +. 2. Flos longiludinaliler disseclus. +. 3. Calyx. +. 4. Slyli apex sligmalicus. +. 5. 6- 7. 8. Daccae. +. 9. Bacca transsecta. +. 10. Senien. +. 11. 12. Semina aperta. +.

2. L. chinense Mill. Dict. n. 5: loliis subrhombeo-ovalis aculiusculis, calyce aequali ab- breviato denlibus aequidistanlibus, corolla quam in anlecedenli bene breviori (medio nunc conslricta), fiiamentis basi barbalis, bacca ovali. L. barbaruin. b. chinense Ail. Kew. L 257. L. Trewiaum R. S. 4693.

Ex China iiilrodudum. In Lombardia frequenlius cullum ac efferalum (e. g. in agro Bassanensi ad sepes della Rosa. Montini! Paiolini!)

Icon. nostr. Tab 14. MDCXXXV. 11. 111. Rami. 13. Corolla. +. 14. Calyx cum pedicello. +. 15. Calyx aperlus, ut videas basin corollae. +. 16. Slamen. +. 17. Dacca. +. 18. Semen. +. 19. Idem transsectum.+.

3. L. enropaenm L. Mont. 1.47: foliis lanceolalis, calyce cupulari bilabialo, corollae lubo linibuin reliculalum duplu excedenle, filamenlis basi imberbibus , bacca ovalo globosa. L. mediterra- neum Dun. DC. Prodr. XllL 1. p. 523. Micheli nov. Gen. 224. l. 105. f. 1. Siblh. Sm. Graec. IIL 236. Flores vioLicci, rosei seu albi. Loborum corollae limbus cilialo-denticulatus Spinosum ramis divaricatis, numquam pendulis.

Icon. Fl. Germ. XX. 2

10

„Crescii ad sepes totius Dalmatiae liltoralis, el in insulis Veglia el Lesina." De Vis.! Dalm. 237. Aestale. ti.

Icon. nostr. Tab. 15. MDCXXXVI. I. (Juxta specimen prope Cagliari a cl. de Notaris lectum). Ramus. 1. Flos. +. 2. Pars corollae superioris. +.

(4.) L. abeliaeflorum: foliis obovatis hispidulis, calyce campanulato bilabiato, corollae lubo

limbum ereticulalum triplo excedente, (ilamenlis basi imberbibus, bacca L. mediterraneum

8. cinereum Dun. I c. 524.

In Arabia: prope Dscheddam ad aggeres arenosos circa cisternas W. Schimper 855.

Icon. noslr. Tab. 15. MDCXXXVI. II. Ramus. 3. Flos. +. 4. Portio corollae expansae supe- rioris. +. 5. Stamen. +. 6. Slyli summilas. +.

Obs. Cl. Dunal , qui Soianaceas pro Prodromo redegit pro L. mediterraneo suo filamenta poscit basi puberula. Taiia non vidi. Cl. De Visiani, semper accuratissimus, fiiamenta imberbia monet.

SCROPHULARINEAE r. Rr.

Prodr. 433

A. Antirrhinideae Benth. "m DC. Prodr. X. 188: alabastri labium superius exlernum.

I. Verbasceae Benth. in DC I c. Corolla rolata. Antherae demum uniloculares apici diialalo fiiamenlorum transverse vel oblique adnalae.

I. Verbascnm L.

Gen. 245.

Calyx quinquepartitus prope symmetricus. Corolia rotata, tubo brevissimo, limbo quinquefido expanso subirregulari iaciniis posticis saepe minoribus. Stamina quina in tubo inserta. Antherae seu omnes transversae reniformes, seu anticae obliquae lineares. Capsula seplicida. Placenta in medio seplo polysperma. Semina foveoiata erucarum multarum e.xcrementis simillima.

Genus admodum anibiguum ob paucos characteres el niultas plantas hybridas.

Characteres ex foliis et ex antheris petiti sunt. III. De Candolle in ,,flore francaise" species distinxit foliis decurrenlibus et non deciirrentibus. Cl. Marschall a Bieberslein contra superficiem staminum primo in.^pexil. Ili. Benlham tandem primum locum concessit antheris: species distribuit in Thapsos antheris anticis decurrentibus et Lychnitides antheris omnibus reniformibus. Hunc vjrum quidem secutus sum. Nam ex principio certe Iioc argumentum videlur primarium. Tamen, ut verum falear, limeo, ne ipsa Benthamiana methodus liaud certa evadat. Ila egregius vir V. niveum Ten. ex Tenorio ad Lychnitides reposuit, dum Thapsi seclionis est. Ita ego V. macrurum De Vis. (Visianianum) vidi antheris nequalibus ct tale depinxi, dum ipse cl. De Visiani misil ejusdem stirpis antheras inaequales. Idem observavit cl. D6II, qui (Rh. Flor. 322) sub „Verbasco Thapso" (phlomoidi ac thapsiformi) affert: „Bei dieser und der vorhergehenden Form finden sich zuweilen in einer oder der andcni Biullie an den langern Slnubgef;issen quer aufsilzende Slaubbeulel, welche an der Beruiirungsstelle der beiden Fiiciier gleichsam gebrochen sind, so dass dieselben sich auf entgegengeselzten Seiten abwarts neigen." Etiam cl Auerswald me docuil, se inconslantes flores

11

vidisso quoad antlieras. Tandeni V. plioeniceum saepius vidi gaudere anlheris anlicis obliquis, quas iii icone Tab. 31. alluli, dum in annly.si normales transversas depinxi.

Hybrida Verba.sca nunc meliu.s cognita el avidissime collecla indies augenlur. Anglus vir quidem hybridas haud inagiio amore videtur ample.xus. Ila in DG. Prodr. p. 225 verbotenus: „Hybridae speciebus vulgatioribus enalae saepe occurrunl lam sponlaneae, quam cullae, el ab aucloribus pro species aul varietales distinctas accipiunlur. Hic vero nec descriptiones nec diagnoses admisi, et nomina taiitum quibus a bolanicis signata sunl notavi. Non sunl enim species perpeluae, nec varie- lales, nec stirpes permanentes, sed individua in herbariis nimis assidue servala, in natura ephemera et rara, quorum duo cx iisdem slirpibus enata saepe inter se dissimiliora suiit, quam a patre vel malre." Nos conlra vilipensa haescce „individua" diligenter observamus. Quod ni fecissemus, limi- tes mullarum specierum semper ambiguae mansissent. Quae igilur hybrfda nunc non depingere mihi licuit ea in ulliinis voluminis labulis afferam.

Tanlum haud sine magno gaudio moneo, patris Verbasca , ex incendio Dresdensi 1849 servala, mihi transmissa fuisse, unde maleries haud parum adaucla.

Tomentum plantarum ex pilis slellatis. „Lana" filamenlorum constat ex papillis compressis cla- vatis sub microscopio minulissime granulatis, quasi saccharalis.

Characteres forsan optime depromendi erunt ex sligmatis, forsan imo antherarum forma. Feci, quod polui, ul stigmata accurate depingerem. Sed quae ad sicca specimina dedi, ea Ibrsan haud optime characleres vivorum sligmatum prodent.

A. Species sincerae, saltem non hybridae.

Sect. I. ThapSllS Benth. I. c. 225. Stamina inaequalia. Antherae in staminibus posteriori- bus reniformes, in staminibus geminis anticis decurrentes. Flores flavi, raro aibi.

§§. I. Thapsi veri Benlh 1. c. 225. Planlae tomentosae.

1. V. Schraderi Mey Chlor. Hann 326: subsimplex, laxe lomentosum, foliis superioribus omnino decunenlibus ob.solete denticulalo-crenulatis, corollis rotato infundibuiiformibus, filamentis geminis anticis calvis (nunc medio piiosellis) anlheris suis quater longioribus, stigmale clavato. V. Thapsus L. Suec. 69 ex Friesio. Schrad. Mon. p. 17. Engl. Bot. 649 Schk. l. 42. Hayne Arzgw.

XII. 38. Tri octopedale, striclum , dense sed tenue tomenlosum. Inflorescentia subclavata. Co-

rolla e minoribus. Filamenta superiora aibo lanata. Slylus basi slellipilis.

Specimen egregium, cujus pater in flora excursoria pag. 385 mentionem fecit Charpentieri , ad manus est. In Vailesia lectum dicilur, sed non de Charpenlier, sed pater schedam scripsit. Inde forsan inler plantas gallicas seu nicaeenses pertinet? Pollel tomento densissimo, valde appresso, lucide sericeo. Sligma clavatum quidem nunc lobulosum , nunc obliquum. An hybridum inter hoc et montanum? Occurrit etiam albiflorum.

b elongaium De Vis. Dalm. 154: foliis anguslioribus , corollis aibis. V. elongatum. W. en. pl. h. ber. 223.

Crescit in collibus siccis, in rupibus, lapidosis etc. Forsan per ditionenm , sed Verbasco Ihapsi- formi longe rarius. Aestate. cT. In Dalmatia indicatur in demissis monlium Vellebith. (De Vis I. c.)

Icon. noslr. Tab. 16. MDCXXXVII. Gaulis pars superior secta poslposito folio inferiori. 1. Ala- bastrum, ut videas lubum in hoc longiorem. +. 2. Corolla expansa. +. 3. Stylus. +. 4. Capsula. +. 5. Semen superne. +. 6 Semen longitudinaliter transseclum. +. 7. Semen. +.

2. V. macrurQm Ten. ad fl. neap. prodr. app. V. p. 9. FI. Nap tab. 214: simplex, lute- stenli ac laxe tomentosum, foiiis superioribus optime el lale decurrentibus limbo hinc minule ac

2*

12

humillinie creiialis, corollis berie rolalis, filamenlis gemiiiis aulicis barbelialis anllieris suis decurren- tibus qualer longioribus, stylo obtuse rhombeo. Esset Verbascum Schraderi, nisi stylus obtuse rhonibeus. Tomenlum brevissimuin V. Scliraderi.

Comparandum additur. Specimen ex Calabria: Carapotanesa Tenore!

Icon. nostr. Tab. 22 MDCLIII II. Corolla expansa et folium in caulis porlione decurrens.

3. V. montanum Schrad. Hort. Gdtt. fasc 2 I. 2: simplex, appresse lomenlosum, foliis siiperioribus paulo decurrenlibus, obsolete crenulatis, corollis rotato infundibuliformibus , filamentis geminis aniicis inlus barbellalis antheris suis qualer longioribus, stigmate clavalo. V. crassifolium Schleich.! Cal. 1815. V lliapso floccosum Gren. Godr. fid. Coss. Planla pedalis, raro allior. Ex- siccata pollet colore flavido. Folia perrigida. Corolla praecedentis. Slylus ex sicco videlur minus clavalus.

Ciescil in Tirolia ac Ilelvelia. Aestate. j: „In der Waklregion der Seiseralpe sellen v. Haus- inann! Bormio am Steige vom allen zum neuen Bade v. Hausmann. Pralligau bei Davos und Oberen- gadin Moritzi! Wallis Sclileicher! de Charpentier! Blochmann!

Icon. nostr. Tab. 21. MDCXLII. Caulis et Iblium. Adduntur erucae Nocluae Verbasci. 1. Ala- bastrum. +• 2. Calyx. +• 3. Flos expansus. +.

Ohs. Reliqua loca dubia. Cl. Schrader in monographia affert pro synonymo: „Verbascum Phlomoides Spreng. Halens. n. 231. (fid. specim.)." „lch habe diese Pflanze nie selbst im El- sass beobachtcl und verniullie inil Koch um so mehr eine Verwechslung, als Dr. Kirschleger (Pro- drome p. 100) es fiir eine Bastardfoim von V. Tliapsus und phlomoides zu halten scheint, was doch das achle montanum narli der Beschaflenheil der vordern Slaubgefasse nichl sein kann." Doell Rh. Fl. 323

4. V. niveum Ten. Fl. Nap I. 50. I. 22: simplex, niveo ac appresse lomenlosuin, foliis oblongis ovalisve apiculalis, Hmbo obsolelissime crenulatis, imis scrrulalis, superioribus brevissime decurrenlibus se.s.silibiis, infimis longe petiolalis, corollis rolato infundibularibus, filamenlis omni- bus papilloso barbellalis, anlheris suis qualcr suu Ro.\ics longioribus, sligmale brevi rhombeo. Planla vere egregia spilbamaea usqiie pedalis. Caulis lomenlum validum Iransverse floccoso rugu- losum. Rhizoma foliorum vesligiis dense obsilum. Folia pagina inferiori nervoso relosa, pagina superiori appresse velulina reticulato insculpla. Folia superiora brevia in bracteas iranseuntia. In- florescentia spiciformis valde compacla

Crescit in regno Neapolilano. Gussone! Tenore! Forsan in Dnlmatia delegendum. Aeslale. cT- Icon. nostr. Tab. 22. MDCLIII. I. Planla. 1. 2. Slamina ex superioribus et inferioribus. +. 3. Styli pars inferior et superior. +.

5. V. thapsiforme Schrad. Mon fasc 1. p. 21: subsimplex laxe lomentosum, foliis supe- rioribus omnino decurrenlibus obsolete denliculalo crenulalis, corollis rotalis, filamentis gemi- nis anticis calvis antheris siiis vix bis longioribiis, sligmale obluse rhombeo. V. Thapsus Mey. Chl. Hannov. 325. V. densiflorum Berlol Rar. Dec. 3. .52. Poll. Pal. I. 217. Hayne Arzgw. XII. 39. Nees Diiss. XV!. 20. Flores, quam in praecedenlibus, bene majores. Planta vulgo humilior, quam V. Thapsu.=. Folia laliora, argulius crenala. Pedicelli longiores. Filamenta anlice nunc pau- lisper barbalula. Inflorescenlia ubi valde intcrrupla: V. cuspidalum Schott Sclirad. Mon. fasc. 1. p. 23 tab. I. f 1. Occurrit floribus albis.

Crescil in sicci? collicum eliam in Dalmalia. Aestale. rf

Icon. nostr. Tab. 17. MDCXXXVIII. Pars superior planlae bis secla |ioslposilo folio inferiori. 1. Calyx cum slylo. +. 2. Corolla curn slaminibus. +. 3. Stameii anlicum. +• 4. Slamen [loslicum. +. 5. Prpilla ex eodem. +■ 6. Papilla melius aucla. + +.

13

Obs. 111- Df Visiani piaeferl nomen Beriolonii ac sub „p. lliapsifoime" racemo laxiuscnlo Ver- bascun; lliapsilornie Schrad. nuinerat.

6. V. phlomoides L. Sp. 253: sub simplex, lulescenli ac laxe tomentosum, foliis superio- ribus non seu paulo decurrenlibus, crenalo serratis, corollis rotatis, (ilamcntis geminis anticis calvis antheris suis vix bis longioribus, slylo obtuse rhombeo nunc retuso. V. Thapsus b. subdecurrens Doll. Rhein. Fl. 322. Hayne Arzgw. 1. c. 40. Nunc observalur flore aibido. Omnino simile Verbasco thapsifonni. Fola inferiora numriunm decurrunt, mediana inlerdum paulo decurrunt, summa bene sessilia; omnia bene rotunda. Infloresceniia vuigo inlerrupla. Varielales hasce distinguamus:

a. brachypterum : planta genuina.

b. australe: foliis ovatis saepe cuspidalis paulo decurrcntibus. V auslrale Sclirad. Mon. I. p. 28. tab. H.

0. nemorosum: foliis lanceolatis paulo decurrenlibus. V. nemorosum Schrad. I. c. p. 32 tab. 1. f. 2.

Auctorem ad b. el c. sensu quidein bene adscribas iil. Koch, qui lamen nomina non servavit, sed varietates bene dislinxil (Syn. 587).

Crescil in collibus siccis, etiam in Dalmalia. Aestale. rf".

Icon. noslr. Tab. 18. MDCXXXIX. brachypterum: caulis pars superior el radix. 2. Calyx cum stylo. +. 3. Ovarium transsectum. +.

b. auslrale: Tab. 19. MDCXL. Caulis pars superior.

c. nemorosum: Tab. 20. MDCLl. Caulis seclus et folium inferius. 1. Calyx cum slylo. +. 2. Corolla expansa. +. 3. Slamen anticum. +. 4. Stamen poslicum.+.

Dubie huc relalum fide ill. De Visiani. Ego reperi anliieras aequales.

7? V. Visianianum: niveo ac sericeo tomentosum, quasi gossypinum, tomenlo appresso longo, aspectu prope Verbasci nivei Ten., foliis late ovatis seu oblongis bene ac angusle decurrenli- bus, obsolele denliculato crenulatis, filamenlis barbellatis antlieris suis quater longioribus, stigmato oblongo. „V. macrurum Ten." De Vis I. c. 155. Planla prope sesquipedalis, vere egregia. Calycis parli- tionos lanceae acuMe gossypina lana valde teclae. Non est Verbascum Schraderi, cum quo congruit corollae configuralione, ob stigma et tomentum. Non est Verbascum macrurum Ten! ob corollae configuralionem, alas anguslas et lomenlum. Non esl Verbascum Ihapsiforme Schrad. ob corollae figuralionem, ob filamenla anlice anlheras longe superantes. Eadem de causa recedil a Verbasco phlomoidc. V. nivoum tandum et recedil Inmenli specie, inprimis reticulalione nervorum in folii pagina inferiori prominula et alis, quae in niveo minulae. in lioc bene expansae. Utut eril seu hujus, seu sequenlis Lychnilidis seclionis civis, cerle egregium et me judice plane novum erit Verbascum, quod nomine merilissimi fauloris ac collegae, de Vissiani, condecoratum volui.

Cre>cil in lapidosis apricis insulae Torcola Dalmaliao. Slalio! (florem misit cl. De Vis. ! ) Bolleri! (accepi duo specimina, quorum allerum nunc Pelropoli in horto imperiali erit, cum ad ill. de Fischer miserim).

Icon. noslr. Tab. 23. MDCLIV. Plantao iiarles. 1. Slamen anticum anlhera Iransver.-a. +. 2. Stamen poslicum. +. 3. Calyx expansus superne cum ovario denilo slylo. +.

§. 2. Blattaria Benth. I. c. 229. Planlae virides.

8. V. Blattaria L. Sp. 254: floribus benc pedicellalis, pedicellis nudis bracteas bene supe- rantibus Engl. Bot. 393. Caulis usquc quadripedalis leretiusculus, simplex seu subramosus, in- ferne laevis superne, uii pedicelli, calyces el ovaria glandulosus. Folia laevia, inaequaliler cre-

14

naloserrata, infima longe petiolala, superiora basi cordata seu rolundata sessilia. Bracteae lanceae hinc serratae. Pedicelli demum arrecli. Calycis partitiones lanceae. Corolla rolala, pro genere valde irregularis labio nempe muito majori; flava, ima basi nunc inlus violaceo barbellala. Filamenla barbellata.

b. glabrum Rchb. Exc. 380: omnino glabrum corollis magnis albis extus sordide i)urpureo- aspersis. V. glabrum Mill. Ic. 67.

Crescit ad vias praesertira locis calcareis. Aestale. d".

Icon. nostr. Tab. 32. MDCLIII. 1. Caulis seclus cura folio inferiori. II. Pedunculus var. glabrae. 1. Capsula. +. 2. Eadem aperta. +. 6. Placenta cum portione sepli adhaerenti. +. 7. Capsula transsecta. +. 3. Semcn. +. 4. Idem longiludinaliter transsectura. +. 5. Idera transverse trans- sectum. +.

9. V. Blattarioides Lam. Dict. IV. 225: floribus sessilibus, pedicellis bracleolatis bracleas haud aequanlibus. Hoffin. Lk. Port. 28. V. virgatum Wih. Arrang. p. 250. V. glabrura W. en. 225. V. cryslallostemon Weinm. V. Blattaria ^. blattarioides Coss. Germ. Paris. 281. Viscoso glandulo- sum pilis glanduligeris quam in praecedenti longe brevioribus. Foiia infra nunc glanduioso hispida. Folin radicniia bene peliolala sinuatocrenata, caulina abbreviala bene amplexicauli cordata, nunc breve decurrcntia. Inflorescentia tota glanduloso hispidula. Flores solilarii, raro terni. Calycis dentes ovato acurainali. Bracleolae et bracteae oblongo-lanceae. Filamenta purpureo-lanata.

Crescil in ruderatis etc. locis asperis siccis. Aeslale. d". Nicaeae: de Cliarpentier fid. fl. germ. Exc. 380.

leon. nostr. Tab. 34 MDCLV. Pedunculi apex cum folio inferiori. 1. Calyx. +. 2. Slylus. +. 3. Slamen superius. +. 4. Stamen inferius. +. Apposita particula caulis cum folio.

Sect. II. liyclmltis Benlh. I. c. 230. Stamina subaeqnalia. Antherae in omnibus filamentis reniformes. Fiores flavi seu purpureo-violacei : raro albi. Distributio hujus Sectionis Benlhamiana mihi haud accipienda visa, cum gregum characteres nullos reperiam nec reperiendi videanlur. Ila e. gr. V. undulatum Lam. in aiio grege militat, quam V. sinualuni L., duni in observatione ill. auctor specimen afferl, quod cuinani utriusque speciei ad- scribat nescit. Equidem forsan plane artificialem distributionem sequentem propono.

a. Thapsiformia: lomentum appressum Thapsorum, inflorescentia continua seu subcon- tinua, folia infima integra. Corolla flava.

10. V. Boerhavii L. Mant. 45: simplex, niveo lanatum lana floccosa, foliis infimis pelio- latis oblongis obtuse crenatis, mediis ac supremis sessilibus hinc paulisper decurrenlibus , racemo simplici distanlitloro, bracleis calyces aequantibus, calycis denlibus lanceis , corolla bene rotata, fila- mentis inaequalibus purpureo barbatis, poslicis superioribus omnino barbatis, anticis inferioribus basi tanlum barbalis, sligmate capitato. V. majale DC. Fl. Fr. VI. 415. V. bicolor Badarro Obs. p. 3. Planta vere pulchra vuigo salis parva virgulata more prope Verbasci Blatlariae. Typum speciei Badarroanae fide de Charpentier video, qui lomenlo longiori lantum recedit.

Crescit in Liguiia: Villafranca Barla! Genuae Badarro! Vere d".

Icon. nostr. Tab. 33. MDCLIV. Planta. 1 2. Stamina. +. 3. Stylus. +.

11. V. semialbam Chaub. St. Am. Ag. 88: simplex, grisco lomentosum, foliis inferioribus petiolalis ovatis crenatis, superioribus sessilibus, hinc paulisper decurrentibus, inflorescentia sim- plici subdensiflora , bracteis calyces aequanlibus, calycis denlibus Iriangulis, corolla bene rotata, filamenlis inaequilongis albido-purpureobarbatis, sligmale depressocapilato. ,,V. semicanum; errore

15

(Jictum V. seminlbum" Chaub! „V. nigro Thapsus Fries" Greti. Godr. Fl. Fr. 554. „Species nequaquam hybrida, ul suspicatus est cl. Benlham " Chaub

Planla sylvestris habitat in sylvis Quercus suberosae circa Sos (Lot et Garonne) ubi frequens. Hoc exemplar e semine or(um esl Luteliae in feneslra habilalionis meae" Chaubard!

Icon. nostr. Tab. 39. MDCLX Planlae portio forle longe major, socla. I. 2. Slamina +. 3. Styli ape.x. +.

12. V. speciosum Schrad. Itort. Gott. fasc. 2. p. 22 t. 16: pyramidalo ramosum, flavo lomentosum , foliis infimis peliolalo allenualis oblongis aculis undulalis, caulinis sessilibus nunc auriculalo cordatis, bracteis floribus fasciculalis bene brevioribus, calycis denlibus linearilanceis, corolia bene rolata, filamentis inaequilongis, albobarbatis, stigmate lanceo-rhombeo. V. coeruieum Schanz Cal. Sem. H. Vind 1822 Rchb. Cril X. 1329. Roch. Bann. 041. Planla asque sexpedaiis Caulis rigidus nunc pollice bis crassior. Rami angulali paluli. Pedicelli calyce longiores. Corolla suaveolens.

Crescit in asperis Auslriae, Hungariae, Bannalus. Aeslate. ^-

Icon. nostr. Tab. 25. MDCXLVI Ramus inflorescentiae poslposilis loliis duobus. 11. Planla. 1. Calyx cum stylo. +. 2. Flos aperlus. +. 3. Corolla expansa. +. 4. 5. Stamina. +.

b. Undulata: lomentum appressum Thapsorum, innorescenlia valde inlerrupta, folia infima runcinata vel lobulata. (Inflorescentia valde ramosa.) Corolla flava.

13. V. sinnatam L. Sp. 254: cinereo tomenlosum, foliis inlimis undulalo plicatis lobulalis, flori- bus pediceilalis, lilamenlorum lana purpurea. Siblh. Sm. Graec. III. 227. Siccum Ikividum. Folia caulina Iriangula subcordala, summa amplexicaulia, inferiora subdecurrenlia. Flores flavi nunc ad faucem purpurei. Sligma capilalo depressum.

Crescit in arenosis, argillosis Dalmaliae, Istriae, Liguriae. Aestate. cT-

Icon. nostr. Tab. 24 MDCXLV. Inflorescenliae fastigium. Planlula apposita insignis loliorum rosula. 1. Corolla. 2. Slylus. +.

14. V. andnlatnm Lam. Dict. IV. 221: albo tomentosum, foliis infimis runcinalo undulatis, floribus sessilibus, filamentorum lana albida. V. plicatum Sibth. Sm. 226. Praecedenli multo vali- dius. Folia infima longius peliolala. Caulis crassus. Folia caulina oblonga acula paulo undulala seu limbo planiuscula, parce denticulata, lana densa lanata, bene sessilia. Bracleae inferiores fas- ciculos florum longc excedenles. Calycis denles trianguii elongati.

Crescit in Dalmatia. Aestale. d". „In sa.xosis apricis, ruderatis et muris urbis Scardona , in ejus- dem ditione usque Vacchiane, nec non circa Titii cataractam ad Slap, ubi legi copiose Flores flavi magni." De Visiani!

Icon. nostr. Tab. 38. MDCLIX Apex rami et inflorescentia demlis apicibus. Poslposila pavs planlac junioris. 1. Calyx. +. 2. Corolla. +. 3. Apex styli. +.

c. Flocosa: tomenlum sallem supra innorescenliam floccosum, inflorescenlia valde inler- rupla, folia inlima oblonga. Corolla flava.

15. V. floccosum ]V'. A'. Ilung. 1. p. 81. I. 71. V. pulverulentum Sm. Brit. 251. V pulve- rulenlum Vill ex Grcn. Godr. , dum cl Schrader idem in monographia inter V. Lychniti.- el floc- cosum posuil. f„Ab hoc, cui omnino proximum difiert: tomenlo tenuiori, canescente; foliis caulinis subsessilibus, ovalooblongis, aculiusculis, .sicut inferiora , inaequaliter duplicalo crenatis. Folia summa potius serrala inque acumen brevius producta.) Engl. Bol. 487. Planla usque quadripedalis, erecta.

16

Rami superiores angulali ereclo paluli Foiia infima peliolalo allenuala, oblonga seu obovala, ob- luse acula seu ^ipiculala supra et infra coslas floccosa celeruiii superne viridula, inferne cana, nunc tola aequaliler floccosa (qualia ab aiiis liabenlur Lycbnilidi floccosum Ziz). Folia caulina oblonga acula, seu triangula , seu transverse ovata cum apiculo; vulgo minute serrulata; infra dense floccosa. Bracleae subaequaies florum fasciculos excedenles Calyx pro genere valde cupulalus quinquedenlaiiis flcnlibus nunc triangulis, nunc Iriangulo subulalis. Corolia bene rolata. Filamenla nunc omnia albo barbeliala, nunc superiora lanlum. Slylus depresso clavalus.

Crescit in asperis dilionis australis et occidenlalis. Aeslate. ^. In ditione rhenana: „slelienweise auf der Rbeinflacbe voii Basel bis Coblenz, besonders haufig bei Neubreisach, Raslalt, Mainz und Creuznach. D6II rh. fl. 323. Mainz Thieme! Ziz! Mosellbal bei Coblenz Wirlgen ; Bonn: Sinzig Rpgel! Genfersee Beynier! Como Cesali! Aosla (eliam flore albo) Rcbb. fil.! Wien Leilhner! S. Andrea Tergesti Pnpperilz! Croalia: ad vias in Podra vina et ad Zagrabiam Scblosser! In Tirolia auslrali: Insbruck, Bozen, Trient v. Hausmann Fl. 624. In Styria. In Dalmalia. In Hungaria.

/cow. no%tr. Tab 26 MDCXLVII. Portio inflorescenliae cum folio inferiori. 1 Ramus valde bracleatus 1. Calyx. +. 2. Corolla. +. 3. Styli apex. +.

d Eulychnitides : folia superne subviridia Filamenlorum barba alboflavida. Pedicelli elongali , sallem longiores. Corolla flava.

16. V. bannaticum Schrad. Mon fasc. 2 p. 28. f. 39 : foliis infimis abruple peliolatis ob- longi.s basi nunc auricuialis ceterum runcinato pinnalilobis, lobis parce et grosse crenalis, caule ra- mosissimo, foliis caulinis oblongis arulis basi rolundalis seu cordalis grosse serralo crenatis, infra viridulis, rorollae parlili-iiiilius ovalis. Rocb. Bann. 38 V. sinualum Roch. Bann. Plant. 136. V. sinualum b. bannalicum Roch in litl. Folia supra el infra coslam lomenlosa; pagina laminae inferiori valde lomenlosa; subpcdalia Caulis vimineus valde ramosus, siccus brunneo-violaceus, bene folialus. Flores fascicuiali. Pedicelli lomenlosi calycibus lomenlosis longiores. Barbam filamenlorum equi- dem in omnibus floribus video albidoflavidam, dum ex Schradero quidem deberet esse purpurea, quod alTerl: ,,Florum dispositio et slruclura omnino sinuali."

Crescit in Bannalus coilibus et submontosis. Aestala. d". Ad pedes montium circa Alt-Orsowa 1841 Rochel! „Frequeiilius circa T(i|iiez praeserlim in pedibus monlium, ubi Cserna et Biela contluunl: Rocliel! Auf Ihonigcn sleiiiigien Plalzen am Donauufer bei Ogradina nachst Orsowa haufig. 5. Juli 1845. Wicrzbicki!

Icon. nostr. Tab 37. MDCLVIII. Rami apex deseclo ramulo. Addilum folium inferius.

17. V. Lychnitis L Sp. I. 235: foliis infimis basi cunealo rolundalis peliolalis ovatis acutis grosse denlalis seu duplicalo denlali^, caulinis brevius peliolalis, supeiioribus basi cuneala ses.^iilibus, infra pulverulenlis, corollae partilionibus ligulalis Fl. D 586. V. Weldenii Mor pl. It. Ubi flores albi: Verb. album Mili Dict. n 3. V. Moencliii Schultz. Ubi lola conipnges rigida, tomentum mullo densius, habilus ininor, compactiis: V. incanuin Gaud. Lusus australis gracilis, subviridis, ramosissimo vimineus: V. Lychnilis b. orienlale V. orientale Bess

Crescil in siccis collium dilionis. Aeslate. J'.

Icon nostr. Tab. 27. MDCXLVIII. Caiilis seclus poslposito folio. 1. 2. Slamina +. 3 Papilla slaminis +. 4 Slylus. -*-. 5. Frudus + 6 Idem transseclus. +. 7. Semen.+.

b. orientale: Tab. 36. MDCLVll. I. Fastigium caulis addilo ramo sterili ac folio radicali

17

e. Nigra: folia superne viridia, filaraenlorum barba violaceo-purpurea. Pedicelli abbreviati. Corolla flava.

18. V. nigrnin L Sp. 253: foliis infimis basi cordalis parce crenalis, infra leauiler tomen- losulis, caulinis peliolatis cordatis, superioribus sessilibus, inflorescenlia simplici seu ramosa com- pacta valida, pediceilis, calycibus el ovariis lomenlosis, corollis exsiccalis flavis, fiiamentis loborum corollae dimidium aequaiUibus, stylo apice capilalo. Fl. Dan. 1088 Engl Bol. 59 Sv. Bot. 590. Hook. Lond. 103. Caulis spadiceus bene angulatus, praeserlim superne, siccus niger.

b. gymnostemon Rchb. Exc. 380: staminibus nudis

c. thyrsoideum Koch Syn. 588: densius loiiientosum, inflorescentia crassiori. V. Alopecuros Thuill. par. 110. V. Ibyrsoideum Hosl. Fl. austr. 289. V. parisiense Thuill. par. 110.

d. lanatum Sond. Hamb. 126: valde lanalo tomenlosum

Crescil in sylvaticis, ad vias. Aeslate. d". Var. d. In Dalmalia. Bannatu, Carniolia, Tirolia, Hamburgi. Specimen depiclum bannaticum. Heufl"el!

Icon. nostr. Tab. 28. MDCXLIX. L Caulis floridus sectus. 1. Calyx cum slylo. +■ 2. Slamen. +• b. gymnostemon. Tab. 28. MDCXLIX. 3. Stamen. +. d. lanatum. Tab. 29. MDCL Planta.

19. V. anstriacum Schrad. Mon. fasc. 2. p. 22 N. 34: foliis infimis ovato - oblongis basi rotundalis cordatisve tenuiler tomentosis, mediis breviter petiolatis, summis sessiiibus, inflorescentia simplici seu ramosa compacta, valida, pedicellis , caiycibus el ovariis tomentosis, corollis exsiccalis viridibus, filamenlis loborum corollae dimidium haud aequantibus , stylo apice capitalo. V. virens Host austr. 291. V. nigrum orientale De Vis. Dalm. 157.

Crescit in monlosis Auslriae, Styriae, Tiroliae, Dalmatiae, Bannatus. Aeslale. J'. Icon nostr. Tab. 28. MDCXLIX. IL Caulis par superior. 1. Calyx cum stylo. +.

20. V. Chaixi Vttl. Dauph. U. 491. lab. 13: foliis infimis peliolalis oblongis dentato-lobulaitis, basi lyralo incisis, inaequilaleris, sublus valde incano-lomentosis, caulinis inferioribus cuneato pelio- lalis, summis cunealo-sessilibus, inflorescentia ramosa subcompacla, pedicellis, calycibus ac ovariis lomenlosis, corollis exsiccatis flavis, filamentis loborum corollae dimidium superantibus, slylis apice caprtalis V. urlicaefoliuin Lam. Dict. IV. 220. V. dentatum Lap. Abr. Pyr. 114. Fl. Pyr. lab 69. V. gallicum W. Sp. t. 1005. V. monspessulanum P. Syn. L 215.

Crescil in subalpinis. Aestale <?■ Col de Tenda 16. Aug. 1843. Rchb. fil.! Tirolia: im Bezirke Primiero: an dem Wege gegen San Martino und im Canal San Bovo Facchini (V. Hausm. Tirol. 626)

Icon. nostr. Tab. 36. MDCLVH. Fastigium caulis floridum. Ad dextram portio caulis cum folio. Folium radicale suppositum. l Calyx cum slylo. +• 2. 3. Stamina. +• 4. Ovarium cum slylo. +•

21. V. Hornemanni Wierzb. in litt.: foliis infimis brev e petiolatis ovatis Iransversis inae- qualibus, infra tomentosis, caule mullangulo, paucifolio, sursum dislnnter ac vimineo paniculato, ramis gracilenlis inlerruple floriilis, pedicellis, calycibus ac ovariis calvis, corollis exsiccatis flavis, filamenlis loborum corollae dimidium superanlibus, slylis apice lanceis V. Hornemanni Bess. quid? -—

Crescit in Bannalu Wierzbicki! Aeslale. (?•

Icon. nosir. Tab. 35. MDCLVI. Planta 1 Calyx cum ovario. + 2. Pistillum. + 3. 4. Stamina. +.

rcoii. Fl. Gerin. XX. 3

18

Obs. Omnes hae species ex nonnullis erunt una. Quaestio in horlis cerlo solvenda. Magnopere vexor Verbasco orienlali MB., cujus lypum nnndum oblinui. Specimina rossica: Elisabethpol Gauc. Georg. Ilobenacker 1834. llolienacker 1835. - Helenendorf Hohenacker 1838. Tiflis. omnino cum speciminc Bc.^^scriano convcniunl.

In Marscliall a Bicberslcin Flora . lomo 1., p- 160 legis „Verbascum orienlale folii.s ovalo -ob- longis sublus lomenloso canis; inferioribus basi allenualis, superiorihus subcord.ilis; racemis laxis paniculatis, floribus fasciciilalis. - V. nigrum Pall. ind. laur. Abundal in montanis sylvaticis. Floret aestale. '^- Difjnoscilur a V. nigro, cui floribu.s simile, foliis inferiorihus ulrinque alle- nuatis nec cordalis racemisqne laxe virgalis. Folia radicalia quaedam inlerdum basi lobo uno alte- rove dislinclo aucla, qnasi lyrata."

In Tomo IV. p. 154 haec: „defiiiialur: V. foliis villosis subtus subtomentosis; inferioribus ovato- oblongis crenatis basi subincisis, superiorihus subcordalis acutis; racemis virg.alis laxis, floribus fasciculalis, segmenlis calycinis lanceolalo-subulatis. Synonyma adde: Calal. Iiort. Gorenk. a. 1812 p. 2.5 Besser "calal hort camenec a 1816 p. 148. V. auslriacum Schraderi. V. mixium Lamarck et Decand. flor. franc c. sc. 2674? Per Rossiam mediam in Ucraniam usque cum V. nigro frequens est. Foliis inferioribus basi subcordatis, toraenlo prae.serliin paguiae inleiioris foliorum mox praeler nervos pene deficiente, florum fasciculis magis minusve dissitis et corollarum magniludine varial. Et videor mihi varielatem parvifloram el mullifloram non vidisse in auslralihus, ubi V. niTum exulal, sed polissimum in Ucrania ubi hoc promiscue cum orienlali noslro crescit; ita quidem, ut aliquid adullerini alque spurii inlercedere facile crediderim Talia enim connubia varia- rum Verbasci specierum probes hybridas faciie producere experimenlis Koelreulerianis in scriptis Academiae scienliarum pelropolilanae consignalis salis superque patet. V. auslriacum Schraderi pro .synonymo uoslri pono, speciminibus Scholtianis, quae in herbario amiciss Sleveni vidl fretus. Pertinenl aulem haec ad varielatem minns lomentosam. Praeter nolas olim indicalas V. orienlale a nigro diflerl caule inprimis superne minus acutangulo, cujns anguli in nigro ob peliolos evidentius decurrenles argulissimi snnl; foliorum crenis grossioribus, florihus in universum ma.jorihus. Habi- lus vero paniculae, in V. orienlali virgatus et laxus, in V. nigro racemosus alqne confcrlus pro diagnosi polissimum in oculos incurrit; et enim V. nigri innorescenlia saepe racemo unico longis- simo caudato absolvitur, talerales vero, .«i qui prostanl, semper lerminali mullo breviores sunt".

III. Scbrader (Seclio II. pg 22 sq.) diagiiosin afl^erl V. auslriaci: „foliis crenatis supra glahris sublus pube.scentibus, inferioribus et caulinis oblongo ovatis petiolatis, superioribus ovatis acutis sub- sessilibus, raremis paniculalis, pedicellis calicem suh*aeqnanlibus". El pag. 23: „V. orienlale: fojiis crenatis supra glabris subtus tenuissime lomentosis: inlerioribus ohlongis in peliolum allenualis; caulinis oblongo ovalis cordalis breve peliolatis; superioribus acuminalis subsessilihus, racemis pa- niculalis, pedicellis calicem vix superanlibus." Summa licet affinilas hoc inter et auslriacum inlercedal, nequaquam lamen, comparalis speciminibus a Slevenio aliisque viris clarissimis mi.ssis, illuslri Marscball a Bieberstein adsenliri possum, ulrinque conjungenli, cum plurimis nec minoris iiiomenti nolis a se invicem recedant. In orienlali enim superficies, praeprimis inferioris foliorum paginae, magis vel minus lomenlosa. Caulis saepe flexuosus et magis ramosus. Folia magis acule crenala (v. crenis mucronulo terminatis ) diluliora, sallem non saturale viridia, et supra opaca, neque nilida : inferiora oblonga , hasi allenuala ; caulina quoad formam iis austriaci quidem similia, sed basi cordala, nec ul in illo ovala. Habilus qiioque in universum pauiulum gracilior. A nigro praeter characleres dalos, diflerl caule pariler paulo graciliori, plerumque flexuoso el magis ramoso; foliis saturalius viridibus, grosse crenatis, el capsulis ovalis vel oblongo-ovalis".

19

f. Phoeniceum: folia viridia. Corolla violaceu.

22. V. phoenicenm L Sp 254. Jacq. Auslr. 125. Bol Mag. 885 Folia rosulala, bene peliolala, obloiiya, iiiiiiule serralo crenala, nunc ioliulalo crenala, seu pilosiila , superne calva, in- ferne sublomenlosa Caulis parce folialus, loiiis plerisque in bracleas abeunlibus , seu subnudiis apice bene racemosus. Racemus mulliHorus lola rhaclii glandipili. Bracleae ovalo-lriangulae, nunc denlalae, pedicellis mullo breviores. Pedicelli el calyces glandipiles. Calyx cupulalus denlibus ovalis aculis. Corolla magna rolalala segmenlis semiovalis. Slamina bene barbala; barba Irium superio- rum vulgo pallidior, quam illa anlicorum. Anllierae reniformes, anlicae nunc (raro) decurrenles. Slyli ape.x lanceus, nunc oblusalus. Corolla obscure vel dilule violacea, raro carnea, rosea, alba.

b. latiuginosum De Vis. 1. c. 158: foliis radicalibus albo-lanuginosis duplicalo crenatis, bracteis, pedunculis calycibusque glabris.

Crescit in sylvalicis, unibrosis, collibus apricis, pascuis , ad vias etc. Vere exeunte. Aeslale. </■ In Germania media ac seplenlrionali rarum: Dessau Schwabe! Magdeburgi pluribus locis (Frohsesche Berge; Pilm Pielzpfulil beim Park. Wiislen- Rogasen. Bei der Eisenbahnslalion Rogiilz. Oherhagen. Rammsledt. Backolenberg. Kolbilzer Heide: Asciierson Special. fl. v. Magdb. 79). Borncke am Harz. Heincmann! Sleinholz bei Quedlinburg. Regel ! Schieritz bei Meissen Mauke! Bohemia: Pray, Leilmerilz, Czernosek Rclib. til. hi Auslria, Moravia, Bavaria. In Tirolia: im sudliciieren Tirol: Vnllunga bei Roveredo. Am Fusse des Baldo und in den Thalern des Coval Santo. v. Haus- mann fl. Tir. 626. In Dalmatia: „circa Zara, Scardona, Torrele, Dernis, Clissa, Macarsca, uec non in insulis Ossero et Lesina. De Visiani Dalm. 158. In Hungaria, Bannalu." Durch ganz Bannat nicht sellen. Kakova und Markovelz 10. Mai 1846. Wierzbicki!

b. lanuginosum De Vis. : Dalmalia : circa Pastrovichio in ditione Batuensi , ubi unicum exemplar legil Consul Tommasini, penes quem vidi. De Visiani.

Icon. nostr. Tab. 31. MDCLIl. I. Planta. 1. 2. Siamina. -r- 3. Ovarium transsectum. +■ 4. Fruclus. +•

B. Hybrida. Obs. Sequamur disposilionpm Kochiannin additis noviliis. Quae bybrida Verbasca amici non- dum ad me miseruiil, ea spero fore ut in ultimis voluminis tabulis afferre contingal

I. Folia semidecurrentia.

1. Flores flavi b*arba filamentorum alba.

23. V. Thapso Lychnitis M. K. D. fl. II. 212 (excl. syn. fl. Lusit.): cano el adpresse lomenlosum caule augnlalo, foliis crenalis subsemidecurrenlibus , pedicellis calycem aequanlibus, seu eodem paulo brevioribus, anlheris anlicis non decurrentibus seu brevissime decurrentibus. V. spurium K. Syn. ed. L 511. Aegerrime a sequenti dignoscendum. Ex cl. Koch hoc antheras gerit anlicas non decurrentes, sequens decurrentes. Tamen et in hoc (cf. Tab. 40) antherae subde- currunl anlicae. Expeclari posset difl^erenlia slyli inter hoc et scquens.

In collibus incultis inter parentes. Aeslate Q. E. g. OfTenbach Lehmann! Halae Saxonum llofmeisler!

Icon. nosh: Tnb 40. MDCLXI. Caulis porliones poslposito folio radicali

Tab 49. MDCLXX. 4. Flos expansus legilimus sensu Kochiano. +

24. V. ramigeram Schrad. Mon. p. 34. l. 4: recedit inflorescenlia vulgo magis efiusa, pedicellis calyce bene longioribus, anlheris anlicis conspicue decurrenlibus. V. Ihapsiformi-Lychni- lis Schied. pl. hybr. 38.

3-

20

In collibus incullis inler parenles. Aestale. ©. E. g Offenbach Lehmann! Icon. nostr. Tab. 49. MDCLXX. U. Caulis pars superior. 5. Calyx cum stylo. -*-• 6. 7. Stamina. +■

25? V. thapso floccosnm Godr. Gren. Franc. U. 559: flocoosiim, foliis infimis oblongo elliplicis, peliolalo allenualis, superioribus brevissime decurrentibus, stylo capilato, antheris anticis aequalibus cum reliquis. igilur non decurrentibus. Caulis strictus, erectus, apicem versus angulalus. Foiia crenulala, superiora nunc alis anguslissimis decurrentia. Flores spicam basi interruplam glo- meratam elTicienles corolla parva concava flava.

„Provins (lierb. Soy. Will.) (2) Juin-Aoiat."

26. V. mosellanam Wirtg. Garcke D. F/. 4. Aufl. 239: floccosum, foliis infimis oblongis parce altenualis, sinuato-dentnlis, superioribus auriculalis subdecurrenlibus, stylo rhombeo-lanceo- lato, antheris anlicis decurrentibus.

a. floccoso thapsiforme Wirtg.!: floribus magnis, barba filamentorum densiore.

b. thapsiformi fl^ccosum Wirtg.!: floribus parvis, barba filamenlorum pauciore.

Inter parenles. Aeslale. Q. Moselthal bei Kalzenposl Wirtgen! (herb. Auersw.)

Icon. nosti: Tab. 47. MDCLXVHI. \. Floccoso Ihapsiforme. Porlio inflorescentiae cum caulis parte et folio inferiori. 1. Calyx cum slylo. +■ 2. 3. Stamina. +■ 4. Stigma. +■ b. Ihapsiformi floccosum. IL Portio inflorescenliae. 6. 6. 7. Slamina. -•-•

26 b. V. Wierzbickii : viridulum, laxe pilosulo-lomentosum, foliis runcinato-dentatis, imis oblongo-lanceolatis longe petiolato atlenualis, cauiinis oblongo-ligulalis oblusis, summis aculis, om- nibus breve semidecurrenlibus, floribus subsolilariis, filamenlis posticis barbellatis, anlicis calvis, antheris omnibus Iransversis, stylo oblongo-depresso. Mihi omnino videlur hybridum Verbasci bannalici sed an cum V. Blallaria, an potius cum Thapso seu thapsiformi, non liqueL

Ex Bannalu; Wierzbicki ! Aeslale. G.

7con. nostr. Tab. 45. MDCLXVI. Portiones caulis cum folio inferiori. 1 Calyx. +■ 2. Corolla expansa. +■ 3. Pisliilum. +■

2. Flores flavi barba filamenlorum violacea.

27. V. coUinam Schrad. Mon. Verb. p. 35: lulescenti tomentosum, caule superne angulato, foliis dentato-crenalis, inferioribus oblongo-spalulatis, superioribus brevissime decurrentibus, inflore- scenlia cylindracea , floribus aggregalis, pedicellis calycem subaequanlibus, antheris omnibus Irans- versis, stylo oblongo-depresso. V. Thapso nigrum Schied. Pl. hybr. 32. V. ambiguum Lej. Rev. Spa. 229. V. seminigrum Fr. Nov. 69. Summa. 192: Locus maxime memorabilis. Ibi enim in- clytus Fries, hoslis energicus hybridomauiae, pro lioc geneie hybridas proles ipse afl^ert. Habel enim haec: „charactore filamentis ad dimidium fuscopurpureo lanatis, esl nomen collectivum varia- rum hybridilatum. Has, quamvis ut accidentales elfugaces, suis locis vix persislentes, minus curem et in systemala vegetabilium liaud magis, quam monstrositates fingam, ob frequentiam seorsim nolavi, licel inter ipsas limiles haud reperiam, ul existere hybridilales hybridarum ad credendum cogar. Forma nobis primaria esl nigro-Thapsas, V. Thapso indumenlo denso, floribus confertis simillima, cujus specimen a me missum pro hybrida prole V. Thapsi declaravil D, Schrader in Verb. Monogr. II. Al absque cerlis limitibus abil hinc in V. Tliapso nigrum (habilu V. nigri, virens, florum minorum fasciculis remotis), illinc in V. nigro-lhapsiforme (habitu V. thapsiformis hujusque loliis acuminalis el anlheris dislinctum). Omnes hae formae in Oelandia, promiscue nascunlur, ubi in hoc genere

21

regnare videlur concubitus promiscuus. In horto Upsaliensi vidi individua hybrida, solitaria, e V. nigro et Lychiiile orientalique casu orta."

b. platyphyllum: foliis iatis, breviler el lalissime auriculato decurrentibus,

Crescil hinc inde inter parentes. G. E. gr. Juiich Ley! Stoipen Saxoniae Papperitzl

b platyphylium: Nahethal Bogenhard 1839!

Icon. Hostr. Tab 18 MDCXXXIX. I. Caulis secti partes. 1. Flos expansus. +.

b. piatyphyilum: Tab. 46. MDCLXVII. II. Caulis bis secti partes cum folio inferiori.

28. V. thapsiformi nigrnm Schied Pl Hybr. 36: canescenti lomentosum, caule superne argule angulato, foliis crenatis , inferioribus obovato-oblongis spatulalis, superioribus brevissime de- currenlibus, inflorescentiae cylindraceae floribus aggregatis, pedicellis calyce subbrevioribus, anlheris aiilicis decurrentibus, stylo semiovato depresso V. adulterinum Koch. Syn. ed. T. 512. V. nothum Koch. 1. c. fid. ci. Wirlgen. Flores magni.

Inter parenles bic inde. Aestale. ©. Beroliiii Bauer! Coblenz Wirtgen (hb. cl. Auerswald!). Livina longo Facchini!

Icon. nostr. Tab. 42. MDCLXIIl. I. Caulis parles. 1. 2. Stamina. +. 3. Styli vertex +•

29. V. ramosissimnm DC. Ft. Fr. V. 416: parce pilo.sum, ceterum viride, foliis sub- puberulis infra nervos, racemis floribus solitariis, pedicellis calyces glandulosos superantibus aequan- tibusve. anlberis anticis decurrenlibus , stigmale lanceolato. V. Baslardi R. S. Sysl. IV, 335. V. pilosum (V. thapsiformi-Blattaria) Doli.: Flora oder allg. bot. Zeitung 1849 30. Fl. Grossh. Bad. II. 763. V. tbapsiformi -Blallaria Gren. Godr. Franc. II. 555. V. blaltarioides p. caule ramosissimo Bast.! Fl. Maine-et-Loire Suppl 42. Ramosissimum. Folia infima oblongo-lanceolata crenulala in petiolum alatum altenuata. Folia caulina media ovali oblonga acula, breviter decurrentia. Caulis superne angulosus Calyces brunnei.

Inler parenles. Aeslale. ©. Dachslanden prope Carlsruhe. D611. Lehmann! Paschkewitz bei Breslau. Passow.

Icon. nostr. Tab. 30. MDCLI. H. Portiones caulis. 1. Corolla expansa. +■ 2. Calyx cum slylo +■

30. V. phlomoides-Blattaria: subcalvum, superne parce pilosum, caule angulato ramoso, foliis bene petiolatis oblongis crenalis, superioribus inlegerrimis , inflorescentia gracili interrupta flo- ribus fasciculalis, pedicellis calyces subaequanlibus, illis ac calycum ba.sibus slellipilibus, anlheris omnibus transversis, slylo rhombeo-ovali.

Inler parentes: Lipsiae prope Stotteritz in agro. Hofmeister!

Icon nostr. Tab. 49. MDCLXX. I. Porlio caulis cum folio inferiori, 1. Corolla expansa. +■ 2. Calyx cum siylo. +. 3. Slyli apex. +.

31.? V. phlomo-Blattaria Godr. Gren. I. c. 556: peraffin» V. ramosissimo DC. „a quo recedit stigmale V. inversum simulanle, foliis medianis ac summis brevissime auriculatis."

Montpellier. (Touchy.) ©. Julio.

32.? V. sinaato-phlomoides Gren. Godr. I. c 656: albo flavido tomentosum, caule ro- busto lomentoso superne anguloso, foliis ciassiusculis infimis ...., caulinis breve decurrentibus, rameis ovalo-cordaiis non dfcurientibus, panicula ampla patenliramea , dislanter glomerata; corolla plana, antheris anticis obliquis.

Monlpellier. Godron. ©. Junio ad Auguslum.

22

33.? V. Thapso-sinuatnm Godr. Gren. I. c. 556: dense albo tomenlosum , canle lomen-

toso superne paulisper angulato, loliis subcrassis, dense tomenlosis, infunis caulinis semi-

decurrenlibus, inflorescenlia palenlira paniculata, distanler glomerata, corolla rotata, antheris om- nibus Iransversis.

Monlpellier: Touchy. G. Junio.

34.? V. sinuato-pnlvernlentum Noulet fl. Sous-pyren. 451: griseo dense lomenlosum, caule stricto, tomcntoso, Ibliis subcrassis, inlimis oblongis angulalis ac irregulariler dentatis, cau- linis lanceolatis breve el inaequaliter decurrentibus , mflorescentia palenlim paniculala , distnnlei glomerata, corolla plano rolata, antheris . .'. .

Saint-Jean-de Vedas pres de Monlpellier. ©. Junio

3. Flores rubro ferruginei.

35. V. versiflornm Schrad. Mon. Verb I. 36: viridi-lutescenti tomentosum, taule ereclo lereti, supenie subanguloso, foliis infimis elliptico-oblongis petiolatis crenalis, caulinis oblongis acutis leviter decurrentibus, summis acuminalis, oranibus lomentosis, inflorescentia simplici seu paniculata, floribus lasciculatis, fasciculis remotis, anlheris transversis

In arenosis prope Pragam. Tausch. 4-

11. Folia non decurrentia

1. Flores flavi barba filamenlorum alba.

36. V. phlomoides Lychnitis: griseo-tomenlosum, foliis serrato-crenatis crenatisve, me- diis summisque auiiculalo sessilibus , floribus fasciculalis in inflorescentia cylindracea interrupta, pe- dicellis calyces aequanlibus superantibusve, antheris anticis decurrentibus, sligmale lanceo.

Inter parenles. Aestale. ©. Keppgrund bei Pillnilz bei Dresden Rchb Rchb. fil. Jena: in einem Weinberge am Ausgange des Philosophenganges („V. pulverulentura Vill.") Bogenhard.

Icon. nostr. Tab. 41. MDCLXII. Apex inflorescenliae floridae. Summitas caulis alabastriferi. Folium ex inferioribus. Stamina duo. +• Styli apex. +•

37. V. phlomoides nigrnm: griseo tomentosum, foliis obtuse crenatis, mediis adhuc pe- tiolatis, summis sessilibus, inflorescenlia cylindracea dense glomerala, aggregata, pedicelhs calyces haud aequantibus, anlicis vix obliquis, stigmate lanceo^ Caulis violacaus.

Bei Norheim an der Nahe. Bogenhard!

Icon. nostr. Tab. 48. MDCLXIX. I. Caulis seclus et folium inferius. 1. 2. Slamina. +. 3. Slyli apex. +■

38. V. Lychnitidi-floccosnm Ziz apud Koch Syn. Ed. I. 513 elc: puberulo-floccosum, floccis ac pube canescenlibus, foliis inferioribus oblongo ellipticis in petiolos angustatis, mediis ac summis subcordato-sessilibus, inflorescentia efi^usa, glomerulis florum distantibus, antheris om- nibus Iransversis, styli apice oblongo. V. pulverulenlum Schrad. Koch.

Crescit in Alsatia el prope Mogunliam nec non in valle mosellana (Wirtgen! hb. Auersw. !). Icon. nostr. Tab. 46. MDCLXVII. Porliones caulis cum basi folii inferioris.

2. Flores flavi luna filamentorum violacea.

39. V. Schottiannm Schrad. Mon. Verh. p. 13. lab. 3. f. 2: griseo-tomenlosum, caule angulato violaceo, superne paniculalo, foliis crenatis, infra densius ac albidius tomentosis, infimis

23

oblongis peliolatis, caulinis ovatis aculis subsessilibus, intloresreutia cflusa, florum fasciculis inferio- ribns dislantibus, pndicellis calyces superantibus, corollis siccis flavis, antiieris omnibus Iransversis, stigmate lanceo. V. nigro floccosum Kocb Syn. Ed. 2. 591. V. mixlum Bam. DC. Fl. Fr. III. 603. V. nigro-pulverulenlum Sm. Drit. I. 251.

Crescit inler parenles. Aestale. O. Baden-Baden. A. Braun! Winaingen Wirlgen! Mon- Ireux E. Tiiomas! Nyon Reynier!

Icon. nostr. Tab. 48. MDCLXIX. Portiones canlis et lolinm inlerius. 4. .5 Slamina. +• 6. Styli apex ■+•

40. Y. nigro - austriacam Rchb. Exc. 380: lomeulosum, foliis omnibus crenalis, caule supsimplici, foiiis infimis peliolalis supra peliolum runcinato-crenatis, caulinis inferioribns petio- latis, medianis ac summis sessihbus, inflorescenlia inlerrupto cylindracea, floribus subsolilariis, corollis siccis viridi fuscis, antlieris omnibus transversis, sligmate oblongo

Briel bei Wien. Dolliner! Aeslale. cT-

Icon. nostr. Tab 42. MDGLXIII. Caulis sectus cum folio inferiori

41. V. nigro-Lychnitis Schiede de pl. hijbr. 40: parce tomentosum, caule subsimplici. foliis crenatis, infimis ac iiilerioribus petiolatis, mediis summisque sessilibus, inflorescenlia aggre- gato-cylindracea, floribus cotigeslis, pedicellis calyces aequantibus, corollis siccis flavis, antheris omnibus Iransversis, sligmalc oblongo-rhombeo. V mixlum Lois. Gall. 1. 172. V. Schiedeanum Koch. Tiiscb. 371. V. nigrum y. ovalum Koch Syn. ed. 1. p, 514.

Inter parenles. Aestate. G. Niederlabnstein Wirtgen! Saarlouis Schwaas!

Icon. nostr. Tab. 43 MDCLXIV. Caulis sectus Folium inferius. Slamina duo. Alabastrum.

42. V. Thapso - nigrum Wirtg. Garcke D. fl. ed. 4. 240: flavo tomentosum, foliis in- ferioribus cordalo ovalis petiolalis, superioribus ovatis semiamplexieaulibus , pedicellis calycem ae- quanlibus. V. Thomaeauuum Wirlg. 1. c.

Nur bei Coblenz und wahrscheinlich in Weslpfaien zwischen Neuenrade und Mcnden im Honne- lliaie Wirtgen. Juli August. ©.

43. V. nigro - Blattaria Rupr. (inlermedium Rupr. !): vimineum, calvum, caule subangulato medio parce ramuloso, foliis angulalo-dentalis, dentibus denliculatis, radicalibus , caulinis in- fimis petiolatis, superioribus basi ovala sessilibus, aculatis, floribus inflorescentiae longissimae soli- lariis, geminis ternisve, pedicellis calyces longe superanlibus , anlberis omnibus Iransversis seu subtransversis, stigmate rotundato.

Boiiemia. Ruprecht!

Icon nostr. Tab. 44. MDCLXV. Portiones caulis. 1. 2. Stamina. +. 3. Slylus. +.

44.? V. sinaato-Blattaria Godr. Gren. 1 c. 559: breviler puberulum, caule stricto apice elongato, patenlim paniculalo, foliis subcoriaceis ulrinque viridulis, infra puberulis, radicalibus ob- longis sinualo-pinnatifidis, caulinis mediis sessilibus amplexicaulibus non decurrentibus lanceolatis, irreguiariter dentatis, floribus iiiflorescentiae paniculalae aggregatis, pedicellis calyces superantibus, antheris anticis obliquis, sligmate capilato.

Monlpellier (Toucby) O.

45. V. Lychnitidi-BIattaria Koch Syn. ed. 3. 446: parce puberulum, caule slricto apice ramoso, foliis inlimis oblongo-lanceolalis acutis, basi in petiolum anguslalis, bicrenatis seu sinualis, mediis oblongis, summis ovalo cordalis crenalis, crenis apiculatis, ramis cum pedicellis ac calyci-

24

bus breve selulosis, floribus solilariis seu geminatis, pedicellis calycem superantibus, anlheris .... V. pseudo-Blattaria Schleich.

Vallesia. Schleicher. Aestale. ©.

3. Flores ferruginei

46. V. rnbiginosam W. K Rar Hung. II. 216: l. 197: parce puberulum caule striclo angulalo superne paniculato, loliis grosse crenalis, infimis ac inferioribus petiolatis, superioribus supremisque sessilibus, ramis cum pedicellis ac calycibus bene selulosis, floribus solilariis gemi- natis seu ternis, pedicellis calycem superanlibus, antheris omnibus Iransversis, stigmate capitalo. V. nigro phoeniceum C. H. Schullz.

Inler parenles. Aeslale. O. Magdeburgi: Rogatz bei der Eisenbahnslation. Engel ex Aschs. fl. Magdb. Munchen: Zwackh.! Monlreux Gaudin, Rakos Hung. Langl Peslh: Teufelsmiihle, Berg hinter Nagyszal bei Vacz Sadler!

Icon. nostr. Tab. 31. MDCLII. II. Caulis partes cum folio inferiori. 6. 7. 8- Stamina. + 5. Calyx cum pedicello ac slylo. -•-•

II. Celsia L.

Gen. pl. ed. IL 229.

Calyx quinquepartitus prope symmelricus. Corolla rolala tubo brevissimo limbo quinquefido expanso subirregulari laciniis poslicis minoribus. Stamina qualerna in tubo inserla, impari inler lacinias summas abortivo (slaminodio) nullo. Anlherae Iransversae reniformes. Capsula apice sepli- cida. Placenla in medio septo polysperma. Semina foveolata erucarum niultarum excremenlis simillima.

C. orientalis l Sp. 866. Nees Gen. fasc. XVI 20. Sibth. Sm. Graec VII 605. Planla annua, viminea. Folia infima el inferiora breviler peliolala ambilu ohlonga bipinnatifida, laciniis oblongo- ligulalis. Folia superiora pinnatipartita parlilionibus linearibus. Omnia limbo parce ac microcopice selulosa. Infloresciintia laxe racemosa simplex seu ramosa. Bracteae lanceae seu pinnaliparlitae cum impari, partilionibus lanceis. Calycis denles ligulali, apice dilalati, apiculali. Gapsula coria- cea dura elliptica, apice dehiscens reticulato venosa. Slyli basi persislenlis apiculata Corolla lulea.

In Dahnatia. Aprili. Majo. O. „In saxosis apricis circa Zara, Sebenico, Trau, Spalalo, Almissa, Ragusa, nec non in insula Lesina." De Vis. H. 158. S. Girolamo, Clissa. Peller!

Icon. nostr. Tab. 50. MDCLXXl. Planta. 1. Dimidium corollae. +• 2". Parlilio folii, ul videas cilias. +. .

11. Cheloneae Benth. in DC. I. c. 298. Corolla tubulosa. Capsula 2 4 valvis. Calycis lobi vel segmenla aeslivalione imbricata. Inflorescenlia composita.

III. jicropliiilaria L.

Gen. 756.

Calyx quinquepartitus seu quinquefidus. Corolla urceolalo subglobosa limbo parvo quinquelobo, lobo infimo reflexo, laleralibus eiectis, labio superiori majori , bilobo, lobis imbricantibus. Stamina quaterna didynama, slamine impari suprcmo rudimenlario. Antherae Iransversae, loculi demum confluenles. Slylus simplex sligmale bilobo. Capsula bilocularis placenlis in parielibus internis medianis nec verlicem nec basin allingenlibus, dehiscentia septicida.

25

A. Staminodium flabellalum. Calycis margo membranaceo marginatus.

1. S. nodosa L. Sp. 863: cauie aplero anguste quadrangulari, foliis ovato-oblongis subcordalis duplicato serralis, inflorescentia prope aphylla, pedicellis calvis, calycis parlitionibus angusle mem- branaceo-marginatis, staminodio reniformi. Sl. H. 23. Engl. Bol. 1544. Flores olivaceo-brunnei et virides. Rliizoma nunc hippocrepicum nodosum. Folia decussala.

Crescit in sylvis humidis, in ripis, ad vias. Eliam in Liguria et in Daimatia ex De Vis. Vere exeunte. Aestate. ^.

Icon. nostr. Tab. MDCLXXIV. Caulis pars superior et rhizoma. 1. Alabastrum subaperlum +• 2. Flos anlice. +• 3. Idem labio laliori. Supposila corolla dimidiata. +. 4. Corolla expansa. +• 5. Corolla anlice. + 6. Flos transsectus. +• 7. Coroila dimidiata. +. 8. Labium superius corollae cum staminodio. +• 9. Corollae paries posticus percisus +• 10. Calyx cum stylo. + 11 Stamina tria. +•

2. S. alata Gil. fid. Aschs : caule tetraptero, foliis ovato-oblongis subcordalis serratis, in- florescentia aphylla , pediceliis calvis, caiycis partilionibus pauio latius alalis, staminodio emarginato crenulalo. Sc. aquatica Aucl. S. Ehrharli Slev. Babings. Man. 218. Sl H. 23. Flores ul in prae-' cedenli, sed magis purpurei.

b. Neesii: lenerior, inflorescentiae ramis paluiis , slaminodio biiobo bicruri integerrimo. S. Neesii Wirlg. Verh. des nat. Ver. l. 29. Sc. Ehrharti p. Neesii D6II. Bad. fl. 11. 752: „Die unverkenn- barslen Uebergang.^iformen habe ich nicht aliein bei Durlach, sondern auch auf dem Neudorfer Moore aufgefunden. Bei dieser Varielat ist in der Regel der &lengel etwas niedriger, die Aeste weiter abstehend, meisl wagrecht ausgebreitel und beide etwas dunner, ais bei der vorhergehenden Va- rieiat. Auch ist die Kronenrohre gewohniich etwas enger und die Oberlippe entschiedener auf- warlsgebogen."

Rarior pracedrnli. In Daimalia el Liguria lectam non comperimus. Aeslate. n.

b. Neesii: „An der Nath bei Neuwied, im Siechliauslhal bei Coblenz, bei Dusseldorf Wirlgen! Bis jelzt in der Bodenseegegend bei Markdorf von Hofle, an der Pfinz bei Duriach und Hagefeld, aut dem Moore zwischeii Neudorf und Hutlenheim unweit Philippsburg, ferner bei Bruchsal, Langer- briicken und am Bache zwischcn dem Babuhofe um Sl. ligen und Sandhausen von mir gesammelt. Da sie bereits ausserhalb des Gebiels an mehrern Localilalen der Maingegend beobachtet ist, so diirfte sie auch wohl noch in der Wertheimer Gegend aufzufinden sein. Vielieicht findet sie sich stelienweise im ganzen Gebiet " Doil. I. c.

Icon. nostr. Tab. 51. MDCLXXH. i. Caulis seclus. 1. Flos a lalere visus. +. 2. Corolla expansa +•

b. Neesii („S, Netsii Wirlg.") II. Inflorescentia el foiium inferius. 3. Corolia expansa. +.

3. S. Scorodonia L. Sp. 864: caule aptero argule quadrangulari, foiiis ovalo-oblongis subcor- dalis duplicato-serralis, inflorescentia foiiosa, pediceliis giandulosis, caiycis parlilionibus ialo-mar- ginalis, staminodio ovali. Lam. 111. 533. Caulis superne pubescens.

Crescit in Bannalu. Aestate. n. Sleyrdorf Bannatus Wierzbicki!

Icon. noslr. Tab. 52. MDCLXXlll. II. Caulis sumitas cum foiio inferiori. 2. Calyx cum pe- dicello. +■ 3- Labium coroliae superius cum staminodio. +•

4. S. aqnatica L. Sp. 864: caule aptero quandrangulari, nunc angustissime alato, foliis ovaii-oblongis cordatis obluse cienatis, inflorescentia apiiylla, pediceilis subgiandulosis, calycis par- titionibus lato .scariosis, staminodio obluse semiovalo cordato. S. Balbisii Horn. Hafn. H. 577.

Icon. Fl. Germ. XX. * ■*

26

S. oblongifolia Lois. Nov. nol. 26. S. belonicaefolia Viv. Cors 10. S. auriculala All. Ped. I. 69. Flores fusco purpurei. Folia infuna saepe lyrala

Crescit in bumidis, ud fossas. Aestale. n- In Helvetia occidentali: Lausalnie Rcbb. fil. Geneve Reuter! Fonlan inter el Tendam Rchb. fil.! Nizza Sonder! Aacben Monnheim! Ley! Jiilich Coblenz Wirtgen' Carlsrube A. Brauii! Verviers Lejeune!

lcon. nostr. Tab. 52. MDCLXXIIL I Caulis sectus cum folio inferiori. 1. Corolla aperla. +.

5. S. Scopolii lloppe Pers. Syn. II 160: tola glandulosa, caule quadrangulari , foliis ovaii oblongis duplicalo crenato-dentatis, intlorescentiae bracteis communibus lineari- ligulalis, calycis partitionibus lalo-marginatis, slaminodio oblongo cordato. S. glandulosa W. K. Hung. l. 214. S. auriculata Scop. Carn. I. 446. I. 31. S. grandidentala Ten. Neap. Prodr. II. 69. Flores pailide briinnei et virides.

Crescil in sylvis monlium. Aestate. n- Silesia superior: in trockenen Bergwaldern im sud- ostlichen Vorgebirge und in Dorfcrn an Ziiunen in der oberscblesischen Ebene. Um Breslau in der Strachale. Um Oppeln in dun Pascbeken, bei Halbendorf, Groschowilz, Wroniw, Eiglau, Scblawentzilz. Ratibor in der Vorsladt. Im Gesenke bei Einsiedel. Karlsbrunn, am Allvaler bei der Schweizerei und im Kessel. Um Uslron in 0. Lischna, am Tul u. m." Wimmer Schles. 394. Kessel Grabowsky! Rcbb. fii.! Oppeln Parlsch Moravia. Slyria. Carniolia. Carinlhia. Hungaria: Marmoross Vagner! In Transsylvania ac Galicia.

kon. nostr. Tab. 54. MDCLXXV. III. Caulis postposito folio. 7. Corolla aperta. +. 8. Fru- ctus. +. 9. Semen +.

6. S. laciniata W. K. Hitng. II. 185. 170: laevis, caule tetragono, foliis pinnalipartitis, par- titionibus ligulalis lanceolalisve pinnatiseclis, inflorescenliae bracteis omnibus linearibus parvulis, pedicellis glandulosis, calycis laciniis lalo limbatis, staminodio rhombeo antice emarginato. S. lu- cida M B. Taur. Cauc. II. 77. Corolla viridis poslice purpurea. ,,Variat magnnpere foliorum divi.sione, quae nunc pinnatipartila, vel pinnatifido lyrala, nunc pinnalifida, nunc margine breviter inciso iobala: variat baseos forma, quae nunc cordata, nunc inlegra, nunc breviler producla." De Vis. H. 159.

Crescit in rupibus et ad muros. Vere. n. Fiume Noe! Monte Sissol Islriae Papperitz! In Dalmatia: „in rupestribus monlium Vellebilb, Promina, circa Almissa, et in Biokovo." De Vis. H. 159.

lcon. nostr. Tab. 54. MDCLXXV. I. Caulis apex postposito folio. 1. Corolla expansa. +. 2. FruG*us cum pedicello +.

B. Slaminodium ligulatum.

'7. S. peregrina L. Sp 866: calva nitida, caule quadrangulo, (bliis cordalis subduplicalo serratis, bracteis bene foliaceis, cymis axillaribus abbrevialis, calycis partilionibus triangulis acutis iminarginatis Siblh Sin. Graec. VI. CoroIIa atrosanguinea.

Crescit in ruderalis, ad sepes, vias. Vere. O. In Liguria, Istria ac Dalmalia.

kon. nostr. Tab. 55. MDCLXXVl. L Caulis pars superior. 1. Corolla cxpansa. + 2. Fructus. +.

C. Slaminodium lanccum aculuin seu subnullum. Glabrae. Slamina vulgo exserla.

8. S. canina L Sp. H. 865: foliis pinnatiparlilis seii pinnatisectis, parlilionibus inci.so-den- latis, cyma pyramidata eflusa glandulosa, ramis 2 6 floris, pedicellis abbrevialis, calycis segmcn-

27

lis lato-marginalis. S. chrysanliiemifolia M. B. Taur. II, 78. W. Berol. 59. S. bicolor Sibll). Sm. t. 602. Rcbb. Ic crit. f. 970. Planla vaide polymorpba Caules basi ramosi ramis ascendi- bus subsimplicibus. Coroila violaceo- rubra, laciniis anlicis aJbidis.

Crescil in ditione australi, in Helvelia, ad Rbenum. Aeslate. 4.

Icon. nostr. Tab. 50. MDCLXXI. III. Inflorescentia et pars inferior caulis. 3. Corolla expansa. -I-. 4. Calyx el stylu.^. +■ 5. Semen +•

9. S. Hoppei Koch Deulschl. Fl. IV. 140: recedit foliis profundius sectis, pediceliis longio- ribus, coroila nuijori, glandulis evidenlioribus. Vix sincera species, uti jam dixit cl. Wydler (canina y- et 8. Wydler) Rcbb. Crit. fig. 971.

In subalpinis a Carnia ad Jurassum Helveliae. Aeslate ii.

Icon. nostr. Tab. 50. MDCLXXI. III. Planta. 6. Corolla expansa. +•

10. S. ramosissima Lois Gall II. 381 : sufliulicosa, raraosissima, glabra, foliis crassis pinna- liseclis, superioribus lanceis, inflorescenliae viigatae ramis unifloris, raro billoris, calyce late mar- ginato, stamiuodio ,,lineari vcl lanceolato aculo" (Benlh.)

In arenosis marilimis Nicaeae ad fluvium Var. Rchb. fil. Aestale U-

Icon. nostr. Tab. 54. MDCLXXV. II. Caulis ramus supposito folio ex infimis. 3 Flos. +• 4. Goroila expansa (iuler paucos, quos habui flores, nullum lenui, qui non subputridus. Inde slami- nodium bene pingere haud licuil et consullo omisi idem). 5. 6. Semina. +•

IV. Ceramantlie Rchb. Sax. Fl. 230.

Omnia praecedenlis, sed slaminodium nullum.

C. vernalis Rchb. I c. Scrophularia vernalis L. Sp. 864. St. H. 23. Kit. Hung. 73. Engl. Bot. 567. Fl. Dan. 411. Biennis. Viscoso villosa. Folia cordata duplicalo-crenata puberula. Cy- mae in axillis foliorum floralium pauciflorae. Calycis dentes triangulo oblongi imniarginati. Corolla urceolata limbo quinqueloba, flavida. Semina transverse trabeculata.

Inter virgulla ad ripas monlium e. gr. cum Geniiana lutea aliisque stirpibus. Nunc per Ger- maniam saepe efierata, loci vix lenax, binc inde prodiens, ab anseribus avidissime deslructa. Medio vere. Tendae: a la Briga, a la mine de Tenda Rchb. fil. ! Hungaria: Szanto Lang! Agram Schlosser! Baldo Heufler! Chiapovano alp. Jul. Papperitz!

Icon. nostr. Tab. 55. MDCLXXVI. Pars caulis cum folio inferiori. 3. Flos. +■ 4. Corolla expaosa. +■ 5. Fruclu-. -•"• 6. 7. Semina +■ 8. Idem apertum. +

III. Gratioleae Benth. I. c. 189. Corolla lubulosa non saccala nec calcarala. Capsula bivalvis.

V. Gratiola L.

Gen. 33.

Galyx quinquepartilus parlitionibus paulo inaequalibus. Corolla tubulosa labio superiori integro seu bifido, inferiore trifido palato non prominulo. Slamina postica breviora fertilia; conneclivum pateraeforme nunc loculos excedens. Slamina antica longa nunc omnino sterilia, capitellata, nunc loculis minulis fertilibus in couueclivo pellaeformi sessilibus. Stylus filiformis apice bilamellatus. Capsula quadrivalvis. Semina reticulosa. Flores bracteolati.

4*

28

G. officinalis L. Sp. 24. Lam. III. 16. f. 1. Fl. Dan. 363. Schk. Ench. 2. Ratzeburg Giflgew. Nees Gen. fasc. XVI. Glaberriiria. Rhizoma repens sqiiamosum. Folia semiamplexicaulia lineari- lanceolata inlegerrima seu serrulala. Flores axillares longe pedunculati. Bracleolae el calyce sresi- noso punctali. Corollae tubus curvulus gibberosus flaveolus, limbus aibus; inlus fasciculi pilorum.

Crescit in paludibus, in glareis fluviorum elc. per ditionem. Aeslale. Aulumno. "21..

Icon. nostr. Tab. 56. MDCLXXVII. Planla. I. Alabastrum. +. 2. Idem. +■ 3. Idem a latere ut videas gibbera. +• 4. Flos longitudinaliler Iransseclus. +■ 6. Corolla niedio Iranssecta. +■ 6. 7. 8. 9. 10. 11. Stamina ferlilia. +• 12. 13. Slamina sterilia. +• 14. Pollen. +• 15^ Calyx cum styio. +• 16 17. Pi.slilla. +• In figura 17. vides tori limites. +• 18. Sligma. +• 19. Fruclus de- hiscens. + 20. Valvae el placenta. +. 21. Fruclus dehiscens. +• 22. Ovarium transseclum. +. 23. Semen. +• 24^ Idem transseclum. +•

IV. Antirrhineae Benth 1. c^ 188. Corolla tubulosa saepe saccata vel calcarata. Cap- sula poris valvisve dehiscens. Inflorescentia cenlripeta, racemiformis. Folia, saltem inferiora, saepe opposita aut verticillata.

VI. Antirrliiniim L.

Gen. 309 e. p.

Calyx quinquepartilus. Corolla lubulosa, bilabiata, labio superiori bilobo, inferiori Irilobo, pa- lato clausa, basi saccata. Stamina subaequalia; anlherae biloculares loculis confluenlibus. Cap- sula pyrifDrmis ovala obliqua, loculo superiori poro uno, inferiori poris 2 dehiscenle. Semina rugosa.

I. Orontium Benth. 1. c 290. Annuum. Semina cyathiformia.

1. A. Orontium L. Sp. 860. Engl. Bol. 1155. St. H. 27. Annuum. Usque pedale. Folia opposita seu allerna lanceolala. Flores remoti. Calycis parliliones flores aequanles seu superanles.

b. grandiflorum Chav. Mon. p. 90. t. 4: elalius, foliis lalioribus, floribus majoribus, galea alliori. A. calycinum Lam. Dict. IV. 365.

Flores albidi venis roseis seu purpureis. Semina venlre scutiformia, dorso exsculpla.

Crescit inter segeles, in hortis hinc inde. Aestale. G. b. grandiflorum: in dilionibus medi- terraneis. Forsan in Liguria vel Dalmatia legendum.

Icon. nostr. Tab. 57. MDCLXXVIII. l Planlae apex et basis. 5. Capsula aperla anlice. +• 6. Eadem a lalere. +• 7. Ovarium. +• 8^ Pislillum junius. +• 9. Apices sligmatum +• 10. Ova- rium transseclum. +• U^ Semen a venlre. +• 12. Idem a lalere. +• 13 15. Semina a dorso. +. 16. Semen horizonlaliler transsectum. +•

b. grandiflorum: II. Pars superior plantae. 17. Corolla a latere. +• 18. Eadem persecla (sla- minodium puncliforme supra basm dorsi a sculplore omissum!). +•

II. Antirrhinastrum Chav. Mon. p. 81. excl. §. 2. Perennia. Semina aequaliter

favoso insculpta.

2. A. majns L. Sp 859: foliis oblongo-lanceolalis seu lineari-lanceolalis, galea dimidiam latitudinem alla. Oronlium mnjus P. Syn. II. 158. Lam. III. 531. f. 1. Engi. Bol. 129. Dicl. Sc. nat. Erectuni vel a.scendens. Inflorescentia pubescens. Calycis parliliones ovato-lanceolalae. Corolla purpurea palati gibberibus flavis.

Crescit in Dalmalia frequcns. De Visiani ! In Tirolia auslrali: „an warmen Abhangen und Felsen im sudliclien Tirol. Bei Margreid im Elschlande in Menge an den Felsen beim neuerbauten

29

Schiessstande, aucli an Mauern im Dorfe. Im Gandelberge bei Gries nachst Bozen, da wohl nur verwildert (Hausmann!). Alle Seglia unweit Roveredo Facchini!" v. Hausm. fl. Tirol. Chambery Huguenin! FYequenter efTeralum.

Icon. nostr. Tab. 68. MDCLXXIX. II. Caulis pars superior 1. Alabastrum a dorso. +• 2. Idem antice. +• 3. Idem antice junius aestivalione diversa. +• 4. Idem a lalere. +• 5. Idem aiia vernatione. +• 6. Flos antice portione antice resecla. +• 6''- Idem longiliidinaliter transsectus. +• 7. Galea. +• 8 Stamen antice. + 9. Idem postice ut videas filamenti transitum in connectivum. +• 10. Slamen filamento melius glandulifero. +■ 11. Anthera adulta transsecta. +• 12. Poilen. + 13. 14. Staminodia. +• 15. Pistillum cum toro a latere. +• 16 18. Stigmata antice. +• 19. Ovarium transsectum. +• 20. Capsula matura antice. +• 2L Eadem a lalere. +■ 22. Papillae ex paiato. +•

Tab. 57. MDCLXXVIIl. 1 3. Semina. + 4. Idem transsectum. +•

3. A. latifoliam DC. Fl. Fr. V. 411: foliis ovato lanceolalis, galea lertiam latitudinem alla. Nocca el Balb. fl. ticin. 1. 42. Corolla sordide flavo albida palati gibberibus flavis.

Crescit in Pedemontio ac Sabaudia nec non Helvetia. n- Neufchalel fide Benth. I. c. (Equidem

ibi leclum non obtinui.) Chambery Bonjean! Nicaeae Barla! Tenda, Entragne, Limone. Rchb. fil.!

Icon. nostr. Tab. 58. MDCLXXiX. l Cauhs pars superior.

TII. Anarrhiuum Desf.

Atl. II. 51.

Calyx quinquepartitus. Corolla tubulosa bilabiata labio superiori bilobo, inferiori triiobo, fauce pervia, calcari in basi venlris anlrorsum flexo. Stamina didynama. Antherae reniformes. Capsula subglobosa emarginata. Semina tuberculata.

A. bellidifoliam Desf. 1. c. Antirrhinum bellidifolium L. Sp. 860. Linaria bellidifolia Dum. Cours. Bot. III. 111 Dodarlia Linaria Mill. Dict. n. 2 Hoffm. et Lk. Port. 32. Bot. Mag. 2056. Glaberrimum. Bienne. Folia radicalia rosulata spalulata inciso denlata. Folia ramea trisecta seu pinnatisecta cum impari, parlilionibus lanceis. Racemus elongatus vimineus. Bracteae lineares acutae. Pedicelli calyce breviores. Corolla aquose coerulea.

Crescit in collibus apricis. Aeslate. O- Trier: Ley! Buddensieg! Panex pres Geneve. Reuter! Schmalz! Muret! Mediolani Comes de Arcu!

Icon. nostr. Tab. 57. MDCLXXVIIL lU. Planta. 19. Flos. +• 20. Corolla expansa. +■ 21. Fructus junior cum calyce. +• 22. Ovarium transseclum. +• 23. Fruclus maturus. +• 24. Semen. +• 25. Idem longitudinaliter Iranssectum. +•

VIII. Iiiuaria Juss. Gen. 120.

Caiyx quinqueparlitus. Corolla personala: tubo basi calcarata, galea bifida, labio trifido , palaLo vulgo faucem claudente. Stamina bene didynama. Antherarum loculi oblongi. Capsuia oblongo- ovoidea vel globosa loculis saepe inaequalibus , varie dehiscens. Flores subregulares seu regu- lares „Pelorias" efficiunt.

30

I, Cymbalaria Chav Mon. 98. Folia palminervia. Flores axiilares sc. in axillis (oliorum

floralium. Capsula viilvis dehiscens.

1. L. Cymbalaria Mill. Dict. 17. Aiilirrhinum Cymbalaria L. Sp. 851. Elatine cymbalaria Moencb MeUi. 525. Cymbalaria muralis Baumg. Transl. II. 208. Anlirrbiiuim bederaceum Lam. Fl. Fr. II. 338. Sl. H 70. Engl. Bot. 502. Glaberrima. Folia pleraque allerna bene petiolala, ambitu ovata transversa, ba.si cordata, celerum lobis aculis quinis vel septenis Pedicelli peduncu- los aequantes seu superanles. Calycis partiliones lanceolatae acutae. Galea biligulata ligulis oblique relusis. Labium Irilobum lobis lateralibus divaricatis, lobis omnibus retusis. Utriusque loculi valvae ternae apice et laleribus liberae lineares retusae. Semina areolato gyrosa. Caulis vulgo rufidus. Folia saturale viridia. Corolla albida lilacino aspersa. Labium superius lilacmum striis satura- ratioribus; lineae aurantiacae in palalo ibidemque anlice maculae aurantiacae.

P pilosa De Vis. 1. c. 160: lota vel caule tantum pilosa. An. pilosum L Mant 749. Jacq. Obs l. 48. L. pubescens Presl Del. Prag. 74. L. pilosa DC Fl Fr. III. 584.

Crescit certe introducta bic inde in muris. Vere exeunle. Aestate. ''i- Spontanenm leneo ex Croatia: Sclilosser! Indicata: „ad muros , ad saxa el in sterilibus totius Dalmaliae vulgaris: var pilosa in rupibus montium Velebilli, circa Duare et Almissa". De Vis. I. c. 160.

Icon. nostr. Tab 59. MDCLXXX. I. rianla deflexa 1. Alabastrum a latere. + 2. Idem inferne. +• 3. Stamen. + 4. Idem postice. + 5. Calyx cum stylo a latere. +• 6. Flos antice. +■ 7. Pars superior floris. +■ 8. Pars inferior. + 9. Pars superior floris. + 10. Ovarium trans- sectiim. +■ 11. 12. Fruclus. +■ 13. 14. Fructus deliiscenles. +■ 15. 16. Semiiia. +•

II. Elatinoides Chav. Mon. 103. Folia penninervia. Flores axillares sc. in axillis fo-

liorum floralium. Capsulae loculi operculis solitariis circumscissis dehiscentes.

a. Tesla seminum gyrosa.

2. L. Elatine Mill Dict. 16: pedunculis calvis, calycis partitionibus lanceis, calcari recto. Anlirrhiiinra Elaline L. Sp. 821. St. H. 70. Bull. 245. Fl D. 426. Diffusa. Folia Irianguia basi cordata seu hastala vulgo pilosa. Corolla luteola , galea violacea. Pedunculi vulgo folia excedentes.

Crescit in agris arvisque. Aestate. Autumno. 0.

Icon. nostr. Tab. 59. MDCLXXXUI. IV. Rami duo. 19. Calyx expansus. + 20. Corolla a latere. +■ 21. Labium +■ 22. Capsula dehiscens. +■ 23. Capsula. +■ 24. Semen. +.

3. L. spnria MilL Dict. 15: pedunculis puberulis, calycis parlitionibus ovatis acutis semi- cordatis, calcari arcuato Antirrhinum spurium L. Sp. 851. Fl. Dan. 913. Corolla luteolo albida kbio superiori intus violaceo

In agris arvisque. Acstale. Autumno. ©.

Icon. nostr. Tab. 59. MDCLXXX. 11. Pars plantae et radix. 17. Galyx expansus. +• 18. Labium. +

b. Testa seminum tuberculata.

4. L. graeca Chav. Mou. 108: perennis, pilosa, foliis ovali-hastatis, calycis partitionibus triangulis pilosis, calcari arcuato tubum rorollae superante, capsulae polyspermae seminibus albidis, gros.se tuberculatis. Antirrhinum graecum Bory et Cbaub. Mor. 175. t. 21. L. commulata Bernh. Rchb. Crit. IX. 815. Corolla puberula magna alba, iabio superiori coeruleo, palato purpureo maculata.

31

Crescit in arvis Istriae et Lombardiae. Aeslate. U- Pola Biasolcllo! Brioni maggiore Tom- masinil Mantiia: Comes de Arcu!

Icon. nostr. Tab. 60. MDCLXXXI. II. Planta. 4. Calycis partitio. +■ 5. Semen. +■

5 ? L. cirrhosa W. En. 639: annua, pilosa, foliis lanceolato hastatis, calycis partitionibus tuberculatis, calcari reclo tubo corollae breviori seu aequali, capsulae pleiospermae seminibus albi- dis grosse tuberculalis. Antirrhinum cirrhosum L. Mant. 249- Jacq. Viml. 82. Folia angusta. Flores minuli coerulantes palalo albido purpureo-maculato

Oescit in Gallia, Corsica, Hispania, Lusitania, Sardinia. Comparanda addita Aeslate 0

Icon. nostr. Tab. 60. MDCLXXXI. III. Portiones caulis. 6. Calycis [lurtilio. +• 7. Corolla. + . 8. Semen. +•

6? L. lanigera Desf All. II. 38. t. 130: perennis, viscoso villosa, foliis ovatis vel orbicu- lari cordatis, calycis parlitionibus glandipilibus , calcari arcuato corollne lubum aequanle, capsulae oligospermae seminibus alrobrunneis subtiliter tuberculatis. Anlirrliinum lanigerum W. Sp. 111. 233. L. dealbata Hollin. Lk. Porl. t. 34.

In agris Lusitaniae, Hispaniae, Algerii. Aeslale. iX-

Icon. nostr. Tab. 60. MDCLXXXl. I. Pars caulis. 1. Calycis partitio. +• 2. Corolla. +• 3. Semen. +■

III. Chaenorhinum DC. Chav. \. c. 92. Folia penninervia. Flores axillares sc. in axillis foliorum floralium. Capsula valvulis apicaiibus abbrevialis reflexis foramina duo terminalia sistens.

7. L. minor Desf. Atl. 11. 46: pedunculis calyce fruclifero duplo scu plus duplo longioribus. Antirrhinum minus L. Sp 852. Fl. Dan 562. Engl. Bol. 2014. St. H. 70. Glanduloso-viscosa. Caulis saepe flexuosus, nunc basi bene ramosus. Folia lanceolato-linearia obtusa. Corollae labium superius breve bilobum lobis obtuse triangulis, labiiim inferius trilobum. Color flaveolus signis quibusdam violaceis. Semina striolalo costata.

b. praetermissa Coss. Germ. Sijnopsis anal. deux edit. p. 221: lota glaberrima. L. praeter- missa Delastr. Ann. s. nat. Sar. 2. p. 18. p. 152. Cf. Grenier Godron Franc. II. 582: sub „Chae- nurrhino" adest characler: „corolle a gorge ouverte." Sub L. praelermissa: „a gorge presque fermee par le palais saillant."

Crescil in arvis, muris, agris. Aestate. ©. Per dilionem. Varielatem ex ditione non habeo. Est Galliae civis.

Icon. nostr. Tab. 61. MDCLXXXII. I. Planta 1. Corolla a latere + 2 Alabastrum inferne. +■ 3. Corolla inferne. +■ 4. Corollae pars superior inlus +■ 5. Pislillum et pedicellus +■ 6. Slyli apex. +■ 7. Fructus immalurus +■ 8. Semen vertice visum +■ 9. Idem a latere +■

b. praetermissa Coss. Germ.: II. Apex rami. + 10. Flos a latere. +■ 11. Fruclus. +■

8. L. littoralis W- En. h. Berol. 641: pedunculis calycem fructiferum aequantibus. L. arvensis Vis. Slirp Dalm. p. 39. Corolla major, magis violacea.

Crescit in Islria ac Dalmatia. Aestate. ©•

Ico7i. nostr. Tab. 61. MDCLXXXII. 111. Caulis pars superior. 12. Aiabastrum superne. +■ 13. Corolla a latere. +■ 14. Coiollae pars inferior. +■ 15 Corolla expansa. Vides staminodium, +. 16. Corollae basis. +■ 17. Papilla cx barba palati. +. 18. Ovarium transseclum. +.

32

IV. Linariastrum Chav. I c. 114. Folia penninervia seu Irinervia. Flores racemosi. Capsula denlibus vaiviformibus deiiiscens. a. Semina alata.

9. L. valgaris Mill. Dict.: foliis omnibus sparsis, lineari-lanceolalis aculis, pedicellis pedun- culoque glaiidulosi.s; seminis ala rotunda, embryone reclo. Antiirliinum Linaria L. Sp. 858. Engl. Bot. 658. Fl. Dan. 982. Bull. hb. 261. Sv. Bot. 196. Sl. H. 18 Hayne Arzgw. VI. 33. Folia fere Euphorbiae Cypanssias glauca. Flores pallide flavi palato aurantiaco.

Crescit in campis, ad vias. Aeslate. U-

Icon. nostr. Tab. 64. MDCLXXXV. II. Caulis pars superior. 6. Alabaslrum coroliae inferne. +. 7. Alabastri pars superior. +. 8. Corollae pars inferior. +. 9. Galea. +. 10. Pistillum cum toro. +. 11. Slyli apex. +. 12. Ovarium transseclum. +. 13. Fructus dehiscens. +. 14. Fruclus pariete externo deciso, ut videas placentam. +. 15. Semina. +. 16. Semen transseclum. +.

10. L. italica Trev. Act. Leop. 13. p. 188: foliis omnibus sparsis lineari-lanceolatis acutis, pediceilis pedunculisque calvis, seminum ala rotunda, embryone reclo. A. Bauhini Gaud. Helv. V. 154. Anlirhinum genistifolium Vill. Delph. II. 439. L. linifolia Roch. Bann. p. 60. f 47. L. pani- culala Peyer et Vest bot. Zlg. 12. 1. Beil 30. L. genislifolia DC. Fl. Fr. III. p. 591. L. angusti- folia Rclib. Exc. 375. Rciib. Crit. V. f. 608. Corolla cilrina^ minor, quam in praecedente. Se- mina in di.sco non tuberculata, qualia existere contendit cl. Koch, nunquam vidi.

Crescit in glareis, ad vias etc. in Styria, Tirolia, Vallesia, Croatia, Hungaria, Pedemonlio, Sabaudia. Aestale. ij.. E. gr. Bozen v. Hausmann! Auf sonnigen Anhohen am Fuss des Gadria- spilz im Vinschgau in Sudtirol Tappeiner! Saas, S. Nicolas Rchb. fil. ! Stalden Rugl! Tenda, Entragne, Col de Braus, Valdieri, Vinadio, St. Remy Rchb. fil.! (Specimen niire lalifolium teneo ab ill. Moris. Semina me deficiunt). Mont Cenis Huguenin! In Hungaria: Comilalus Siime- ghiensis Rochel! Sarhegy pone Gyongyosinum Lang! Werschetz Heuffel! Fiume Nofi! Sadler! Dalmatia: Zara, Trau, Svilaja De Vis

Icon. 7iostr. T, b 04. MDCLXXV. III. Planla. 18 Corollae pars superior. + 19. Corollae pars inferior. +. 20. Capsula dehiscens. +. 21. 22. 23. Semina. +.

11. L. odora Fisch. Chav. Mon. 136: foliis omnibus sparsis linearibus aculis, pedunculis pe- dicellisque calvis, seminum ala reniformi, embryone curvo. Antirrhinum odorum Bieb. Taur. Cauc. II. 76. L. Loeselii Sc^weigg. Arch. I. 228. L. marilima Rchb. Exc. 375. L. juncea Rchb. Ic. V. 425. Caulis tenuis nunc decumbens, plus minus ramosus. Corolla flava. Seminum discus laevis.

Crescil in arenosis Prussiae et Pomeraniae. Aeslate. %. E. gr. Danzig Klinsmann! Icon. nostr. Tab 64. MDCLXXXV. I. Caulis pars superior. 1. Corollae pars inferior. +. 2. Corollae pars superior. +. 3. Fructus. +. 4. Semen. +. 5. Idem apertum ut videas embryonem. +.

12. L. Felisseriana Mill. Dict. n. 11: foiiis infimis verlicillatis, annua, seminum ala ciliata. Antirrhinum Pelisserianum L. Sp 855. Sibth. Sc. Graec. 591. Spilhamaea usque pedalis. Viridis. Folia caulina linearia Racemus subcapilatus. Calycis dentes lancei acuminati. Corolla coerulea palalo albo slriis violaceis.

Crescit in lapidosis. A vere exeunle in ineunlem aestatem 0. Islria: Scoglio Livella grande in promontorio Istriae Sendlner! Papperilz! Dalmalia : „in lapidosis circa Catlaro, in monle Bogdassicli nec non in arenosis insularum Ossero, Onie, Lesina et Lacroma" De Vis. 163- Cattaro Clementi!

Icon nostr. Tab. 62. MDCLXIIl. I Planta. 1. Flos a latere. +. 2. Idem anlice +. 3. Sta- men. +. 4. Calyx. +. 5. Fruclus. +. 6. Apex papillae limbi seminis. +. 7. 8. 9. Semina. +. 10. Rete di.sci. +.

33

13. L. arvensis Desf.All. 11.45: foliis infimis seu prope omnibus verlicillalis, annua, seini- num ala integra, disco laevi, corolla coerulea. Antirrhinum arven.se var. a. L. Sp. 855. St. H. 70. Racemus capitatus superne glandulosus. Flores parvi.

Crescit in agris arvisque excepla Dalmatia. Aestate. Aulumno. O.

Icon. nostr. Tab. 62. >H)CLXXXI1I. 111. Planta. 14. Flos. +. 15. Capsula dehiscens. +. 16. 17. Semina. +.

14. L. simplex DC. Fl. Fr. III. 588: foliis infimis oppositis seu verticillatis, annua, semi- num ala integra, disco luberculalo, corolla flava. Anlirrhinum simplex W. Sp. III. 243 A. parvi- florum Jacq. Rar. 499. St. H. 70. Cl. Koch affert, semina laevia occurrere, quod non vidi.

In agris, muris. Aestate. O. Luttich Lejeune. Aecker bei Pfungen, eine Stunde von Winter- thur, C. Zurich Fucliel! Vinadii Pedemontii Rclib. fd.! Lesina Bolteri! Sebenico De Visiani. Spalato in muris Petter!

Icon. nostr. Tab. 62. MDCLXXXIII. II. Planta florida et fruclifera. 11. Flos. + 12. 13. Semina. +■

15. L. alpina Mill. Dict. 5: foliis verticillatis quaterni.*;, biennis seu perennis, glaberrima, difTusa. Anlirrliinum alpinum L. Sp. 856 B. Mag. 205. Jacq. Austr. 1. 58. Racemi subcapitati. Corolla violacea palalo crocato. Labium superius profunde bifidum.

Crescit in glareis rupibusque alpium ct Dalmatiae (Vellebith). Aeslate. O. (?). li-

lcon. nostr. Tab. 60. MDCLXXXl. IV. Planta; 9. Labium. +■ 10. Semen. +■

16. L. supina Desf. Atl. 2. p. 44: foliis verticillalis, biennis seu perennis, inflorescenlia gianduloso puberula, diffusa vel ascendens. Antirrhinum supinum L. Sp. 856. L. glaucophylla HofTm. Lk. Port. l. 16. Glauca. Corolla straminea, palato aureo, striis in calcari nunc violaceis.

Crescit iri glareis ac pascuis subalpinis Pedemontii. Aeslate. O. 4- E. gr. Tendae, Entragne etc. Rchb. fil.

Ico7i. nostr. Tab. 60. MDCLXXXL V. Planta. 11. Labium. +. 12. Semen. +. 14. Capsula dehiscens. +.

p. Semina aptera.

17. L. triphylla Mill. Dict. n. 2: annua, foliis ternatis sessilibus ovalibus, floribus dense racemosis, seminibus oblique ovalis foveolatis. Antirrhinum triphyllum L. Sp. 852. Lin. neglecta Guss. Rar. 249. Bol. Mag. 324. Corolia Jil.icina, paiatum vitellinum, calcar violaceum.

Crescil locis cultis Istriae. Vere exeunte. O.

Icon. nostr. Tab. 63. MDCLXXXIV. I. Planta. 1. Fructus. +■ 2. 3. Semina. Rele lestae bene variabile

18. L. chalepensis MilL Dict. 12: annua, viridis, foliis inferioribus verlicillatis, reliquis sparsis lineari-lanceolalis, infimis ovalibus, floribus laxc racemosis, calcari arcuato deflexo. Antir- rhinum clialepense L. Sp. 857. A. Osyris Cyr. Rar. II. p. 22. l. 9. Antirrh. album Lam. Fl. Fr. 11. 345. L. alba Moench. Malh. 521. Calycis partiliones corallam subaequnntes Galea linearis biloba. Labium trifidum segmentis lateraiibus divaricalis. Corollae color albus.

Crescit in lapidosis inter segetes , Croatiae (Fiume) et Dalmatiae. Vere. O. „Habitat inter segetes circa Zara, Sebenico, Trau, Spalato, Primorje, Ragusa el in insulis Cherso et Lesina. De Vis. 1. c. 164, 7con. nostr. Tab. 66. MDCLXXXVII. U. Ramus floridus. III. Planta fructifera. 3. Semen. + lcon. Fl. Germ XX. 5

34

19. L. repens Mill Dict. 6: perennis, glauca, foliis inferioribus verliciiiatis, reiiquis sparsis, linearibus, floribus paniculatis spicalisve, calcare conico recto corolla breviori. Anlirrliinum repens L. Sp. 854. A. monspessulanum L. 1. c. A. strialum Lam. Fl. Fr. II. 343. L. monspessulana Miil. Dict. 9. L. striata DC. Fl. Fr. lU. 586. Engl. Bot. 1253. Rchb. Cril V. 610. Corolla albida seu pallide griseo-coerulea slriis saturalis. Semina convexo trigona rugosa.

Crescit in saxosis, glareis etc. Aeslate. "U- Danzig, Westerplatle bei Neufahrwasser: Klins- mann! Mastricht Lejeune! Alsatia: Sigolsheim, im St. Amarienlhale bei Wasserling, Wilden- stein, Geishausen. Koch Syn. Pag. Vaudensis Koch. Pres de Diulliers (sic?) Thomas! Basileae Chrisl! Dalmatia : Clissa, Sebenico Peller! „Trau, Spalalo, Clissa, Almissa, Macarsca, Lesina" De Visiani. Iii Pedemontio: Tendae, Entragne, Vinadio elc. Rchb. fil.

Icon. nostr. Tab. 63. MDCLXXXIV. II. Pars plantae. 4. Flos. +. 5 Eadem antice. +. 6. 7. Flores a latere. +. 8. 9. Labia. +. 10. Capsula dehiscees. +.11. Eadem superne. +. 12. Eadem percisa, vides placentam. +. 13. 14. Semina. +. 15. Semen transsectum. +.

20. L. genistifolia Mill. Dict 14: perennis, glauca, foliis omnihus sparsis lanceolatis acumi- natis , floribus paniculatis, calcari acuto corollam subaequante, galeae lobis acutis, pediceliis fructi- feris bracteam non aequanlibus. Antirrhinum genislifolium L. Sp. 858. L. chloraefolia Rchb Ic. Crit. 436. L. silenifolia Fisch Rchb. I. c. 435. Jacq. Austr. 244. Sibth. Sm. 596. Bol. Mag. 2183. Corolla lutea. Semina rugosa.

Crescit in saxosis apricis, rupibus etc ditionis austro-orienlahs et saxonicae. Aestate. U- Saxonia: Nossen Groh! Stolpen Frick! In Moravia. Vindoboni: Leithner! Lucae! Papperitz! Ofen: Papperitz! Bannalus: Mehadia, Werschetz Wierzbicki! Posonii Rochel! Circa Cilta- vecchia in insula Lesina Nisileo fid. De Vis.

Icon. nostr. Tab 65. MDCLXXXVI. I. Paniculae ramus et basis cauiis. Tab. 66. MDCLXXVII. Ramus. 1. 2. Labia. +. Tab. GO. MDCLXXXI. 14. 15. Semina. +.

21. L. dalmatica Mill. Dict. 13: perennis, glauca, foliis omnibus sparsis ovato-lanceolatis aculis, llonbus paniculalis, calcari acuto corolla hreviori, galeae lobis obtusis, pedicellis fructiferis bracteam superanlibus. Anlirrhinum daimaticum L. Sp. 857. Rchb. I. c. V. 629. Flores citrini palato flavofulvo.

In Dalmatia. Ab aestate in seruni aulumnum. U- „Habital in apricis, arenosis sterilibus ad cataractam Scardonitanam (Cascala della Kerka), nec non circa Ragusa et Cattaro." De Vis. I. c Scardona Petter! Ciementi! Zara Petter!

Icon. nostr. Tab. 65. MDCLXXXVI. U. III. Caulium partes superiores.

B. Rhinanthideae lienth l. c. 189: alabastri labium superius inclusum.

V. Digitaleae Benth. l. c. 189: inflorescentia centripela, racemosa. Folia omnia allerna, ima conferta peliolata

IX. Dig;italis L

Gen. 313.

Calyx quinquepartitus, imbricatus. Corolla campanulato limbo obliquo quadrifido, labio superiore emarginalo. Siamina quaterna didynama antherarum sacculis divaricatis. Stylus fiiiformis stigmate subcapitalo. Capsula valvicido-septicida. Semina favosa.

1. D. pnrpnrea L. Sp. 866: foiiis crenatis tomentoso puberulis rugosis oblongo-lanceoiatis, inferioribus petioialis, nullis decurrenlibus, calycis parlitionibus ovatis arutis, corolla amplialo cam-

35

panulala. Sl. H. II. Fl. D. 74. Rull, 21. Hayne Arzgw. I. 45. Garln. I. 53. f. 6. Brandt und Ralzeb. Giflgew. Usque bipedalis, vulgo pedalis. Corolla purpurea inlus pallida el ocellala el bar- bala; nunc frequentissime alba. Labium vulgo oblusum.

b. acutilabia: labio bene acutalo.

Crescit in sylvis recenter caesis, ad margines viarum, in dumetis etc. Ab ineunte aestate. O. In Vogesis, ad Rhenum, in Thuringia, Hassia, Hercynia, Saxonia metallifera.

Icon. nostr. Tab. 67. MDCLXXXVHl. Planta. 1. Alabastri diagramma. +. 2. Alabastrum demto calyce. +• 3. Alabaslrum a latere. +• 4. Porlio corollae alabaslri expansa, ut videas slamina. +• 5. Corollae pars expansa. +• 6. Pislillum. +• 7. Idem longiludinaliter Iranssectum. +• 8. Ovarium horizonlaliter Iransseclum. +• 9. Capsula horizonlaliter transsecla. +• lO^ Slamina anlheris apertis. +• 11. Pollen. +. 12^ Fructus. +• 13. 14. Slyli apices. +• 15. Semen. +• 16. Idem transsectum. +.

b. aculilabia: Tab. 72 MDCXCIII. I. Apex inflorescentiae. 1. Corolla longitudinaliter trans- secta, +

2. D. Thapsi L. Sp 867: recedit foliis decurrentibus corollaeque lobis melius obtusatis. Olim in Sabaudia et Etruria indicata. Aestate. O. Specimina mea hispanica: ad saxa et rupes

monlium Carpetanorum Reuter! - Sierra de Guadarrama Bourgeau 2133! Icon. nostr. Tab. 68. MDCLXXXIX. I. Caulis porliones

3. D. pnrpnrascens Roth. Cat. bot. II. 62: foliis glabris oblongo-lanceolatis serratis, infra nervos inferne pubesceniibus, nuilis decurrentibus, calycis partitionibus lanceolatis acutis, margine cum bracteis glanduloso puberulis, corollae tubuloso-campanulatae extus glaberrimae labio abbre- viato. D. longiflora Lej. Rev Sp. 126 D. purpureolutea Mey. Chl. Hann. 324. D. iulea 7. hybrida Lindl. Mon. 24. Rchb. lc. II. f. 284. Corolla flaveoia Seu albidula purpureo irrorata, raro tota purpurea.

In montibus porphyraceis. Aestate. O, Kusel im bairischen Rheinkreise: Ziz! Schaffner! Nahe- thal Bockholtz! Kirschballenbach bei Oberslein Bogenhardl!

Icon. nostr. Tab. 68. MDCLXXXIX. H. Inflorescentia et folium e mediis.

4. D. ambigaa Murr. Prodr. Gott. 62: foiiis puberulis oblongo - ianceolatis serratis ciliatis, inferioribus petiolatis, pedunculo calycibus cauieque superne glanduloso pilosis, calycis partitionibus lanceolato ligulalis aculis, corolla amplialo campanulata gianduloso puberula, lobo labii medio trans- verso coroila bene breviori.

a. acutiloba: iabii lobis acutis. D. ochroleuca Lindl. Mon. t. 8. D. grandiflora Rchb. II. t.

159. D. ambigua Sl. H. 11.

p. obtusiloba: labii lobis oblusis. D. ambigua Lindl. I. c. t. 7. D. ochroleuca Rchb. Ic. II.

160. Jacq. Austr. 57.

Corolia luteo-ochroleuca, interne Uneis fuscis tesselata. D. grandiflora Lam. Fl. Fr. II. 332.

Cresit in rupeslribus sylvisque usque ad regiones subalpinas. Aestale. n-

Icon. nostr. Tab. 69. MDXC. obtusiloba: L Planta addilo flore. 1. Aiabastrum junius anlice. +• 2. Calyx cum stylo. +• 3. Idem. +• 4. Coroila longiludinaliter fissa. +• 5. Pistiilum. +• 6. Stamen. +■ 7. 8. 9. Polien. +■ 10. Ovarium transsectum. +•

acutiloba. II. Caulis pars superior addito flore.

5. D. Intea L. Sp. 867: foliis calvis vel vix cilialis, oblongo-lanceolatis serratis, infimis peliolalis, superioribus sessihbus, pedunculo calycibus cauleque nudis ve! vix glandipilibus, calycis par-

5*

36

tilionibus lanceolatis aculis, corolla lubulosa exlus glabra, labio superiori bidentato, labii inferioris lobis acutis, omnibus intus barbalis, tubum ionge non aequantibus. Rcbb. II. 151. Corolla pallide ochro- leuco-sulphurea. Varielas pulchra parviflora „floribus flavoviridulis" : Nahegebiel Bogenhard!

Crescit ap vias, in pratis siccis, in collibus. Aeslate ineunle. 4. In Helvetia occidentali, Ti- rolia, Suevia, Alsalia, Palatinatu Belgium usque.

Icon. noslr. Tab. 70. MDCXCl. I. Caulis summilas poslposila parte inferiori. 1. Corolla expansa.

6. D. media Roth. Cat. II. 60: recedit bracteis bene ciliatis, corolla extus glandulosa, brunneo picta, majori. D. intermedia Pers Syn. II. 167. D. ambiguo-lutea Mey. Chl. 325. Rchb. 1. c. 152.

Crescil cum praecedenti. Aestale. ^- Rheinpfalz auf den Porphyrgebirgen bei Kusel und Nieder- alben selten Koch Syn. E monte Remigsberg, prope Kusel Koch! Mayen Kapp! Gebiet der obern Nahe unterhalb Wieselbach bei Oberstein in Menge Bogenbard! In Jurasso ex cl. Koch.

lcon. nostr. Tab. 70. MDCXCI. II. Inflorescentia postposito folio 2. Corolla expansa +.

7. D. laevigata W. K Rar. Hung. 304. t. 274: foliis oblongo-lanceolatis denticulatis glabris nunc ciliaiis, inferioribus petiolalis, superioribus sessilibus, pedunculo calycibusque nudis, calycis partitionibus ligulatis acutis, corolla lubuloso-campanulata, medio inferne gibba, labii lobo medio dimidiam corollae parlem aequante. Rchb. Ic. crit. t. 155- Corolla ferruginea aut cinnamomea lineis rubris. Colores ad Rchb. Crit.

Crescil in umbrosis sylvaticis ditionis austriacae australis. Aeslate. ^t. An den Wanden der Hohle von S. Hanzi an an der Rekka (rectelego?) Tommasini! Fiume Noe! Carlopago Schlosseri Ragusa Clementi! In Dalmalia: Vellebith, in monte Mossor, ad Bergato el Gionchelto propei Ragusa, et ad Lepetane prope Caltaro. De Visiani.

Icon. nostr. Tab. 71. MDCXCII. I. Inflorescentia poslposilo folio inferiori. 1. Corolla expansa. +■ 2. Calyx cum pistilJo. -*-•

8. D. fascescens W. K Rar. Hung. II. 171. t. 158: foliis oblongo-lanceolalis remote denticulali.s glabris ciliatis, inferioribus petiolatis, superioribus sessilibus, pedunculo calycibusque lanato-villosis, corolla campanulata glandulo.so puberula infra ventricosa, labii lobo medio corollae tertiam aequante. Rchb. I. c. 158. (icon hic reddila) D. lanato (laevigato) ambigna Mey. Chl. Hannov. Corolla ochracea intus reliculata.

In montosis. Aestale. O. In Croatia Lang fid. Rchb. Fiume Barlling fid. Rchb. el Koch. Ego sponlaneam numquam obtinui. Quae specimina in herbariis mililant Noeana, ea quae vidi omnia praecedenlis sunt speciei.

Icon noslr. Tab. 71. MDCXCII. Portio caulis superior cum folio iiiferiori. 3. Calyx cum pislillo. +. 4. Corolla expansa. +■

9. D. lanata Ehr. Beitr. VII. 123: foliis oblongis integerrimis seu parcissime ac minute crenatis, nunc pubescenti lanatis, infimis peliolatis, reliquis sessilibus, pedunculo bracteis calycibusque lanato-villosis, calycis parlitionibus totis herbaceis ligulalis obtuse acutis, corollae lubo basi medio subito urceolalo-ampliato, labio ovali corollae dimidium aequante. W. K. 1. c. t. 74. B. M 1159- Sw. Bril. fl. Gard. 291- Lindl. Mon. 15 Caulis purpureus. Corolla albida brunneo picta.

Crescit in Hungaria. Aestate. n- (O?). Budae Gerenday! Kovats! ' Pomasz, Mekas Beggen Lang! Fiinfkirchen Noii! Sadler! In monlanis ad Toplecz Bannatus Heufl^el ! Rochcl! Haufig auf Thonboden zwischen Gebiiscb und Bergabhangen bei Plawisowicza und Swinicza, auch bei den Ruinen der Wasserleilung nachst Toplez. Wierzbickil

Icon. nostr. Tab. 72. MDCXCIIl. II. Planta. 2. Corollo. -f. 3. Eadem expansa. +■

37

10. D. ferraginea L. Sp. 867: foliis obiongo-lanceolalis serralis cum caule glaberrimis in- fimis petiolatis, reiiquis sessilibus, calycis parlitionibus oblongis obtusis scarioso marginalis, coroUae lubo brevissimo, dein subito urceolato amplialo, labio tubum prope aequante longe prolenso. Dig. aurea Lindi. Mon. 13. Lindl. 1. c. 12. Bot. Mag. 1828. Rchb. Ic. 156. Siblli. Sm. Graec. 606. Corolla ferruginea inter saturatius reticulata (in icone patris longe nimis splendide picta).

Crescit in rupestribus Croatiae, Dalmatiae, Hungariae, Austriae. Aestate. il- Ottocac Croatiae Schlosser! Zwischen Gebuscli auf Bergabhiingen unweit der Wasserleitung gegen Orszova, dann bei Tiszovicza und Plawisowicza Wierzbicki! Toplecz Heuffel! Wien am eisernen Thor Winkler!

lcon. nostr. Tab. 73. MDXCIV. Caulis sectus. Corolla expansa. -•-•

Tab. 74. MDCXCV. IL Alabastrum. +. 12. Idem anlice. +. 13. Corolla longitudinaliter di.s- secta +. 14. Caly.x fruclifer transsectus. +. 15. Stamcn ex longioribus + (subnudis). 16. Pilus glandulosus ex limbo calycis. 17. Stamen ex brevioribus + (glandipilibus). 18. Pilus ex labio. +. 19. 20. Pollen. +.

Ohs. Restant Digitales valde curiosae duae, pro spontaneis quidem communicatae.

Allera „Digitalis rubella Jan. Herb. Gen. 528 spec. 8. sponl." valde similis D. purpurascenti, sed labii lobus medius longior et folia infima valde puberula.

Altera ex Carniolia: Zhernamel Fleischmann! Simillima Digitali laevigatae, sed corolla purpura- scentis labio melius protenso. Corolla el peduiiculus paulisper glanduloso-puberula. Omnino non est D. fuscescens. Calycis partiliones ligulatae acutae limbo-ciliatae, non scarioso-marginatae. Ovaria paulo puberula. Stylus curvus Digitalidis ferrugineae. Num apes pollen D. ferrugineae ex horto labacensi in D. laevigatam seu lale quid transtulerunl? Planta mihi bene dubia.

X. drinns L.

Gen 318.

Calyx quinquepartitus. Corolla obliqua liypocraterimorpha lobis limbi quinis subaequalibus. Stamina qualerna vix didynama. Antherae reniformes. Ovarii slylus semilunatus stigmatis pulvinari inter cornua inlerjecto. Capsula quadrivalvis. Semina sulcala rugulis transversis arata.

E. alpinus L. Sp. 878. Bot. Mag. 310. Lodd. Bot. Cab. 963. Rhizoma lignosum. Caules ascendentes filiformes bene foliati apice racemoso corymbosi. Folia ligulata, apice crenato-dentata. Parce floccosus. Corol!ae lilacinae.

b. hirsutus Gren. Godr. H. 601: hirsutus.

Crescil in alpeslribus alpinisque Helvetiae, Sabaudiae, Pedemontii. Aestate. 4- b. hirsutus: Fontan Pedemontii Rchb. fil.!

Ico7i. nostr. Tab. 74. MDCXCV. L Planta. 1. Alabastrum a latcre. +. 2. Corolla expansa. +. 3. Stamen. +. 4. Pistillum. +. 5. Capsula dehiscens. +. 6. Eadem aperta, ul videas placenlam. +. 7 9. Semina. +. 10. Idem apertum. +.

XI. Wulfenia Jacq. Coll. 66.

Calyx quinquepartitus. Corolla tubuloso-campanulata labio superiori integro seu emarginalo, inferioTi trifido. Stamina duo in fauce utrinque juxta galeam. Antherae reniformes in patellas apertae. Stylus filiformis apice capitatus. Capsula bivalvis.

38

W. carinthiaca Jacq. l. c. Jacq. Ic. rar. 2. St. H. 59. Rhizoma repens squamatum. Folia cuneala ligulala crenala sature viridia costa saepe purpurea. Pedunculus parce puberulus hinc squamatus apice racemosus. Calycis partitiones lineari-lanceae. Gorolla vioiacea.

Crescit in pascuis pinguibus Carinliiiae Aestate. n. Auf der im Gailthale bei der Kapelle Hermegor gelegenen Kiihwegger Alpe in Oberkarnlhen unter hervorragenden Kalkfelsen. Wulfen. Hauser! Sieber! Kokeil! Mielichhofer! Hoppe! v. Welden! Walschiggeralpe im Gaillhale, Kplkboden: 6. Juli. V. Piltoni!

Icon. nostr. Tab. 75. MDCXCVI. Planta. Ad sinislram corollae duae apertae. +. Stylus. +. Semen cum testae portione valde aucla. +. Pilus in medio. Ad dexlram fructus demto calyce ut videas torum el fructus cum calyce. +.

VI. Veroniceae Benth. l. c. 189: inflorescentia cenlripela, racemosa. Folia, sailem inferiora, opposita. Corolla rotata. Stamina 2. Antherae biloculares.

XII. Paederota L

Gen. II. 26.

Calyx quinquepartitus. Corolla rotata tubo longiusculo; limbi lacinia suprema dilatata; lubo inlus annulo pilorum. Stamina gemina in infimo seu medio tubo inserta. Anlherae cordiformes rimis longitudinalibus dehiscentes. Stigma capitatum bilobulum. Capsula bilocularis roslrato acuta.

1. P. Ageria L Mant. 171: foliis oblongis aculis serratis, corollae galea integra, annulo pi- lorum in medio lubo. P. lutea L. fil. Suppl. 84. P. Bonarola Jacq. Hort. Vind. II. 121. Bona- rola chamaedryfolia Scop. Carn. I. 22. Wulfenia Ageria Sm. Trans. 6. W. lutea Host. A. I. 19. P. Zannichelli Brign. Fasc. 9. St. H. 24. Nees Gen. Planta sequenti vulgo major. Caulis parce puljerulus. Folia elongata nunc bene lata, nunc valde angusta, serrata, nunc vere laciniata , infima, el rarissime quidem, nunc vere ovata. Calycis partiliones lineari-liguiatae, inaequales seu aequa- les. Corollae flavidae limbus saepe puberulo-cilialus. Nunc margines erosuli.

Crescit in rupibus alpium Austriae. Vere. tx- E. g. Alpes Juliae: Moresch Papperitz! Idria am Berge Slciner und Manharl Freyer! Loibl. Hoppe! Carniolia Miiller! Am Miniorh bei Heidenschafl. Papperilz ! Valsugana im sudostlichen Tirol Paterno und Sartoreiii! Hausm. Fl. Tirol. p. 645: Auf der Lavanieralpe bei Lienz. Rauschenfels in Felsrilzen ain Summano und Alpen in Tirol Pollini. Auf der Spitze des Cima d'asta - Pelrucci. Nach Weber auf dem Karwende).

Icon. nostr. Tab. 76. MDCXCVII. I. Planla. 1. Calyx cum pistillo. +■ 2. Corolla expansa. + 3. Corolla, ut videas tubum ampliatum. +.

2. P. Bonarota L. Sp. 20: foliis ovalis acutis serratis, corollae galea relusa seu biloba, annulo pilorum in infimo tubo. P. coerulea L. f Suppl. 84. Wulfenia Bonarota Sm. Trans. VI. 69. W. rosmarinifolia Hosl. A. I. 19. P. chamaedrifolia Suffr. Forojul. p 108 St. H. 24. Cauils pilis paulis flavidis. Folia nunc valde abbreviata , aequaliter grosse et paulo serrato dentata ; nunc longiora; saepe per totum dimidium inferius integerrima. Inflorescentia densissima. Calycis partitio- nes lineari-ligulatae, dense villosae. Gorolla intense coerulea filamenlis vulgo liaud produclis. Limbi margines ciliali.

Crescit in alpium fissuris Austriae. Vere. n. E. gr. Tirol: an sonnigen Felsen mit Polentilla nilida an der Scharte an der Kirschbaumeralpe bei Lienz in Tirol Papperitz! Sieber! Am Forenzi bei Cortina in Sudtirol. An sonnigen Felsblocken am Comporosso bei Ospidale im Ampezzothal in Sudtirol, Papperitz! Schlehrn. Sieber! Am Baldo, Monte Cavallo 6000' Kellner von Kollen-

39

stein! Fassa Braclil! Loca lirolensia Hausmanniana: Pusterthai im Prax Hail. Rauclil<ogel bei Lienz Sclieitr. Kirschbaumeralpe und Amblacher Brunnen bei Lienz Hoppe Kirchbaumeraliie Ortner. Am Luggauerkopf bei Innichen und in Felsritzen des Rauchkogels bei Lienz Rauschenfels. Prax Wulfen. Joch Grimm bei Bozen gegen die Aldeiner Alpen Hinlerhuber. Schlern z. B. am Schaufel- steige; an den Kalkfelsen bei Salurn bis zum Thale herab. v. Hausmann. Fassa: bei Vigo Tappeiner. Fassa und Fleims. Facchini. Monte Gazza Itferlo. Am Bondone und Caslellazzo Perini. Vela bei Trient; am Castellazza v. Heufler. Baldo, Blemmone in Spinale. Pollini Baldo Cleraenti, allda am altissimo. Perini. Am Schiner zwischen Primiero und Fonzaso. Heufler. Col Santo bei Roveredo. Fleischer. ludicarien : Alpe Gavardina Boni.

Jcon. nostr. Tab. 76. MDCXCVII. II. Caulis. III. Caulis ante anlhesin. 4. Corolla expansa. +• 5. Ovarium trassectum. +. 6 Galea erosula. +• 7. Fructus. +. 8- Idem dehiscens septicide. +. 9 Semen. +• 10. Limbus galeatus superior seminis et areae quaedam ex reticulo superficiah. +• 11. Calyx cum pistillo. +•

Obs. Characteres de longitudine slaminum depromti mihi omnino inconstantes visi. Nec galeam emarginalam, quae in libris constans laudatur, umquam bene reperi in P. Ageria L., licet nunc obscure.

XIII. Veroiiica L.

Gen. n. 25.

Calyx quadri-quinquepartitus. CoroUa rolala limbo quadripartito parlitione suprema maxima. Stamina gemina. Filamenta in lubo inserta. Antherae cordatae rimis dehiscentes. Stigma capita- tum. Capsula emarginata bilocularis.

A. Racemi terminales.

a. Alsinoides Koch Syn. II. 160: Pedunculi fructiferi deflexi. Semina pelviformia. Bracteae foliiformes.

1. V. hederaefolia L. Sp 19: foliis cordato-rotundatis crenato subqiiinquelobis, calycis partilionibus cordatis, capsula didymo quadrilobula, seminum coslis marginalibus ostium pelvis haud allingenlibus. V. Lappago Schrank bair. fl. 217. Su H. 57. Coss. Paris. XVI. 1. 2. Nunc parvula , nunc valde elongata. Folia et calycis parliliones limbo pilosula. Corolla parva aquose violacea.

Crescit in agris arvisque. Vere. O.

Icon. nostr. Tab 77. MDCLXXVIII. III. Pianta. IV. Caulis portio jam ex p. fructifera. 4. Fructus superne. +• 5. Calycis parlitio. +• 6. Semen. +■ 7. Idem inferne. +•

2. V. Cymbalaria Bodard Diss. 1798: foliis cordato orbiculatis crenato quinque-novemlobis, calycis partiliombus oblongis, capsula didymo quadrilobula, seminum coslis marginalibus ostium pelvis bene atlingenlibus. V. panormilana Tineo in Guss. Sic. Prodr. Suppl. p. 4. V. cymbalariae- folia Vahl En. I. p. 81. Fl. Graec. I. 9- Corolla albido coerulea („coerulea" Koch. ~ „toujours blanche" Gren. Godr. II. 600).

Crescit in agris ac sterilibus regionis adrialicae. Vere. O.

Icon. nostr. Tab 77. MDCLXXVIU. V. Caulis portio. 8- Calycis partitio. +• 9. Semen a dorso. +• 10. Idem a ventre. +•

3. V. didyma Ten. Nap. Prodr. 6: foliis cordato rotundis profunde inciso serratis, pilis non omnibus capilati.'*, calycis parlilionibus ereclis ovatis obluse aculalis, ovario ac capsula pilosulis et glandi- piiibus. V. polila Fr. Novit. ed. 2. p. 1. V. agreslis var. Benlh. 1. c. 458. Rchb. Cril. III. f. 404. 405. V. agreslis b. Tenoreana De Vis. Dalm. II 172. Folia crassiuscula, nilida, margine subrevolula.

40

Corolla bene coerulea. Ubi calycis parliliones incisae: var. calycida Fr. Autumno ma.jus diffusa el pubescens, minus nitida.

In agris. Vere ineunte. Autumno. O- Ubique videtur crescere, eliam in Dalmatia indicalur.

Icon. nostr. Tab. 77. MDCLXXVIII. I. 11. Caulium portiones. 1. Corolla + 2. Calyx cum ovario transverse transsecto. +• 3. Ovarium longitudinaliter transsectum. +

4. V. opaca Fr. Nov. ed. 2. p. 3: foliis oblongis serrato crenalis, calycis partitionibus erectis spatuiatis obtuse acutatis, ovario ac capsula inlertexlc villosuiis. St. H. 58. Rclib. Cril. ill. f. 441. V. agreslis var. Bentb. I. c. 458. V. agrestis a. Linnaeana De Vis. I. c. 172. V. Fricseana Knaf Rgb. B. Z.

In agris hic inde praecedenti longe rarior. Vere. Q.

Icon. nostr. Tab. 79. MDCC. I. Pianta. 1. Calyx cum ovario. +• 2. Capsula decisis calycis parlitionibus. +

5. V. agrestis L. Sp. 18: foliis oblongis serralo crenalis, calycis partitionibus erectis ovalis subacutis, ovario ac capsula glandipilibus, pilis omnibus capilatis. Engl. Bot. Suppl. 2663. Rchb. Crit. III. f. 440. V. pulchella Guss. Sic. I. 12. V. puichella Bast. Fl. Maine el Loire 414. St. 11. 58. V. agrestis a.. Linnaeana De Vis 1. c. V. agresiis Benlh. 1. c. e. p. Corolla aibido coerulea slriis saturalioribus.

Var. cahjcida Fr.: partitionibus calycis serratis Fl. D. 2221.

In agris hic inde. Vere. O.

Icon. nostr. Tab. 79. MDCC. II. III. Caules. 3. Ovarium. +• 4. 6. Semina varia a dorso. +•

5. Semen a ventre. +• var. calycida: 7. Calj^x.

6. V. Persica Poir. Dict. Enc. VIII. 542: foliis obJongo-ovalibus, serrato crenalis, subncutis, calycis parlilionibus lanceis demum divaricatis, ovariis ac capsulis glandipilibus, pilis omnibus capi- tatis. V. Buxbaumii Ten. Nap. I. p. 7. t. 1. V. hospita M. K. D. Q. I. 332. V. Tournefortii Gmel. Bad. 1. 39. V. filiformis D. C. fl. fr. V. 388. Rchb. Cril. III. 430. 431. Fl. Graec. t. 8. (V. agrestis var. byzanliaca.). Maxima. Nunc erecla, nuncdiffusa, prostrata, radicans. Semina varie transverse sulcata et jugosa.

Crcscit in agris arvisque ditionis. Vere Aestate. Autumno. O.

Icon. nostr. Tab. 78. MDCXCIX. Caules floridi. 1. Aiabastrum subapertum, calycis partitio- nibus gcminis decisis. +■ 2. Corolla alabastn. +■ 3. Alabaslrum transsectum. +• 4. 5. Stamina. +■

6. Calyx. +■ 7. Cnrolla monstrosa. + 8. Corolia normalis. +• 9. Corolla monstrosa. +■ 10. Corolln aperta, parlilione summa dissecla +■ 11. Pollinis granum. +• 12. Pistillum. +. 13. Slyli apex cum stigmale. +• 14. Ovarium juvenile perpendiculariter transsectum. +• 15 Idem adultius. +• 16. Ova- rium horizontaliter transseclum +■ 17. Fructus semimaturus. +• 18 Fructus malurus. +■ 19. Idem superne. +• 20. 21. 22. Semuia a dorso. +• 23. Semen perpendiculariter transsecUim. +■ 24. Semen horiznnlalitcr trnnsseclum +• 25.-28. Semina a ventre +•

[i. Praecoces: Folia floralia reiiquis subaequalia Fructus ereclL Semina pelviformia.

7. V. praecox All. Auct. 5. t. 1. f. 1: foliis omnibus ovalibus inciso denlatis, capsulis oblongo obcordatis, seminibus laevibus. Sl 11. 58, V. ocymifolia Tliuill. Par. 116. V. romana Scop. Carn 1. p. 18. Corolla pulchre coerulea venis saluratioribus. Caulis pilosus ac glandipilis.

Crescit in agris arvisque ditionis mediae ac auslralis. Vere. O.

Icon. nostr. Tab. 100. MDCCXXI. I. Planla. 1. Caulis pars +■ 3. Fruclus. +■ 4 5. Seminn a dorso +• 6. 7. 8. Semina a ventre. +■

41

8. V. triphyllos L. Sp. 19: foliis inciso digitato partitis, capsulis ovalo obcordalis, semini- bus transverse rugosis. St. H 8. V romana All. Ped. I 79. l. 83. f. 2. Corolla profunde coe- rulea venis saluralioribus. Caulis pilosus ac glandipilis.

Crescit in agris arvisque totius ditionis. Vere. o

Icon. nostr. Tab 100. MDCCXXI II III. Plantae floridae. III. Planta fruclifera 9. Caulis pars. +. 10. Fructus junior. +. 11. Semen a dorso. +. 12. Semen a ventre. +.

7. Vernae: Semina plana. Annuae.

9. V. verna L. Sp. 19: stricla, foliis oblongis pinnatifidis, bracteis lanceis quam fructus brevioribus, pedicellis calycis dimidium superanlibus. Engl. Bol. 25. St. H. 13. Fl. Dan. 252. V. Dillenii Crantz austr 352. V. pinnalifida Lam. 194. V. succulenta All. I. 78. Planta pilis sur- sum uncinatis tecta simplex seu ramosa. Folia nunc angustissime secla Semina oblonga. Corollae parlilio summa latissima Corolla coerulea parva

In campis, agris, arvis Vere. ©. Ubique

Icon nostr. Tab. 99. MDCCXX. I. Planta. 1. Caulis portio. + 2. Folium. 3. Corolla expansa. + 4. Fructus. +• 5. Capsula dehiscens. +. 6. Capsula. +• 7. Semen a venlre addilis seminibus varie sectis. -*-.

10. V. arvensis L. Sp. 18: din'u.sa, saepe proslrata , foliis oblongo-ovalis crenalo-dentalis, bracteis aequalihus quam flores et fruclus longioribus, pedicellis calycem dimidium baud aequanli- bus. Fl. Dan. 615. Engl. Bot. 734 St. H. 58. Planta pilosula et glandipilis, glandulosis pilis jiraeserlim supra ovarium et capsulam. Capsulae valvae de seplo more V. Beccabungae (monente cl. Grisebach) ita dehiscentes, ut ulraque valva patellae instar explanata reperiatur.

In agris arvisque. Vere. Aulumno. O Ubique.

kon. nostr. Tab. 99 MDCCXX. II. Planta. 8. Caulis portio +• 9. Alabastrum. +• 10. Fructus

apeitus superne. +• 11. Idem a lalere. +. 12. Corolla alabastri. + 13. Corolla expansa. + 14.

Fruclus junior pili glandulosi non salis multi. +• 15. Semina. +

11. "V. acinifolia L. Sp. 19: foliis ovatis crenatis, bracleis aequalibus seu lanceolatis aculis, glandipilis, pedicellis quani bracleae bene longioribus, sepalis glandulosis capsulam obcordatam profunde emarginalam glandulosam non aequantibus, corollae parlitionibus ternis superioribus trans- versis St H 58. Vaill. par. t 33. f. 3. Coss. Paris. AII. XVJ. 9. 10. Pusilla, vulgo ramosa Flores pulcberrime ac inlense indigicoerulei.

Crescit in arvis in ditione media ac australi hic inde. Vere. O. E. gr. In dilione rhenana: Leinen bei Heidelberg Bischoff! Knop! Riidisheim Regel! Giessen Gravelius! Helvelia: Basileae Meisner! Rchb. fil. ! Lausanne: Ecublens Murel ! Leresche! Pomer ad Polam Islriae Papperilz! Genua Rainer! Zara et Lesina Dalmaliae De Vis. I. c. Lugos Bannatus Heuffel! Rochel!

Icon. nostr. Tab. 98. MDCCXIX. 11. Planla. 6. Caulis porlio +. 7. Corolla expansa. +. 8. Fruclus. +. 9. Semen transsectum +. 10. Semen. +.

12. V. peregrina L. Sp. 20: foliis cuneato ligulatis integerrimis seu sinualo denlatis, laevis, bracteis spalulatis obluse aculis flores ac fruclus excedentibus, pedicellis quam bracteae bene bre- vioribus, sepalis laevibus longioribus capsulam rhombeam emarginulatam superaiitibus aequantibusve, corollae partilionibus omnibus ligulatis V. marylandica L. Sp. 19. V. carnosula Lam. III. I. 47. V. laevis Lam. Fl. Fr. II. 444. V. chilensis Hb. B. K. n. Gen. et Sp. II. 390. V. xalapensis H. B. K. I. c. 389. V. caroliniana Walt. fl. Car. 61. Fl. Dan. 407. Rchb. Crit. I. f. 74. 75. 76. Corolla aquose coerulea.

Icon. Fl. Germ. XX. 6

42

Crescil in soio pingui hortorum, vinearum inler olera, circa fossas viarum, imbricum fabricas. Vere. Aulumno. O

Hamburg. 1794! Buek! (inde non a cl. Sonder detecta, ut ex Kochii Synopsi deducere possis. Specimen ultra pedale ) Flottbeck Klalt! Elbufer Sonder! Potsdam bei der Landesbaumschule Mollendorf! Pfauenin.sel Eiider! Wiirzburg Ollo! Briissel Scheidweiler! Verviers Lejeune! Hiinern bei Breslau \Yalpers! v. Uecbtritz!

Loca ameriiana: Nazareth Pennsylvaniae v. Schweinitz! Sl. Louis cum Portulaca oleracea. N. 335. Geyer! Tennessee; Dandridge Rugl! Cuchero Peruviae sub ,,xalapensi" ac sub ,,peruviana Popp." Poppig! In liorli.s et ruderalis petrosis udis secus flumina Rancagua Quillota, Chili. May 1828. Octob. 1829.' Bertero!

Icon. nostr. Tab. 98. MDCCXIX. I. Plantae pars sc. decisis ramis qualuor. 1. Caulis pars vides eum e.~se minute scabriu.«culum. +. 2. Corolla expansa. + 3. Fructus. +. 4. Semen a dorso +. 5. Idem transseclum. +.

8 Alpinae. Semina plana. Perennes. Corollae lubus brevis. Mediocre.s foliis ovalibus.

13. V. alpina. L. Sp. 15: adscendens seu erecla, pilosa, foliis lato-ellipticis integerrimis dentalisve, infimis minoribus, racemo-paucifloro piloso, capsula obovata emarginata stylum bene excedente pilosa. Sl. H. 56. All. Ped. I. t. 22. f. 6. Fl. Dan 16. et 1961. Rocb Bann. 45 46. Linn. Fl. Lapp. I. 9. (. 4. Hook. Lond. 208. B. Mag. 2975. V. rotundifolia Schrk. Braune Salzb. Fl. I. N. 13. V. integrifolia Schrank 1. c. 10. V. Gebhardiana Vest. R. S. Mant. I. 104. V. pumila All. ped. I. 75. Bipollicaris usque spilhamaea Nunc subglabra. Folia nunc inlegerrima, nunc serrulata, nunc crenata, imo acutaia. Corolia pulchre coerulea.

Crescit in pascuis alpium, Sudetorum, Carpalhorum, Appenini monlis. Aestale. '-i- Icon. noslr. Tab. 95. MDCGYM. L II. IW. Planlae.

14. V. fruticalosa L. Sp. 15: suffrulicosa, adscendens, adpresse pilosula seu subnuda, foliis oblongo-ligulatis hinc ercnalulis, infimis parvis, racemo paucilloro eglandipili, capsula oblongo-lan- ceolata, apice leviler emarginata, corolla carnea. Rchb. Cril. X. f 1227. Sl. H. 56. V. frutescens Scop. Carn. I. 19. Folia pulchre decussata

b. stenophylla: foliis lineari lanceis.

Crescit in fissuris rupium et pascuis alpium. Aestate n. Per alpes et appeninum monlem.

b. stenophylla: Isonzothal: Flilsch. Papperitz 3. Aug. 1843.

Icon noslr. Tab. 96. MDCCXYH. III. Planla. 3. Folium. +. 4. Ovarium. +. 5. Idem trans- seclum. +.

b. stenophylla: Tab. 83. MDCCIV. L Planla. I. Fruclus junior. +.

15. V. saxatilis /ac^. 06s. I. 200: suffrulicosa , ascendens, puberula, foliis oblongis, infimis parvis, racemo paucifloro glandipili, calyce quadridenlato, capsula oblongo-lanceolala allenuata, co- rolla coerulea. Sl. H. 56. Corollae faux annulo purpureo picta.

A nonnullis auctoribus haec et praecedens una species habenlur. Forsan haud ila immerito. Sed in capsulae formam, in hac nunc ad ipsam Paederotam accedente, vellem acute inquiralur, ante- quam (|uaeslio soluta consideranda sit. Ila ili. Benlbam I. c. 480 sub V. fruliculosa L. utramque combinal. El addit: .,in utraque varielale vidi capsulas longiores apice attenualas vel breviores apice lalas. pubem glandulosam vel fere eglandulosam, ntraque varielas, nec carnea sola, chartam colore purpureo tingit."

43

Contra ill Grenipr el Godron Fl Fr. II. 592. utramque aeque combinanles de capsuia haec habenl: „Style egalanl la hauteur de la capsule. Celleci velue, ou poilue-glanduleuse, ovale, comprimee, un peu plus haute, que large, atlenuee el legeremenl limarginee au soinmet."

Quae in iconibus criticis patris sub ,,Veronica arbustulosa Hoflin. tab CMIV. ic 1226 allala est planla, ea ad V. fruliculosam perlinel.

Crescil in rupibus pratisque alpium et appenini montis, in Vogesis (Hoheneck Kirschleger) ac in monte Schwarzwakl (Hulfingen Enggesser), auf dem Belchen (Gmelin), Feldberg (Wieland). Haec loca ad Doll Rh. Fl. 317.

lcon nostr Tab. 96. MDCCXVII. I. II. Rami. Ramus dexter corollam monslrose quinqueparlitam offerl. 1. Capsula. +■ 2. Eadem Iranssecla. +•

16. V. saturejoides De VisJ Dalm II. 168. Taf. XXXIII f. 2 : suflrulicosa , ascendens, sublaevis, foliis oblongis obovatisve, calyce quinquedentato, capsula obovata pilosa.

En e.\c. auctoris descriplio: ,,Planta bi Iripollicaris. Radix fibris longis, lignosis, lenuibus, librillosis. Caules ramosissimi, basi fruticiilosi decumbentes nudi, sursum adscendenles foliosi llori- feri. Folia opposila decussata crassiuscula plana uninervia, obovata aut oblonga, basi angustata, obtusa vel aculiuscula, apice subdentata vel integerrima, glabra vel basi ciliata, conferta, nilidula. Flores in a.xiila bracleae obovalae solilarii pedunculali, in racemum lerminalem spicalum semipolli- carem villosum digesli, pedicello calycc bracleaque breviore sub flore noduloso incrassalo pubescente erecto. Calyx quinquppartilus, laciiiiis du.ibus superioribus quidquam majoribus, infima minima. omnibus oblongo-lanceolatis pubesceiitibus, pilis longioribus basi ciliatis, capsulaque matura paullu brevioribus. Corolla basi tnbulosa, limbo rolala quadrilida subbilabiata, scilicel lobis duobus erectis, duobus reflexis, oblongis subaequalibus glabris coeruleis. Stamina bina antberis sagiltatis; stylus capsula longior, sligmate subincrassalo. Capsula obcordata basi lurgida cuneata, apice compressa pilosa, lobis rolundatis verticalibus stylo multoties brevioribus, utrinque sulco longitudinali exarala, seminibus lentiforinibns planis subinaeqauliter orbiculalis cinnamomeis, funiculo nigricanle. Pubes parlium floralium pilis longiusculis varie flexis albidis saepissime, nec semper, eglandulosis, Planta liaud florida Saturejae subspicalae habitum refert."

In Dalmatia: „in saxosis summis verticis montis Dinara et in Kamesnizza montis Prologh, altil. a 4800 ad 5500 ped. paris." Defloratam Julio inv. ill. De Visiani, cui cum tot planlis et lypum iconis noslrae debeo.

Icon. nostr. Tali 102 MDCCXXIII. I Planta deflorata. 1. Fruclus. +•

17. V. bellidioides L. Sp. 15: herbacea, caespilosa, pilosa, foliis obovatis oblusis inle- gerrimis crenalisve, infimis maximis, rosulalis subrosulalisve, caulinis longe distanlibus, racemo pancifloro, anthesi capilato, capsula obovata, densissime glandipili. St. H. 58. Hall. Helv. I. 15. f. 1. Krock. Sil. 17. t 2 Corolla intense, nunc livide, coerulea. Planta viva ob pilos plurimos nunc subcinerea.

Crescil in saxosis pralisque Appenini montis, alpium, Sudetorum Dalmalain non habel egregius De Visiani. Aeslale. n- In Silesiae monlibus tantum in monte Schneekoppe: e. gr. Tausch! Buch- Iieiiii! Sibenhaar! Kablik! Rchb. fil.! Praeterea: „im Kessel im Gesenke nach Schauer": Wimin. Schles. 404.

Icon noslr. Tab. 95. MDCCXVI. IV, Planta florida. V. Planla fructifera.

18. V= serpyllifolia L. Sp. 15: caespilosa, radicans, adscendens, glabra, foliis ovalis ob- longisve subcrenalis, infimis minoribus, caulinis pluribus liaud distantibus, racemo anthesi media jam clongalo, capsula obovata parce glandipili. St. H. 58. Engl. Bot. 1075. Fl D. 492. Usque pedalis. Folia nilida. Corolla albida, coeruleo .seu roseo slriata. Pedicelli puberuli.

6*

44

b. borealis LaesL: minula, compacla, pedicellis glandipilibus, capsulis dense glandipilibus.

Crescit in pralis, ad rivulos. ad fossais , in cultis, pone sylvarum margines, ad vias A medio vere in exeuntem aulumnum. Dalmata rara videlur: cf. optimi De Vis. Fl. Dalm. II. 169: in her- bidis el umbrosis in insula Veglia. circa Zara, circa Verlika, Mavize, et in monlibus Biokovo et Sella.

b. borealis: Karesuando Lapp. Tornensis Laestadius! Eandem prope habeo; in pascuis della Grappa prope Bassanum. Monlini!

Icon. nostr. Tab, 97. MDCCXVIII. II. Planta florida. III. Planta fruclifer, . 3 Corolla. +• 4. Pislillum junius. +. 5. Calyx cum fructu. +• 6 Fruclus. +• 7. 8. Semina +•

b. borealis Laest.: IV. Planta. 9. Capsula cum calyce. +•

19. V. tenella All. Ped. t. 22. f. 1 : humistrata, radicans, apicem versus bene glandipilis, caule lenello, foliis orbiculatis parce crenalis seu integerrimis infimis subaequalibus, racemo pauci- floro. pedicellis ac calycibus ac ovariis bene glandipilibus, capsula obovata glandipih calyce longiori. Corolla magna roseo-slriata.

Specimina mea ex monlibus Corsicae. Salzmann! Kralik! Aestate. u Icon. nostr Tab. 97. MDCCXVIH. I Planta 1. Corolla. +■ 2. Capsula. +•

£. Pseudo - Lysimachium Koch Syn. II. 605 : Semina plana Corollae lubus cylindraceus elongalus. Perennes, maximae.

20. V. spicata I. Sp. 14: foliis ovatis crasso membranaceis, crenato serratis apice obtuse acutis, racemo subsohlario, bracteis lanceolato-subulatis pedicellum superantibus, capsula obovata pilosa. Vaill. Par. 33. f. 4. Flores vulgo azurei. III. Koch pedelenlim insecutus .sequenles enumero varielales. Character ab eodem ill. auctore allatus foliis apice integerrimis" longe quidem saepe occurrit, ut doleam, me iconem Hummilzschianam attulisse, quae profert plantam foliis apicem usque crenalis pollenlem.

a. vulgaris K. I. c. 607: crispulo- vel glanduloso pubescens, foliis inferioribus oblongis basi cunealis. V. Clusii Schott R. S. 1 94. V. spicata Auct.

p. latifolia K. I. c: crispulo- vel glanduloso pubescens, foliis inferioribus ovatis vel subcordalis argulius serratis. V. hybrida L. Sp. 14.

Y. hmcifoUa K. I. c: crispulo pubescens, foliis lanceolalis argulius serralis. V. alternifolia Lej. fl Spa. 2. 386. V. media Lej. Rev. p. 4.

8. nitens K. I. c ; tola glabra, foliis calycibusque ciliatis. V. nitens Host Auslr. l. 7.

e. setulosu K. 1. c: seluloso pubesceiis, pilis reclis eglandulosis , calycibus glabris ciiiatis. V. Barrelieri Schotl R. S 194.

?. cristata K. I. c : pubescens vel inferne glabriuscula laciniis corollae anguslioribus altenuatis saepe conlorlis. V. crislata Bernh V. orchidea Cranlz Auslr. 4. 333. V. hybrida MB. t. c. 1. 8. V. crassifoiia Kil.

Crescit in coJlibus siccis, ad vias elc praecipue solo calcareo el prope per ditionera. Aestate. U var. 5. nitens: in Carniolia. var. cristata: in Austria et fid. ill. Koch „auf der Gans bei Kreuz- nach " Wirlgen ! Specimina herbarii mei Wirlgeniana potius monstrosa.

Icon. nostr. Tab. 92. MDCCXIII. I. Planla. 1. Flos. +. 2. Corolla expansa. +. 3. Fructu.s junior. +. 4. Fructus adultus. +.

var. cristala : II. Apex inflorescentiae.

Obs. Reliquas varietales consullo non depinxi, ne labularum copia nimia evaderel.

45

Obs. Specimen teneo salis mirum. Subbipedale. Foiia valde aggregata, prope omnia Thymi more foliorum fasciculos axillares gerenlia, omnia lineari-lancea, infima lantum spatulala. Racemus terminalis vaklc abbreviatus. Ex axillis bractearum inferiorum progrediunlur quatuor racemi prope spithamaei longe supra racemum terminalem producti. „V. spicata var. monstrosa. Francofurli ad V. am grunen Tiscli 1843. Buek! Specimen : Quedmann Berg (sic?) Palze! foliis angustis valde excellil.

Specimina Linnaei tempore Upsaliae in monte prope Hammarby lecla niinula, vix quinque- pollicaria, foliis lanceis subintegerrimis excellunt.

Specimen V. bybridae „ex inf. maelari Flaskan. fl suec. 01. Swarlz!, quod possideo, folia non ialiora habel , quam illa communis planlae.

V. incanam L. ill. Koch germanicam non habuil. Ego habeo duo specimina! el bohemica: „bei Morzina ohnweil Karlsstein." „V. incana Schmidt (non Lin.) Talin. T. (Tausch?). Ulrumque specimen crassicaule, latifolium, longinodum (internodiis elongatis), grandiflorum, multillorum. Schedae bohemica dicunt specimina, specimina mendaces schedas exclamant. Sunl cerle borlensia spolia! Specimina spontanea longe distant.

21. V. crassifolia Wierzb. Heuffel in Verhandl. d. zool. bot. Vereins in Wien VIIL 170: recedit foliis rigide conaceis, bene transverse ovatis, infimis basi distincte cordatis, reliquis di- slincte ovalis, inflorescenlia saepe composita, bracleis lanceis, calycis denlibus lanceis, capsula ob- cordata glabra Corolla azurea seu alba. Folia semper apicem usque crenata. Comparala cum V. spicata se habet, ul V. spuria comparala cum V. longilolia.

Ad rupes calcareas, in sylvis caesis, in sylvalicis, praecipue ad montem Simion prope Csiklowa et ad Orawicza et ad Basias. Junio ad Augustum. Wierzbicki! „In rupestribus et lapidosis calca- reis ad Csiklowa, Szaszka et in Danubii tractu" Heuffel! 1. c!

Icon. nostr. Tab 91. MDCCXIl. Planta florida el Iructifera. 1. Corolla transsecta aperta. +• 2. Fruclus. +• 3. Idem transseclus. +

22. V. Bachofenii Heulf. Flora 1836. 253.; foliis membranaceis a cordata ovatave basi triangulis duplicalo serralis fissisve, (inflorescenlia composila), bracteis setaceis , capsulis emargina- tis. V. Koenilzeri Hort. V. grandis Schleicb. Corolla intense azurea.

Crescit ad Tziema ad Klopoliva Transsylvaniae. Rochel! „In lapidosis el rupibus micoschistaceis montis Tziema dicti ad Szuszeny el Kiopotiva in Collu Hunyad Transsylvaniae" Heuff.!

Icon. nostr. Tab. 90. MDCCXI. II. Caulis summilas cum folio. 2. Corolla. +• 3. Folium. +•

23. V. sparia L 13: foliis crassius membranaceis oblongo-obtusis apicem usque dentibus abbrevialis serratis, (inflorescenlia vulgo composita) , bracteis ligulatis, calycis denlibus ovatis, cap- sula emarginala laevi.

a. foliosa K.: foliis oblongo-lanceolatis, inflorescenlia vulgo composila. V. foliosa W. K. Hung. 102. Spr. Hal. 1. 1. f. 2.

b. Schraderi K.: fohis ovato-lanceolatis ovalisve, inflorescentia vuigo simplici. V. spuria Schad. comm. p. 36. t. 2. f. 4.

c. ovalifolia: foliis ovalibus abbreviatis, inflorescentia composita

d. australis: foliis oblongis, inflorescentia vulgo simplici. V. australis Schrad. Comm. p. 24.

Flores azurei. Tota planla nunc puberula

Crescit in collibus sylvaticis. Aeslale. n. Rara: Bei Verviers und Spa in Belgien Lejeune! (sponle??). Halle: Mitleiholz , Bischofsberge , Lindberg. Garke! Calberla! Hofmeisler! Wankel!

46

An den Gleiclien in Thuringen Garke Deutsclil. Fl. In sylvis Malrae Sadler! Budae Lang! Gre- benacz legionis iilyrico-bannalicae Heufful! Var. auslralis: Hoppelnberg am Harz Hampe!

var. ovalifolia est slirps mihi valde dubia, quam reperi autumno 1861. in horto botanico Dresdensi.

Icon. nostr. Tab. 94. MDGCXV. Plantae. H. vera foliosa. 1. Fructus +■ 1. auslrnlis Schrad

var. ovalifolia: Tab. 90. MDCCXl. HI. Caulis. 4. Fructus. +•

Obs. Siquidem V. australem huc duco contra senlentiam auctorum, id facio ob formam den- tium, ob contextum foliorum, quae etiam sicca superne vernixia, ob latos calycinos dentes, bracteas infimas latas. An bene factum sil, dijudicent, quaeso, qui vivam sponlaneam copiose observarunl, uli cl. Dr. Hampe Forsan pari jure propria species, quo reliquae hujus seclionis.

Contra V. paludosa Lej. Spa 1. p. 22 me judice intral inler circulum Veronicae longifoliae. Est lusus brachyphyllus, polyphyllus, mullispicatus. Dentes quidem foliorum haud adeo suhliliter arislali, quaies nunc in V longifolia occurrunt. Sed saepissime in eadem obluse acuti.

Ceterum cl. Benlham jam mounit, Lejeunianas Veronicas haud adeo spontaneas videri. Cf. 1. c. 465: „Specimina tamen omnia, quae vidi a cl. Lejeune in herbariis variis recepta, hortensia sunt (sub V. paniculata var. eleganti )

Obs. Moneo, me in ultimis tabuiis voluminis spatia in tabulis adhuc vacua supplementis quibusdam communicandis adhibiturum. Tabulae Veronicarum sculptae me non Lipsiae praesente, unde non- nullae figuram mihi haud sufnciunt.

24. V. longifolia Sp. 13: foliis membranaceis oblongo-lanceolatis (opposilis lernalisve) serralis subulatove serratis, saepe duplicato-serralis, dentibus inaequalibus anlrorsis, bracleis seta- ceis. calycis dentibus lanceis, capsula turgida obovala submarginata. Corolla albido-azurea. Cl. Koch hasce varietales proponil, ab aliis specierum cupidis pro speciebus habilas:

a. vulgaris K. I. c. 606: foliis cordatis subcordatisve V. longifolia Schrad. Comment. p. 26. I. 2. f. 1.

p. inarilima K. i. c. G06; foliis basi subcuneatis angustis. V. marilima Schrad. I. c. 29. t 1. f. 1. y. media K. 1. c. 606: foliis liasi cunealis. V. media Schrad. 1. c. 23. t. 1. f. 2. 8. glabra K. 1. c. 606: tola folia giabra V. giabra Schrad. I. c 25. I. 1. f. 4.

Crescit ad fossas, inter virguita, in pratis humidis, seu pinguibus, ad ripas vulgo frequens, hic inde rarior. !n Daimalia ab iil. de Visiani numquam visa: „in herbidis monlis Vellebith, ubi legil lib. baro a Welden."

Icon. nostr. Tab. 93 MDCCXIV. a. vuigaris. 1 Caulis pars superior. y. media : II. Caulis superior. 1. 2. Alabastra. +• 3. FIos longiludinaiiler Iransseclus. + 4. Corolla. +• 5. Flos perpen- dicuiariler Iranfseclus. +■ 6. Flos subaperlus antice. +• 7 Fructus. +• 8. Fructus junior transsec- tus horizontaliter. +• 9. Fructus junior lran.?sectus longitudinaliler. +• 10. Slamen + 11- 12. Semina. +•

B. Racemi axiilares. (Sect. Chamaedrys K. I. c. 603.) a. Calyces quadripatiti.

aa. Scutellala: folia lanceo-linearia. Herbae ascendentes.

25. V. scutellata L. Sp. 16: tenuior, foliis sessilibus lanceoiato-linearibus parce ac remote denticulatis, denticulis ereclis .seu relrorsis (rarissime subulatis), pedicellis frucliferis patentibus, calycis parlitionibus ovato ianceis capsuia aite obcordala brevionbus. Sl. H. 58. Coss. Paris.

47

Fl. Dan. 209. Engl. Bol. 782. Laxa. Corolla albida roseo seu violaceo striata. Glabra. Capsuia vulgo transversa, raro iongior, quam lata (fig. 2.).

b. pubescens K. I. c. C03: tola hispidula. V. Parmularia Poit. et Turp. fl. Par. 19. t. 14.

Crescit in limosis udis, ad fossas, in paludibus etc. Aestate. il- Forsan ubique, excepta Dal- malia. b. pubescens perrara videtur.

Ico7i. nustr. Tab. 82. MDCCUI. II. Planla. 2. Capsula solito longior. +• 3. Semen. +. 4. Idem transverse Iransseclum. +•

b. pubescens K. III. Planla.

fi^^ Beccabutiga: aqualicae, nitidae, glaberrimae, foliis oblongis, capsulis turgidis. Capsula valvi-

cido seplifraga.

26. V. Beccabunga L. Sp. 16: foliis petiolatis ovalis oblongisve oblusis obtuseve acutis crenalo-denlalis, capsula lurgida ovala emarginala. St. H. 12. Hayne Arzgw. IV. Sv. Bot. 127. Fl. D. 561. Engl. Bol. 655. Coss. Paris. All. XVII. 6. Caulis teres, valde succosus, rufo irroralus. Co- rolla pulchre coerulea, annulo inlimo lobulato albo; puncli obscuriores nunc in galea, nunc oblusa, nunc acula. Nunc corolla rosacea. Varielas tenera exstat: Riv. t. 97. f. 2.

Crescit in fontibus, paludibus, fossis elc. Aestate ineunte. n. Vulgari.s. In Dalmatia indicatur. „in aquosis circa Dernis, Sebenico, Salona, Catlaro."

Icon. nostr. Tab. 80. MDCCI. Caulis pars supera et inferior addilo ramulo fruclifero. 1. Corolla expansa resectis filamenlis. +• 2. Anthera cum filamentis. +• 3. Pistillum. + 4. Fructus semimaturus. +• 5. Idem superne. +• 6. Idem transseclus. +• 7. Idem perpendiculariler transsectus. +• 8. Ovarium tricarpellare. +• 9. Idem transsectum. +• 10. Semen superne. +■ 11. Idem inferne. + 12. Semen Iransverse transseclum. +■

27. V. Anagallis L. Sp. 16: foliis sessilibus oblongo - lanceolalis ovalisve acutis, crenatis, capsula lurgida obovata emarginala. llayne Arzgw. IV. 1. Engl. Bot. 781. Fl. Dan. 903. Coss. I. c. Caulis lereli subtetragonus (quod in icone bene expressi, dum sculptor neglexil), rufus. Folia iucida nervis saepe rufidis. Corolla griseo violacea nervts rufinis, annulo interno fiavo supra tubum. Antherae griseo-violaceae Corolla raro rosea

b. tenella: oninibus partibus niinor, pedunculis pedicellisque glandipilibus seu calvis, cap.sula ob- ovata subinclusfl. Ubi folia subintegerrima: Veronica tenella Schmidt Boh. Cent. I. 14.

c. anagalloides : lenuis, foliis lineari-lanceis, superne glandipilis , capsula cuneato ovata. V. ana- galloides Guss. Sic. Prodr. I. p. 10.

Siquidera hic plures formas conjungo, quae vulgo longe separantur, opus est, scribam de spe- ciminibus, quae leneo.

V. anagalloides in libris discernitur pedunculo pedicellisque glandipilibus, capsula cuneato elliptica, foliis angustis. Cl Grenier et Godron volunt corollam esse albidam striatam.

Teneo specimen ipsissimi cl. Gussone, quod haec omnia pulcherrime demonstrat. Locus in scheda non adscriptus. Specimen cl. Tineo: „Palermo Mondello" capsulas et calyces paulo latiores affert; celerum est simillimurn.

Jam venio ad .specimina gallica. Specimina 4: „Cher Berry 12 Juillet 1852. A. Boreau" pe- dunculos minus arreclos gerunl, capsulas autem bene latiores. Pcdicelli ac calyces bene glandi- piles. Specimina quinque: „environs d'Enghien, 10. Junio 1835 Ollo!" pariter sunt gracilia,an- guslifolia, pedicello.'; ac calyces glandipiles efferunt, sed fruclus abbreviati , omnino vulgaris V. Anaealloidis

48

Ex Germania leneo unutn specimen a rhizomalis collo quinque rameum, 4—5 pollicare: „V. Anagallis p. minor Vahl. Brunsvigiae: herb. Wiegmann! Hoc capsulas habel abbrevialas, pilos capi- talos nonnullos in quibusdam calycibus.

Ex Bannalu habeo unum specimen: V. Anagallis L p. tenella Schmidt. In Graeben bei Walla- ciiisch Szaszka. 25. Juni Wierzbicki! Plantae Gussonianae persimile.

Ex Syria habeo novem specimina: „Th. Kolschy. Iler Syriacum 1855. In territorio montem ..Herrnon" 225 Veronica Anagalloides Guss. var. Boiss. Ad fontes Orny vallis in rupibus umbrosis alt. 6500 ped. Die 3. Jul." Haec sunl pusilla, teneila, pediceilos, peduncuios ac calyces habenl glandipiles. Sed capsulae abbreviatae et folia ovato-triangula. Simiilimam plantam habeo: ,,bei Wreschen, Provinz Posen. Paasch! Sed haec omnino caret pilis glandulosis, habet foHa cunealo petiolala Veronicae Beccabungae et caulem quadrangulum, qualem raro invenies meliorem in ulla V. anagalloide. Huc accedunl duo specimina Opitziana: „Hezinsel (nescio an recte legam), V. tener- rima Sch." signala.

Jam venio ad dece m specimina culta. Seplem e seminibus horti Hamburgensis omnino aequalia. Tria alia eo discrepant , quod unum capsulas habet rolundalas, duo genelicas angusto-elliplices.

Inter specimina europaea V. Anagallidis genuinae unum habeo, quod olim Dresdae legi , cujus capsulae nonnullae valde angustae, dum reliquae lalae Specimen japonicum folia affert sinuato den- tala, et omnino e.st nostra planta, sed ovaria brevissima et pili capilati nonnulli in pedunculo. Specimina capensia qualuor slaturae valde diversae, omnia habent capsulas breves, at pilos capita- los copiosos in pedunculis, pedicellis el calycibus. - Specimina abyssinica: Adoa Schimper Sect prima, N. 224 valde coiifertiflora pilos capilatos in inflorescenties paucos gerunt.

Tandem teneo specimen Pensylvanicum a cl. Schweinitz leclum, quod foiiorum circumscriptione, habitu V. Anagallidis, sed ob folia abrupte petiolata perbene pertinet ad Beccabungam, cujus flores et caulem geril.

Mira saltem est planta: Schimper Abyss. Sect. secunda. 1271. Veronica Beccabunga L. var. minima. In montibus simensibus, „Deggen et Bachit, 1300—14000 pedes supra mare. Mart. 1840." A cl. Bentham etiam ad V. Beccabungam cilalur. Specimen meum miserum et vere mi- nimum mire excellit foliis cuneatis, sed non petiolatis. Inde forsan melius est ad V. Anagallidem referendum.

His omnibus rite perpensis spero fore , ul duplex character pilorum capilatorum ac capsulae for- mae fallax haberi debeal.

V Anagallis vulgaris videlur ubique in aquosis. Floret ab aestate in autumnum. n-

b. anagalloides locis inundalis rara : Brunsvigiae (cf. supra). In Bannalu Wierzbicki I „Ad rivulos monlanos ad Danubium, in hyeme inundatis planiliei vulgalissime." Maj- Jul. Heullel in Verhdl. zool bot. Vereins in Wien. 8. p 169.

lcon. nostr. Tab. 81. MDCCII. I. V. Anagallis genuina. Caulis summilas. Moneo transsectio- nem, quam ipse optime paulo qnadrangulam pinxeram, nimis circularem sculptam esse. Additur rhizomalis pars. II. teneila. Specimen plantae Kotschyanae supra descriptae. 111. anagalloides. Specimen plantae Boreauanae.

Analyses. Genuina: 1. Flos cum bractea dejecta corolla. +■ 2. Corolla expansa antice. + 3. Stamen antice. -i- 4. Idem postice. +• 5. Fruclus demtis duabus calycis partitionibus. +■ 6. Fruc- tus dehiscens. +• 7. Fruclus aperlus , ut videas placentam quasi centralem ex dehiscentia loculicido valvilraga effecln + 8. Fruclus immalurus horizonlaliler transsectus. + 9. Slylus junior. +• 10. 1 1. Semina. +• 12 Idem horizontaliler Iranssectum. -;-• 13. Idem perpendiculariter transsectum. +

Anagalloides: 14. Fructus submaturus auclus. +■

49

8?>. Officinales: prorepenles, foliis humislratis, pedunculis ereclis.

28. V. officinalis L. Sp. 14.: tota pilosula, corollae partilionibus lernis superioribus ovalis, foliis cunealo petiolalis obovalo eiiipticis creiiato-setralis, mollibus, racemis den.^idoris, pediceliis frucliferis abbrcvialis, erectis, capsula Iriangula truncata emarginata glandipili limbo inlegerrima. Hayne Arzgw IV. 3. Sv. Bot. 59. Schk. t. 3. Buil. 293. Engl Bol. 765. Fl. Dan. 245. Prostrala, vulgo dense caespitosa Foiia crassiuscula. Racemi plus minus elongali glandipiles. Corolla griseocoerulea nervis lilacinis, rarius alba nervis lilacinis. Planta ex Olympo Thcssnliae (de Heldreich 2508!) pollet foliis maximis bene aculatis, dum specimen pansiense (Meudon, Papperilz!) adeo magnum et oblusifolium, ut pro magna V. Beccabunga sumere posses.

b. Tourneforlii Rchb.: omnibus parlibus minor, foliis subrolundis. V. Tourneforlii Schm. Boh. Cent. I. 12. Dicitur floribus pallidioribus gaudere. V. officinalis Willkomm. It hisp. secund. 101. „ad margines viae inter pagos Sopuerla et Somorroslro iu Vizcaya occidentali. Maj. 1850." huc pertinet, licel paulo major. Rchb. Cril. VIII 1053. 1054.

Planla monstrosa inflorescenlia paniculala esl: V. spadana Lej! fl. Spa I. 22.

Crescit in pascuis sylvaticis, in sylvis ipsis. Aeslate. %. Ubique prope, etiam in Dalmalia.

Icon nostr. Tab. 85. MDCCVl. I. Planta. II. Porlio fruclifera 1. 2. Corollae antice. +• 3. 4. Gorollae a latere. + 5. Flos dejecta corolla a latere. +■ 6. Fruclus submaturus. +■ 7. Fructus semimalurus +■

b Tournefortii: Tnb. 85. MDCCVI 111. Planta.

29. V. Allionii Vill Prosp. 20 Daupli II. p. 8; nuda, foliis cuneato petiolalis obtusis acu- tisve crenato serraiis integerrimisve, subcoriaceis, racemis densifloris, corollae parlilionibus ovatis aculis, pedicellis frucliferis abbreviatis ereclis, capsula nuda obovata obtuse biloba limbo integer- rima. V. pyrenaica All ped. 1. 73, l. 46. f. 3. Corolla intense coerulea. „Nigro coeruleam" numquam vidi, qualcm volunl ill. Grenier et Godron. Saepe legi plantam vivam.

In alpibus Pedemontii el Saubaudiae Acstate. y.. E. gr.: Col de Tenda a Limone usque ad la Briga Demonle. Valdicri. Lisa , Reuler, Rchb. fil,! Mont Cenis. Huguenin! Boujeau! Icon nostr. Tab 84 MDCCV I. II Plantae.

30. V. montana L. Sp. 17: pilosula, folns optime petiolalis abrupte ovatis crenato-serratis membranaceis , racemis paucifloris, laxifloris, eorollae partitionibus ovatis, pedicellis fructiferis pa- tulis elongatis, scilicet ipsi capsulae aequalibus seu longioribus, capsula Iransverse emarginata cilio- lato denticulala maxime compressa. Hoffm. fl. t 1. Fl. Dan 1201. Engl. Bot. 766. Jacq. Auslr. II. 108. Corolla griseocoerulea striis saturalioribiis

In nemoribus hic inde. Dalmaticam iion habet cl. De Visiani. Aestale inuente. n. Icon nostr. Tab. III. IV. Plantae. 1. Fructus. +.

ee. aphyllae: paucifoliae, erecliusculae, racemis paucifloris, parvae.

31. V. aphylla L Sp. 14: pilosula, foliis aggregalo rosulatis, cuuealo oblongis subinteger- riinis seu parce crenato denlatis, pedunculis longe exsertis, longe nudis glandipilibus, uni- usque quadrifloris, calycis partilionibus ovatis acutis glandipilibus, capsulam obcordalam glandipilem non .lequanlibus, pedicellis floridis calycem liaud bis superantibus Seg. Ver. I. t. 3. f. 2. V, depau- perata W. Kit. l 245. Sl. H. 46. Corolla ccerulea. Caulis primarius filiforrais repens.

Crescit in alpibus, monle Appenino ac in monle Babia Gora in confiniis Galiciae et Silesiae. Aestale. n

Icon nostr. Tab. 86. MDCCVII. II. Planlae. 3. Fructus. +• 4. Semen. +• lcoii. Fl. Genii. XX. 7

50

32. V. Baumgarteni R. S. Sjst. 1. p. 100: praeler folia minute ac appres.se pilosula, foliis obiongis subcrenatis imo serralis dislantibus, pedunculis uni- seu paucifloris vix ullra caulem pri- marium productis, calycis partitionibus ovatis acutis calvis capsulam obovalam retuso bilobulam calvi.ssimam non aequantibus, pedicellis floridis calyce ter aul pluries longioribus. V. petraea Baumg. fl Transs. 21. Roch bann. t 21. f. 44. V. pauciflora Kit. Lk. Jahrb. I 507. Corolla coerulea

Crescit in alpibus cditissimis Hungariae ac Transsylvaniae. Aestate. n- In rupibus altissimis alpis Szarko Bannalus. Heuffel ! In rupibus vallis Gropa Bisztri alpis Szarko. Jun. Jul. Heuffel! E summis rupibus alpis Sarko Banalus. Rochel! „ln fissuris rupium in alpibus altioribus" Heuffel in Vhdl. zool. but. Vereins zu Wien: Vlll p. 169. Auf den Marmarosser Alpen in den mit Hu- mus gefulllen Felsenrissen. Juni Aug. L. Vagener! Ex Transsylvania: fissuras rupestres e gneisso compositas incolit alt, 5500—6000 ped. Die 10 el 21 Jun. 1850 Th. Kotschy n. 248!

lcon. nosir. Tab. 86. MDCCVII. I. Plantae duae frucliterae interposita planta florida 1. Fructus. + 2. Semen et semen transseclum. +.

??;. Chamaedrijes: ereclae, majusculae, distanlifoliae, racemis plurifloris.

33. V. nrticifolia L fil. Suppl 83: minutissime puberula, pubescentia quaquaversa in caiile, foliis sessilibus ovalis aculis seu acuminatis, argule lacero serratis, seu obtuse serralo- denlalis, pedicellis frucliferis arcualo patulis, capsula transverse ovala. Sl. H. 58. Jacq. A. t 59. Pedalis. Corolla dilnte coerulea vel rosea venis obscurioribus.

Crescit in alpibus ac in Dalmatiae, imo teste cl. De Vis. in insula Lesiiia! Aestate. %■

Icon. nostr. Tab. 82 MDCCIH. 1. Planta. 1. Fruclus +.

Ubs. Cl. De Visiani hanc habet veram lalifoliam Linnaei. Vir egregius haec monet: „De vera V. lalifolia L. ambigitur inter auctores ea de causa, quod cl. Smith cum invenerit sub hoc nomine in herbario Linnaeano V. Pseudo-Chamaedrym Jacq., judicium tulerit Linnaenm hanc pro illa habuisse, el syuonimorum iconumque a Linnaeo citalonim discrepantiam ab eo specimine animadverlens, ul prolalam senlenliam (pioque modo tuerelur, asserere non dubilavil omnes citaliones illas erialas esse. Apqiiius sane et reverontiiis egissel, si minus herbario fidens (quarum colleclionum vicissitudines cuique obviae nec isti penilus defuere) quam ejusdem operibus, suspicatus fuis.set loco V latifoliae vel falsuin nomen vel fdsum specimeu irrepsisse. Tamen Smilhii sentenliae auctores fere omnes hactenus .subscripsere, paucis conlradicentibus Mihi autem consideranti, non solum synonima Horti Clifl^orliani, Bauhini. Rojeni, et Boerliaavii, sed et icones Morisoni et Dalechampii a Linnaeo suae V. lalifoliae Iributa, uni V. urticifoliae recentiorum speclare, et V. Pseudo-Chamaedrym excludere, aequiiLs videlur credere vel specimen modo exlans in ejus lierbario, Linnaei lempore defuisse, vel saltem jpsum in planta sua definienda et illuslranda aliud certe ob oculos habuisse, quam admil- lere in tanlo viro lantain in vulgaris planlae synonimia errorum congeriem. Quod fere probatum eril cuicumque considerel , Linnaeum ad .suam V. lalifoliam, Gouani verba exscripsise = calycina foliola ovala aequalia = quae, cum V. urticaefoliam specialius designent, el V. Pseudo- Chamaedrym, laciniis calycinis linearibus et inaequalibur praeditam, evidenter excludant, clarius evincunt Linnaeum aliam de.scripsisse planlam ac illa , quae modo sub V. lalifolia sua herbarium exhibet, scilicet V. urticifoliam Jacq. , quae vera est planta Gouani auclorumque omnium ab ipso sub antedicto nomine cilalorum Nec Smilhio melius Willdenowius, qui ul Gouani plantam ad V. lalifoliam recentiorum Iralierel, ejus verba (quae talia profeclo sunt = foliolis calycinis ovalis subaequalibus = Fl moiisp. p 65=) in alia plane diversa niulare ausus esl = calycina foliola quinqiie ovala aequalia Sp. pl. 1. p 71 =, quin videret verba haec neulri e conlroversis speciebus facere, cum in V. urlicifolia calycis laciniae sint ovatae et aequales sed qualuor, in V. Pseudo-Chamaedry quinque sed inae- {juales ol lineares, in haium neutra ovalae simul, et inaequales et quinae."

51

34. V. Frohlichiana Rchb. Exc. 367: minulissime pubeiuia. (lubescenlia quaquaversa lu caule, foliis lnevissime iieliolalis, summis subsessilibus ovalis aculis, serralis, papyraceis. pedi- cellis glaudipiiibus, illis rrucluum immalurorum ereclis, capsula (immalura) ylaudipili retusa, nunc lata (cf. iconem IV.). nunc angusla (cf. fig. 7).

\n Veronicis patris, ex incendio servalis, hancce slirpem memorabilem reperi. Equidem habuerim pro Veronica hybrida ex V. urticifolia el officinali.

In scheda ulroque lalere scripla legunlur: altero lalere: „Veronica micranlha m. Lecla in alp. Vilsensibus Tyrol. 1817. Obs. aff. V. officinali, al diversa! verle" altero latere: „habeo in iisdem alpibus veram V. olficinalem longe diversam." Pater adscripsil in hoc latere: „V. Frolichiana R." „v. Frolich. alp. Algov." Corollae non exslant. Duo sunt specimina , quorum majus fide de- pinxi el fide sculplum moneo

Icon. noslr. Tab 95. MDCCVI. IV. Planla. 7. Fructus junior. +•

35. V. Chamaedrys L. Sp. 17: caule bifariam piloso, foliis sessilibus seu brevissnne pe- tiolatis, triangulo ovalis crenalo serratis, pedicellis fructiferis adscendentibus, capsula transversa emarginala. St. H 58. Fl Dan. 448. Sv. Bot. 239. Hayne Arzgw. IV. 4. Engl. Bol. 623. B. Cab. 53. Cosson Paris. XVII 8. 9- Varielas occurril caule undique piloso. Pedunculus pedicellique pilos glandulosos ferunl. Corolla pulcherrima lazulina limbo partitionis summae nunc albido marginato, slriis supra nervos saluralioribus. Filamenla alba uli annulus corollae intimus supra ostium. Pagina corollae exlerna pallida albida coeruleo suffusa Corollae carneae occurrunt.

Crescit in pratis, secus vias, in collibus herbidis , ad .'^epes. Vere medio. U Fere iibique. Eliam in Dalmatia.

Icon. nostr. Tab 83. MDCCIV. II. Planta. III. Portio pedunculi. 2 Corolla. + 3. Fruclus stria loculorem confinium assignanle neglecta. +• 4. Semen. + III Portio varietalis prope laciniatae. In Figura II. linea pilosa in media linea internodii plane a sculptore neglecta !

b Calyces quinqueparliti.

36. V. Teucrium L. Sp. 16: caulibus, eliam sterilibus, omnibus erectis, seu ascendentibus, foliis sessilibus seu subsessilibus ovalis oblongisve, imo linearibus a basi cordata seu ovata seu cuneata, serrato-denlatis crenalisve seu inlegerrimis, sepalis longioribus fructum aequanlibus eo- demve bene brevioribus. V. Pseudo -Chamaedrys Jacq. a. 61. Flores pulchre lazulini venis satu- ralioribus.

a. major Schrad. g. 1. 35: foliis ovalis basi cordata amplexicaulibus.

b. minor Schrad. I. c: foliis basi ovatis seu cuneatis et plerumque oblongis. V. Teucrium Vahl. En I 76.

c. anguslifoUa Benth. DC. Prorfr.X. 470: foliis oblongolanceis seu linearibus. V. denlata Schmidl. Crescit in pascuis ac pralis, inter virgulala, ad sepes. Aeslate ineunte. n- Prope ubique.

Var. c. anguslifolia est planta auslralis, auslriaca, quae Pragam usque crescit ad Karlstein auf dem Dartnalls (sic?) und auf Welika Ilora Wagner! Tausch! Presl ! Cl. Tausch edidit ,V. Teucrium L. (a. major) Von Bergen um Karlstein" dum geneticam nostram dicit V. Teucrium p. V. dentata Schm. Von Bergen um KarLstein." Prior certe communi V. Teucrio nostrae sat affinis. Exacle eandem habeo ex Hungaria: in graminosis Malrae (V. Schmidtii R. Sch ) Sadler! Frankenhausen Hornung! Icon. nostr. var major. Tab. 88. MDCCIX. I. Planla. III. Folia laliora gemina in caule. 1. 2. Capsulae bene brachysepalae.

var. minor I c. II. Par folioruni in caule.

7*

52

var. uiiguslifolia: Tab. 89. MDCCX. 1. var. deiilalae pars superior. II. var. linearifoliae pars superior. 1. Capsula macrosepala

37. V. prostrata L Sp. 22: recedil caulibus sleriiibns proslralis, cauiibus diffusis, lempore lloreiuli mullo praecociori. Fiores pallidiuscule coerulei. Planta apud nos valde praeco.x, ineunte Majo vuigo anthesi bene evoluta pollens. Caules incaiii piiis curvulis ascendentibus inlerjectis paucis pilis patulis. Folia ligulata, raro ovata, bipeclinata dentala nunc vere fissa Longitudo pedicello- rum, ambitus calycis, longitudo sepalorum milii multum ludere videntur

Crescit in collibus siccis hic inde, sed non ubique. Plantae habeo frustulum, quod huc refe- rendum videtur ex Pedemonlio: St. Remy iii valle Augustana. 14. Julio 1843. Rchb. fil.!

lcon. nostr. Tab. 87. MDCCVIIl. Planta. 1. Ape.x folii. +■ 2. Alabaslrum. +• 3. Corolla ex- pansa. + 4. Calyx. + 5. Capsula, monstrosa, sc. dente quinto magno. +■ 6. Capsula Iranssecta. +■

Obs. V. Bastardii Boreau, V. canescens Bast. Suppl. fl. m. et L. non Schrad. Maine et Loire mihi polius videtur iu.sus bene canescens hujus, quam lusus V. Teucrii, uli volunl cl. Grenier et Godron. Celerum moneo, plantam adeo canescenti pilosam, (jualem in icone profero, rarius occurrere, quam eam, cujus capsulae nudae, calycum sepala medio nuda, limbo citatula. Analysin saltem hujus in supplemento dabo.

38. V. anstriaca L. Sp. 17: recedit a praecedenti caulibus ereclis vel basi vix decumben-

tibus ac foliis pinnatifidis pinnalisectisve.

a pinnatifida K. I. c 605: foliis pinnatifidis V. Jacquini Schott R. S. I. 108. Jacq. Ausir t. 329.

g. biplnnatifida K. 1. c: foliis bipinnalifidis

Crescit in apricis Auslriae, Carnioliae, Croatiae, Dalmatiae, Bannatus. Vere. 21.

Icon. noslr a. pinnatilida: Tab. 90. MDCCXI. I. Planla. 1. Fructus. +■

p. hipinnalifida: Tab. 89. MDCCX III. Ramus. 2. Fructus. +

39. V. multifida L Sp. 17: recedil a praecedenli caule deciimbente basi lignescenle, calycis segmentis valde inaequalibus, corolla valde transversa, capsula valde Iransversa Corolla violacea.

In Orienle. Hic comparanda addilur.

Icon nostr. Tab. 88. MDCCIX IV. Caulis. 3 Alabaslrum +■ 4. Corolla cxpansa +■ 5 Caiyx. +■ 8. Apex folii. + Ilnec ad vivam cullam olim delineata. 6. Fruclus. + 7. Idem decisa parte calycis +■ Haec juxtii specimina caucasica.

Obs. Reslanl in ullimis hisoe «.peciebus dubia satis multa solvenda. Ego quidem cliarncteres de longitudine sepalorum depromtos et illos de indumenlo calycis et iiios de longitudine pedicellorum et ipsos illos de ambilu cnpsulae non mulli facio. Aequum aulem judico, et aliorum judicia aflfere.

Ila cl. Fritz Scluillii in „sechszehnter und siebenzehnter Jahresberichl der Pollichia, eines iiaturwissenscliafUicheii Vereins der Rheinpfalz. Herausgegeben von dein Ausschuss des Vereins. iNeusladl a/H. Buchdruckerei von D. Kranzbiihler jun. 1859." haec habet, el quidem pag 43:

,,Diagnosis novae speciei Veronicae generis, in Palalinalu delectae auctore Friderico Wilhelmo Schultz: Veronica bracby.-^epala; caulibus erectis; foliis sessilibus, crenato-serralis, cauhnis inferio- ribus e basi subcordnla ovalibus, obtusis, superioribus e basi subeoidala ovnlis, acutiusculis, ler- miiialibus oblougis; racemis axillaribus; pedicellis ereclis capsulam subaequanlibus; calycibus quin- quefidis, lobis inaequalibus, oblongo-lanceolatis, obtusis, corolla duplo vel triplo brevioribus, de- mum capsulae adpressis; corollae lobis obtusis, superiore subreniformi, caeleris suborbiculalis ; cap=ula cunjpre.^sa, orljiculari, ad lalera bnsique oblusa, apice acule emarginala. Perennis. Florel Ma)u, Junio. In collibus incultis, siccis formationis calcareae „Tertiaerkalk" ad lapidicinns prope

53

Landau, Palalinalus bavar , inque pinetis prope Mogunliam legi. lii liorluiTi Iranslata, per multos jam annos, conslans pormansil pt semper ab aliis speciebus in liorlo cullis (e. g. V. Teucrium L. et V. proslrala L.) distincla. Corolla speclabilis, intense caerulea. Caulis el folia, pubescentia alba cinerascentia.

Diagnosis et dillerenlia specierum alfinium. Veronica Teucrium (Linne spec. plant. 16, Clu- sius histor. 1, p. 349. lig. sinislra, Reichenbach, Benlham in De Candolle prodrom. 10, p. 469 e.xcl V. prostrala Grenier el Godron flore de France 2, p. 587 excl. var. y; V. pseudo-Chamaedrys Jacq. auslriac. t 6U; V. lalifolia Vahl en 1. 76; Koch synops. flor. Germ. et Helvel. 605, non Linne) caulibus e basi arcuata erectis; foliis subsessilibus, inciso-serratis vel subpinnatifidis, e basi subcordala oblongo-lanceojatis, aculiusculis, supremis lanceolato-linearibus; racemis axiilaribus; pe- (licellis erectis capsulam subaequanlibus, inferioribus longioribus; calycibus quinquefidis, lobis inae- qualibus, lanceolalo-linearibus, corolla dimidio brevioribus, demum a capsula patenlibus; corollae lobis oblusiusculis, superiore lateralibusque ovatis, inferiore ovato - lanceolato, capsula compressa obovata, acule emarginala Perennis. Floret Ma.io, Junio. Habilat in pratis siccioribus et collibus incultis Europae lemperatae et australioris fere ubique. E.xemplaria a me in Bavaria superiore, in Palalinalu, in Dorussia rbenana, Lolharingia et Alsalia lecla non differunt. Amat terram dilu™ el alluvii plus minusve calcarei el argillosi. In hortis constans permanet Flores coerulei in lila- cinum vergenles. Caulis et folia minus pubescentia, viridia, nec cinereo-glaucescentia.

A binis speciebus differunt:

Veronica Bastardi (Boreau Flore du centre de la France 2, p. 487) caulibus procumbentibus diffusis, corollae iobis ovato-lanceolalis aculis.

Veronica lalifolia (Linne species plaot. 18, Cbaubrird in actes de la soc. Linn de Bordeaux tom. 19. p. 231, non Vabl nec Koch; V. pralensis omiiium maxiraa Buxb. cent. 1, p. 23. t. 34; V. melissaefolia Desfonl; Poir, dicl. 8, p. 256; Benlh in De Candolle prodrom. 10. p. 472; V. ma- xima Stev in mem. mosq 2, p 179, t. 11, lig. 8) pedicellis calyce brevioribus, calyce multo majore, corollae lobis apice angnlosis, capsula obcordala transverse laliore.

Veronica mullifida (Linne), planUi orientalis.

Veronica prostrala (Liiine, cum var. denlala, V. dentatata Schmidl) et

Veronica prostrala (Linne, ullra mensem prius flonnis quain V. brachysepala el V Teucrium) adeo diversae sunt, ul hodie ubique distinctae el dillerentias ulterius indicire plane inutile.

Dabam Weissenburgae in Alsalia die XXIX. m. Julii a. MDCCCLIX "

Id unum alfero, nec cl. Bucbinger, nec me V. brachysepalam habere conslantem speciein.

Porro cl. Heuffel: in Enumeralio plantarum Banatus Temisiensis in Verhdl. bol. zool. Ver. in Wien. VIH. 169 haec:

„V. crinila Kii. Foliis subsessihbus e basi cordala ovatis, crenato-serratis, bracteis linearibus, pedicellum calycem longum superantibus ; calycis laciniis exacle linearibus, capsula obovata, acute emarginala, glaberrima longioribus. In pratis montanis dumosis orienlalis meridionalisque Banna- lus. Mai. Jun .

Not. V. crinita Kil. me judice bona species a V latifolia Linn. promiscue crescente el habitu el nolis indicalis facile dislinguenda. V. crinila Kit. atroviridis et succulenta, cautissime siccala (lemum nigrescil; V. latifolia Linn. in anno^ colorem suum servat."

Ad haec ego haec. Habeo specimina duo Heuffeliana cum scheda: „Veronica latifolia L. Var? lisdem cum V. liilifolia locis et tcmpore. Heuflel Dr." Ulrumque bicaule. Utrumque siccando,

54

nigrum , utrumque cum diagnosi bene congruum Sed ipsissima V. austriaca siccando eliam nunc bene viridis permanet. Non crediderim speciem hic lalere.

VII. Sibthorpieae Benth. I. c. 189: folia alterna vel cum floribus ad nodos fasciculala, vei rarius opposita non connata, floralia aut conformia aul superiora decrescentia. Flores in axillis solitarii vel fasciculali , rarius cymosi

XIV. liimosella L

Geji 320.

Calyx campanulalus quinquedentalu.s, dentes trianguli, aestivatione distantes (etiam juventute pri- ma?). Corolla tubulosa limbo quinqueparlilo; partitiones ligulatae obluse acutae, subbilabialae. Stamina in medio lubo inserla, qu.ilerna subaequalia, filamenta linearia; anlherae transverse bi- valves, uniloculares. Pistillum: ovarium inaequale, dimidio superiori majori; slylus oblique inser- tus, curvus, stigmate capitato. Capsula unilocularis, ima tanlum basi vestigiis septorum ibi biio- cularis (Cf. Tab. 101 f 9 et 10). Semina coslala, costis ac vallibus transverse slriolatis. Corolla emarcida mitram supra capsulam efficit.

L. aquatica L. Sp. 881. L. annua Lind. horl Als 156. l 5. L. diandra Krocker Siles II. p. 106 I. 27. {. B. Hook Lond. 62. Schk 176. Engl. Bol. 357. Fl. Dan. 69. St. H. 30. Pusilla acaulis. Folia longe petiolala spalulata obtusa Flores muito breviores axillares. Flagella ex axillis foliorum rosulas gerenlia, radicantia. Planta inde hinc longe diffusa. Folia luride viridia. Corolla albida: maculae brunneae sub basi cujusvis laciniae corollae, suppositae inlus oaltem ma- culae citrinae.

b. tenuifolia: foliis linearibus rarissime subdilatalis. L tenuifolia Nutt Gen. b. an. 11. 43.

Crescit locis udis, juxta piscinas, flumina etc. Dalmalam non afTert cl. De Visiani. Aestale exeunte. Aulumno O

b. tenuifolia: hic inde, e. gr. am Ritten bei Bolzen in Tirol v. Hausmann!

Icon. nostr. Tab 101. MDCCXXII I. Planta. 1. Alabastrum anlice +. 2. Corolla alabaslri. +. 3. Corolla aperla anlice. +. 4. Corolla dissecta expansa. +. 5. Pistillum. +. 6 Ovarium longitu- dinaliter Iranssectuni +. 7. Fruclus dehiscens. +. 8. Capsula matura transsecta, vides seplorum vestigia. +. 9. Ovarium basi horizontaliter Iranseclum. +. 10 Idem altius transsectum +. 11. 12. Semina. +. 13. Fruclus imposita corolla marcescenle cujiis fines in stylo non indicati. +.

VUI. Rhinanthaceae DC. Fl. Fr. III 454. (e. p. et pro familia). Folia allerna seu opposila, imo verticillata. Inflorescentia cenlripela Corollae lubus evolutus, limbus bene bilabialus, galea fornicala Stamina didynama loculis antherarum bene di.^^junctis, parallelis, vulgo basi niucronatis. Capsula bivalvis.

XV. Enfrag^ia Gris Spicil Rumel. II. 13.

Calyx tubulosus seu lubuloso campanulatus, limbus quadrifidns Corollae tubus lubulosus, limbi galea concava limbis non replicalis, labium Irilobum callis duobus extrusis. Slamina in summo tubo didynama seu subaequalia. Anlherae loculi basi mucronali. Capsula oblonga acuta. Semina ecostata, aplera

1. E. viscosa Benth. I. c 543: foliis oblongis parce crenalo-serratis, calycis denlibus lubo paulo brevioribus, corollae labio galea longiore, anlheris pilosis. Bartsia viscosa L. Sp. 839.

55

Rhinantlius viscosus Lam. Fl. Fr. II. 354. Lasiopera viscosa Lk. Hfim. Porl. 61 Trixago viscosa Rchb. Exc. 360. Rhinanlhus ma.xima Lam Dicl. H. 61. Engl. Bot. 1045 Hook. Lond. 167. Statura admodum variabilis. Specimina inler omnia minima oblinui ex insula Sarnia ( Guernisey), dum algeriensia et canariensia prope bipedalia. Caulis patenti pilosus, pilis plerisque capitalis. Folia scssilia basi subcordala, nunc, in canariensi specimine quodam, prope pollicem lata, vulgo 4 lineas basi lata. Bracleae foliis aequales in .spica nunc ullra spilhaniaea. Coroila fiava.

Crescil in agris humidis, pascuis, coilibus herbidis, pratis uliginosis. Vere e.xeunte. G. Ex dilione iioslra tantum: Ni^e, au Var. Barla.

Icon. nostr. Tab 105. MDCCXXVL Planta florida addita inflorescentia semifruclifera. 1. 2. Duae caulis portiones. ■!"■ 3. Calyx expansus +■ 4. Corollae dimidium. +■ 5 Labium. + 6. Anthera antice +■ 7. Eadem postice. +■ 8. Lamella ex anthera. +• 9. Pistillum. +■ 10. Styli apex cum siigmate. +■ 11. Capsula dehiscens. +• 12. Semen. +■

2. E. latifolia Gris. Spic. Rumel. H 14: foliis ovalis crenatifidis, calycis denlibus tubo longe brevioribus, corollae labio galeam aequante, anlheris calvis. Euphrasia lalifolia L. Sp. 841. Barlsia lalifolia Siblh. Sm. Graec. VI. 69. t. 566. Trixago purpurea Stev. Mem. Mosq. VI. 4. Trixago latifolia Rchb. Exc. 366. Bartsia purpurea Duby Gall. 354. Simplex seu a basi mulli- ramca, viscosa glandipilis. Bipollicaris usque spilhamaea. Folia infima subrosulata anthesi jam pallida, bene nervosa, minus profunde crenata Folia caulina latiora, profundus crenalifida. Nunc planla folia quasi palmatifida obtinet, quo omnino diversa apparat. Tale specimen teneo graecum ex Penlelico. (v. Heldreich 2287!). Folia floralia pleraque reliquis caulinis aequalia. Calyx sub- campanulato lubulosus, apice quadridenlatus, obscuiior, supra coslas et limbum glandipilis. Corolla tubulosa, apice bilabiala, galea fornicata. Labii lobi oblongi relusi subaequales. Capsula oblongo pandurata acula, dimidio superiori atlenuata Corolla purpurea Inlernodia vulgo valde longa.

Crescit in regione adrialica ac mediterranea. E.xeunte vere. O. E gr. Parenzo Istriae Papperitz! Dalmalia: Ml. Mo.ssor. Petter! v. Welden! Osero Noe!

Icon. nostr. Tab 104. MDCCXXV. IV. Planta. 13. Braclea (folium florale) +• 14. Caly.x. +• 15. Corollae pars superior. +■ 16. Corollae pars inferior. +• 17. Pislillum. +• 18. Capsula. +• 19. 20. Stamina +■ 21. Semen +■ 22. Idem transectum. + 23. Caulis portio. +■

Ohs. Ex ci. De Visiani Daim II. 175 character de seminum testa laevi depromtus inconstans esset. Ego semina striata noii reperi

XVI. Bai-tsia.

(L Gen. 303. ). Huds. Angl. 268

Calyx urceolatus seu brevi-campanulatus quadrifidus. Corolla bene labiata lubo ampliato, limbo bilabiato, galea fornicata, labio trihdo. Slamina bene didynama in inferiori tubo. Anlherae bene mucronatae. Capsuia oblonga. Semiiia carinata alata.

A praecedenli genere recedit seminibus alalo carinalis.

§ 1. Perennis.

1. B. alpina L. Sp. 839. Engl. Bot. 3G1. Fl. Dan. 43. Schk 168. St. H. 17. Sv. Bot. 573. Hook. Lond. 87. Rhizoma repens. Caules erecti seu paulo ascendenles dense glandipiles. Folia sessilia basi lato cuneata, ovata, seu cordata, ovala crenato - serrata obtuse acuta, folia flora- lia aequaiia, floribus bene breviora. Flores brevi pedicellati, solitarii. Calyx quadrifidus, laciniis

56

ligulatis obliise aculis glandipilibus. Coroiia bene violacea, glandipilis; galea valde fornicata, labium trifidum denticulis minutis vulgo in sinubus biciniarum Iriangularum. Filamenla calva. Anliierae bene mucronatae, papilloso hispida Capsula basi obliqua cum umbone tori. Semina valde alata, alae Iransverse striatae.

b parviflora: calvior, foliis nunc aculioribus, floribus longius pedicellalis, galea angustiori. Bartsia parviflora de Charp Bot Zeil 1836. 767. Ex senlenlia Botanicorum Helvetiae huc ducenda. Sed inler omnia mea specimina unum tanlum ex Sieber fl. Austriaca 185. leneo, quod sil simile.

Crescil in pratis, ad rivos, in humidis alpium, Sudelorum (Riesengebirge und Gesenke!) Feld- berg, Vogesorum (auf dem Hohenek, im Frankenlhale, auf dem Kaslelberge, im Schaferlliale D61I Rhein. Fi) Specimen longc pulcherrimum ullra pedale, grandiflorum habeo scandinavicum: ex alpe Snasahogen Jemtiae 1844. Lagerheim et Sjogren!

b. parviflora: Canton Berne: Trullisberg pres de la Lenk dans le Simmenlhal Jul. 183C'. R. Thomas!

Icon. nostr. Tab. 104. MDCXXV. I. H. Plaiitae. 1. Calyx expansus. +• 2. Corolla t^ 3. Co- rolla expansa. + 4. Stamen poslice. + 5. Idem aiitice. + 6 Lamella ex anthera. +■ 7. Fruclns dehiscens supposito calyce cum stylo. +• 8. Fruclus dehiscens. +• 9. Fructus longiludinaliler Irans- sectus. +• 10. 11. Semina. +• 12. Semen Iransseclum. +■ b. parviflora. \\\. Planla.

§ 2. Annure.

a. Trixago: capsula vesiculosa.

2. B. TrixagO L. Sp. 602: foliis ligulalo oblongis obluse aculis crenatoserratis , racemo qna- quaverso, calyce velulino glanduloso cupul.ito obtiisidenlalo. Rbinanthus Trixago L. Sp. ed. 1. 810. Bellardia Trixago All. Ped, n. 220. Aleclorolophus Trixago Bieb. Taur. Cauc. H. 69. Lasio- pera rhinanlhina Lk. Hfl"in. Port. L 58. Rhinnnthus maximus W. Sp. HI. 189. Bartsia capensis Spreng. Sysi. II 773. Rliinanlhus versicolor W. Sp. III. 190. Bartsia versicolor W Sp. III. 190. Barlsia versicoior P. Syn. II 151. Barlsia bicolor DC Ic. Gail p. 4. 1. 10. Rhinanlhus maritima Lam. Fl. Fr. H 353. Trixago rliinanlhina Griseb. Spicil. Rum. II. 11. Euphrasia Trixago Vis. Dalm. II. 175. Planta slalurae diversissimae, tripollicaris usque ultra bipedalis, simplex, seu ra- mosissima. Caulis tolus pilosulus. Folia lineariligulala, sessilia, basi nunc cuneala, crenala seu sinualo denlata, seu pinnatiloba, acutata seu obtusa. Inflorescenlia dense capitata. Folia floralia reliquis foliis subsimilia, nunc subintegra, apice saltem. Calyx glandipilis velutinus valde insignis. Corolla bene labiala. Gulea fornicata labio trilobo, oblusilobo vulgo brevior (cf. florem ad dextram iconiS), nnnc aequalis (cf florem ad sinistram) , nunc raro longior (cf. fig. 4). SlHinina in summo lubo inserta. Anliierae niucronalae pilosulae Ovarium vesicaeforme roslratuin Semina coslis crenulatis alala, slriis transversis slriolata. Corolla nunc lutea, nunc ex luteo et pnrpureo bicolor.

Cre.scit in saxosis apricis Dalmaliae ac Liguriae E,xeunte vere. O. „Czerno, Murviza, et in vineis ad Polje circa Zara, nec non in insnla Lesina" De Vis Dalm. H. 176. Corcyra nigra (Curzola) Bolleri! Nicaeae: capo ferrato Villefranche Barla!

Icon. nostr. Ta!) 103. MDCCXXIV. Planla 1. 2. Caulis porliones +• 3. Calyx expansus +• 4. Dimidium corollae expansae. +• 5. Labium. +■ 6. Slamen. + 7 Lamella ex anthera. +■ 8. -Calyx cuni stylo. +• 9. Pislillum. +■ 10. IL Semina. +■ 12. Fructus dehiscens +

b. Odontites: cap.sula coinpressa.

a. Orthantha Benth I. c. 550: antherae apice imberbes.

3. B. lutea: foliis linearibus aculis vulgo inlegerrimis, labelli laciniis relusis, anlheris infra tilamenti inserlionem paucilamellosis, calyce fruclum dimidium vix superanle, .seminibus fusiformibus.

57

Euplirasia lutea L. Sp. 842. Jacq. Auslr. 398. Odonliles lutea Rchb. Exc. 359. Planla sicca nigra. Caulis pilis minutis subvelulinis lelragonus sursum vulgo ramosus. Racemi secundiflori densiflori. Labelii segmenla uninervia retusa. Corolla lutea.

Crescit in apricis coiliuni ditionis mediae ac australis, raro in ditione boreali. Aestale exeunle. Aulumno. O

lcon nostr Tab. 108. MDCCXXLX. Planla. 1. Flos. +■ 2. Corolla. +• 3. Labellum expan- sum. +• 4. Slamen poslice. +• 5. Idem antice. +• 6. Lamella ex puncto , quo fiiamentum in connec- tivum transit. +• 7. Fructus. +• 8. Semen. +• 9. Porlio caulis +

4. B. lanceolata: foiiis lanceoiato - oblongis crenato - serratis, antlieris ubique calvis. labelli laciniis lateralibus ovalis, cilyce fructum aequante, seminibus oblongis. Euphrasia lanceolata Gaud. Helv. IV. 116. Odontiles lanceolala Rchb. Exc. 862. Corolla lutea.

Crescit in agris Sabaudiae. O. Vallee de la Maurienne el de la Tarentaise. Huguenin! Bon- ean! Vallee de Lanzo de Charpentier! (Reliqua specimina ex Gallia: Lans en Dauphine Godron! Grenobie Aunier! Barcelonetle Jordan!)

Icon. nostr. Tab. 167. MDCCXXVIII. I. Planla, 1. Flos. +• 2. Stamen antice. +• 3. Idem postice. +• 4. Fruclus in calyce. +• 5. Idem sine calyce. +• 6. Semen. +•

p. Euodontites Benth. I. c. 550: antherae apice barbatae.

5. B. viscosa: viscosa pilis partim glandulosis, foliis linearibus integerrimis raro parcissime serratis, flore curvo, labelli laciniis retuso emarginalis, antherarum barba apicali ex papillis spira- libus , fructu calycem glandipilem aequanle. Euphrasia viscosa L. Mant. 86. Odonlites viscosa Rchb. Exc. 360. Lam. III. 618. f. 3. Spithamaea usque ullra pedalis, superne ramosa, sicca livide indigino viridis. Corolla flava.

Crescil in pinelis Vallesiae: bois de Finges prope Varona: E. Thomas! Lagger! Leresche! Rion! .\estale. O. Relique specimina gallica : Narbonne de Martins! Vernel Pyr. or. Godron! Briancon Joidan! Monlpellier: La Valeite, St. Gedy: v. Heldreich!)

lcon nostr. Tab 108. MDCCXXIX. IL Planta. 10. Flo.s. +• II. Corolla. +• 12. Labium expansum. +• 13. Slamen poslice. +• 14. Stamen anlice. + 15. Lamella ex limbo labelli. + 16. Lamella ex superficie loculi. +• 17. Apex papillae spiralis ex vertice antherae +• 18. Barbae spi- ralis apicalis anlherae papillae tres. +• 19. Fruclus. +

6. B. verna: puberula pilis plerisque deorsum versis, foliis lineari -lanceolalis crenato-serra- lis, llore recto , labelli laciniis ovalis. anlherarum barba apicilari ex papillis variciferis, lamellis dorsalibus nigro gullalis, calyce cum denlibus argutis fruclum lineari-ligulatum aequante. E. verna Balb. App. Fl. ped. 33. Corolla rubra.

Crescit in agris Sabaudiae. Vere exeunte. O. Chambery Huguenin! Bonjean! Praeterea non oblinui.

kon. nostr. Tab. 107. MDCCXXVIII. II. Planta. 7 Flos. + 8. Stamen anlice. +• 9. Idem postice +• 10. Lamella ex anlherae dorso. +■ ll.F^ructus cum calyce. +• 12. Idem sine eodem. +•

7. B. Odontites Huds. Angl. 268: puberula pilis plerisque deorsum versis, foliis oblongo- lanceolatis oblu>e serralis, flore recto, labelli laciniis ovatis, antherarum barba apicilari ex papillis variciferis, lamellis dorsalibus hyalinis vix maculatis, calyce cum denlibus latiusculis fruclum ob- longum subaequante. Euphrasia Odontites L. Sp. 841. Euphrasia serolina Lam. Fl. Fr. II. 350. Odontites vulgaris Stev. Mem. ac. Mosq. VI. 4. 0. rubra P. Syn. II. 150. Spithamaea usque pe- dalis, vulgo ratnosa. Folia floralia rufa. Corolla purpurea.

Iton. Fl. Germ. XX. 8

58

b. littoralis: simplex, calyce fruclum dimidium vix superanle. E. litloralis Fries Summ. 196. Character etiam iion perstat

Crei^cit in agris, arvis, pratis ditionis. Aeslate O. b. litloralis: Strandwiesen in Schleswig und Holstein. Mai. Nolte!

lcon. nostr. Tab. 106. MfJCCXXVII I. Planla. 1 Corolla aperta, fissa. +• 2. Slamen. +• 3. Slamen a dor.so. +• 4. Pisliilum. +• 5. Calyx cum fruclu. +• 6. Calyx cum fruclu maluro aperto. +■ 7. Fruclus aperlus ab ostio, ut videas methodum dissiliendi. +• 8. Semen. + 9. Papilla ex dorso anlherae. +• 10. Papilla ex limbo corollae. +• 11. Papilla ex verlice antherae +•

b. littoralis: II. Planta. 11. Calyx cum fructu. +. 12. Semen. +•

XVII. Eiiplirasia T.

Inst. p. 174. t. 78.

Calyx tubuloso campanulalus quadrifidus, laciniis Iriangulis aculis. Corolia labiata; galea forni- cala iateribus lobalis, labium Irifidum , lubus cylindraceus. Slamina didynama seu subdidynama in tubi oslio. Antherae bimucronalae mucrone in loculo inferiori anlherae filamenli brevioris elongalo. Semina longiludinaliler costata transverse striala in loculis plura.

1. E. officinalis L. Sp. 841: foliis ulrinque (Iri-) quinquedenlatis, galeae lobis reversis. Planla sinijilex seu ramosissima annua. Caulis quadrangulus, rufus, glaber seu glandipilis. Folia obscura, conferla seu dislantia, oblonga, ovata, basi cnneata seu cordata. Flores inter folia summa axillares. Calycis tubus glaber seu glandipilis, laciniis triangulis abbrevialis seu elongalis, scabris seu laevibus, seu glandipilibus. Corolla alba, striolis quibusdam olivaceis, disco labelli flavo; ga- leae lobi bi- usque trilobuli. Labii laciniae laterales ligulalae reluso bilobae, lacinia media obcor- dala. Nunc tota corolla violaceo-purpurea. Antherae juxta rimam papillis parvis barbatae. Pa- pillae planae (lamellae) ligulalae acutae, flexae, ubi siccae , sub microscopio granulalae. Stylus apice stigmale bicapilalo; slylus ipse papulis quibusdam. Planla mulliformis pilis, qui illis numerandis speciebusque ,,novis" describendis gaudenl, numquam salis commendenda, cnm ex soli nutritione ac irrigalione adeo mulabilis evadat, ut ad sinislram dextramqne ejusdem viac, arboribus hic caesis, illic vigenlibus stalim dilferal. Boni eliam loci sunt sylvae. Ad oras, inler virgulla, in caesis, sub arboribus juvenibus, mediae aelatis, adullis aliae adsunt Euphrasiae. Imo quovis insequenli anno, ex pluviarum penuria seu copia, aliae Euphrasiae eisdem locis adsunt. Larga igitur „nova- rem specierum" messis liic exspertanda. Hic Rhodus, hic sallate!

Novus character depromtus est ex longiludine tubi corollini ex c.dyce exserti seu in eodem in- clusi. Equidem cenlurias Euphrasiarum luslrans semper vidi corollarum lubos primuin inclusos, ovario aulcm amplialo protrusos, ila ul ex uno quovi specimine facile duas species conslruere poluissem.

A. Platyphytlae: foliis supremis rolundis seu subrolundis, basi rotundalis

a. pratensis Koch Syn. ed. I. 628: glandipilis, pilis palulis, grandiflora. E. officinalis B. mon- tana Fr. E. pratensis Rchb. Exc. 359. E. Rostkoviana Hayne Arzgw. IX. 7. p. curta Fr. Exsicc: forma valde abbreviata, densa.

7. montana Fr.: valde plalyphylla, grandidora, coloribus valde vividis.

8. nemorosa: elongala, viminea, gracilis, floribus minoribus. E. nemorosa Fr. laxa, nemorosa Koch compacla. E. nemorosa P. Syn. IL 149.

B. Stenophyllae: fbliis supremis oblongis, basi subcuneatis.

a. cuprea: abbreviala, gracilis, peclinato oligodonta, floribus magnis violaceis. E. cuprea Jord. p. micrantha: gracilis, microphylla, parviflora, obscura. E. micranlha Rchb. E*xc. 358.

59

Y. gractlis: piisilla, micropliylla, nigrila, pauciflora; compactior praecedenli. E. gracilis Fries Summa 195.

5. retiisa: gracillima, foliis anguslissimis, denlibus omnino relusis. E. retusa Tauscli Exsicc. (von den liochsten Abhangen des Riesengebirges )

Crescil in pralis, syivis lolius dilionis alpes usf|ue. Aestate exeunte. O. Icon. nostr. A. Plalyphyllae.

a. pralensis Koch: Tab. 111. MDCCXXXII. sub: montana Fr.! I. Planta.

p. curta Fr. : Tab c. VI. Planla.

y. monlana Fr. : Tab. c. 1. Planla.

8. nemorosa: Tab. c. III. Typus Friesii. 1. Flos a latere. +• 2. Corolla expansa antice. +• Tab. 110. MDCCXXXI. Planta nostra. 1. Alabastrum. +. 2 Corolla ex alabaslro. -♦-■ 3. Calyx cum alabastro adhuc juniori. +. 4. Corolla. +. 5. Coroila aperla dimidiala filamenlis recisis. + 6 Corolla dissecta expansa. + 7. Corolla aperla anlice. + 8. Alabastrum antice, aperiens. +• 9. Flos anlice. +• 10. Flos a latere. +. 11. Corolla aperla dissecta cum pistillo. + 12 Calyx disseclus aperlus .+■ 10. 14. Stamina, allero pari aliter barbato. +■ 15. Slamina postice quaterna. +• 16. Papilla ex anlhera. + 17. Stylus. +. 18. Ejusdem ape.x. +• 18b. Fruclus aperlus in caiyce. +. 19. Frucliis cum braclea. +• 20. Fruclus in calyce. +. 21. Fruclus. + 22. Pistillum. +. 23. Ovarium aperlum, ut videas ovula. +• 24 26. Semina. +. B. Stenophyllae. a cuprea: Tab. 111. MDCCXXXII. II. Planta.

p. micrantha: Tab. c. IV. Planta. Typus Reichenbachianus.

7. gracilis: Tab. c. V. Planla.

8. retusa: Tab. c. VII. Typus Tauschii.

Obs. In usum illorum, qui gaudent speciebus pluribus, juval addere ex amiciss. cl. Reuter ..Catalogue des plantes vasculaires des environs de Geneve" sequentes descriptiones ex p. 168:

Euphrasia L.

t Fleurs grandes Corolle a tube saillant bors du calice.

E. officinalis L Commune dans les pres el les palurages. Juillel— septembre.

Obs. Planle i.iibescenle, glanduleuse dans la parlie superieure sur les braclees et les calices; fleurs grandes. lube de la corolle depassant le calice, leuilles largemenl ovales, les inlerieures a dents obluses, les superieures el les florales a dents aigues ou acuminees.

E. monfana Jord. pag 132. Dans les pres bumides pres d"AvuIIy et a Compesieres, aux marais de Bossey sous Saleve, M. Cbavin. au Brizon, M. Ducommun. Mai juin.

Obs. Tige grele, simple, ou peu rameuse, a rameaux dresses, munie de poils courls rebrous- ses, feuilles tres-ecarlees, larges, ovales, obtuses, obtusement crenelees, les superieures dentees, parsemees de poils glanduleux; fleurs grandes subpedicellees en epis inlerrompus a la base, cahce a lobes lanceoles-lineaires, acumines, muni de poils glanduleux surlout sur les nervures, corolle blancbe striee de violet a levre superieure souvent lilas. capsule ovale, legerement emarginee, de- passee par les lobes calicinaux.

E. campestris Jord. pag. 131. Dans les palurages el les bruyeres, sur le bord des bois au pied du Saleve, elc. Septembre oclobre.

Obs. Tiges greles, rameuses, couvertes ainsi que les rameaux dune pubescence fine et appli- quee melee de poils glanduleux sur les bractees et les calices, rameaux greles, subflt5xueux un peu

60

arques, feiiilles pelites, ovales, oblongues, relrecies a la base, ct denls aigues, les superieures acu- minees; fleurs grandes, corolle a lube plus long que le calice, levre superieure lilas ou blanche rayee de violel, ainsi que la levre inferieure; qui est grande et elalee, capsule un peu plus courle que le calice el plus longue que la feuille florale. Cest la plus tardive de nos especes.

tt Fleurs petiles ou mediocres. Corolle a tube inclus dans le calice.

E. ericetorum Jord. in lilt. Dans les palurages secs au bord der bois, ctc , au pied du pelil Saleve, au Coin et aux Avenieres au-dessus de Cruseilles, M. Chavin. E. condensata Jord. pag. 135. Septembre octobre.

Obs. Tiges rameuses, greles, noiratres, ou rougeatres couvertes d'une pubescence fine, appli- quee el comme larineuse, non glanduieuse, rameaux flexueux ascendenls, feuilles ovales presque glabres, ainsi que les caiices, les inferieures relrecies a dents aigues, les superieures pius larges et subnnbriquees au sommet des rameaux, a denls acuminees, capsule pelite oblongue, plus courte ou egalant a peine ie calice el plus courte que la feuille florale.

E. nitidula Reut. tnss. Dans les paiurages du Jura enire St.-Cergues et la Dole oii elle est abondanle. Aoiit seplembre.

Obs. J'ai trouve cette espece melangee avec TE. officinaiis de laquelle elle est parfaitement di- stincte; lige rameuse d'iin rouge brun (inement couverle dun duvet applique, non glanduleux, ra- meaux dresses, elales, subflexueux, feuilles ovales un peu epaisses, d'un verl sombre, un peu lui- snnte en dessu.s et presque glabre, les inferieures a denls obtuses, celles des superieures et des floralcs aigues, parsemees ainsi que les calices de poils glanduleux, corolles petites a tube inclus dans le calice, capsule assez grande, ovale, oblongue retuse el legeremenl emarginee au sommet, ciliees sur les bords et de la longueur du calice.

E. hirtella Jord Se trouve dans les paturages rocailleux des Alpes, dans la region du Rhododendron; elle a ele Irouvee dans la Vailee du Reposoir pres de Sommier par M. Ducom- mun, je Tai observee dans les Alpes du Canton de Vaud. Juillet aoiit.

Obs. Plante loute couverte d'ime pubescence etalee, grisalre, melee de poils glanduleux a la partie superieure sur les feuilles florales el les calices, liges simples ou peu rameuses, a rameaux dresses , feuilles largement ovales, les inferieures ecartees a dents obtuses, les superieures contigues et imbriquees a dents aigues acuminees; corolles petiles a tube inclus dans le calice, pubescentes exlericurement, levre superieure & lobes ties-etroitement reflechis en dehors, rinferieure plus pSle et plus blanche rayee de violet; capsnles plus courtes que la feuille florale, depassant peu ou poinl le calice. Plante raide atleignant jusqu'ci un demi pied.

E. uliginosa Dncom. Reul. Biiltel. Soc. Hali p. 121. Cctle espece a ete Irouvee dans des lieux marecageux au pied du Saleve au-dessus du Coin, en 1855 par M. J. C. Ducommun. Juillet aout.

Obs. Tige rameuse , a rameaux dresses un peu flexueux , couverle ainsi que ces derniers d'un duvet fin et cendre, feuilles ovales subrhomboidales plicees-nerveuses, munies de chaque cote de 5 ou 6 dents profondes aigues mais non acuminees, herissees de poils simples et planduleux; fleurs mediocres subsessiles k calice herisse-glanduleux , a lobes lineaires subules egalant le lube, corolle blanchalre, jaunalre a la gorge, lobes de la Ifevre superieure petits reflechis, ceux de i'inf6rieure legerement emargines ; capsule ovale plus courte, que le calice et que la feuille florale.

E. cuprea Jord. p. 136. Paturagrs secs et rocailleux, au pied du Jura, au-dessus de Tlioiry et au pied du Suleve. Aoul Septembre.

61

Obs. Tiges minces, rigirles, noiiAlre?, rameuses, k rameaux ascendenls, flexueux, munies d'un indument blaiiclialre el comme pulverulent, formc de petits poiLs rebroussus et appliques, feuilles lanceolees ou oblongues retrecies u la base, souvent d'un vert brun ou cuivre, glabres luisantes munies de cliaque cole de quatre a six dents etalees aigues, celles des superieures et des florales longuement arislees, fleurs pelites en grappes laclies, flexueuses, corolles rosees ou Jilas slriees de violel a tube inclus dans le calice ; capsule oblongue, lineaire presque glabre, Ironquee au sommel, plus courle qiie les lobes calicinaux et que la feuille florale,

E. Salisburgensis Funk. Koch Syn. Se trouve parmi les rocailles et les paturages pierreux du Salcve el du Jura, au Reculet, a la Faucille, a la Dole, etc E. alpina. DC. Fl. Fr. Gaud. Fl. lielv. Reut. Cal. Aoiil seplembre.

Obs. Tres-voisine de la precedente dont elle se distingue par un port plus trappu , les feuilles vert clair moins luisantes, plus larges, imbriquees daiis le liaut de la tige et des rameaux et cacbanl presque les fleurs , les denls des (euilles florales plus longues el plus divergentes.

E. minima Jacq. Assez commune dans les palurages alpins de la region du Rbododen- dron, au Brizon pres de la glaciere au mont Vergy et Meri ; dans le Jura en montant a la Dole, par le cliemin de St. -Cergues, dans le vallori, que domine le Vuarne oii elle est abondante. Aoul seplembre.

Obs. Elle se reconnait facilement a ses fleurs trfes-petites et peu ouvertes, jaunes, avec la levre superieure i dents obluses, celles des superieures aigues, la tige est simple ou raraeuse, ordinaire- ment lr6s-courle, mais alleignanl quelquefois un demi-pied de haut.

Porro: E. picta Wimm. Fl. Schles edit. 1857. p. 407. : Blatter rundlicii-eingescbnitten-kerbig, die unteren Zipfel spitz, die oberen slumpf, Slangel einfach oder mit einigen Aeslen am Grunde, flaumhaarig; Blumen in den oberen Blattachseln gegenstandig; Blatter und Kelche hahl; Oberlippe der Krone mit geradem Rucken; Kapsel die Kelchzahne uberragend, ei-verkehrl-herzformig, mit kurzer Spilze.

Auf den fruchtbaren Triflen des Hochgebirges. Gipfel des Glalzer Schneeberges. Im Gesenke am Altvaler, Peterssleine, Qelers- und Klotzerberge, im grossen Kessel.

Wiewohl diese Art der erslen Form sehr nahe stehl und sich in ihren Merkmalen nur wenig unterscheidet, so scheint doch die eigenlhiimliche Trachl, so wie das Vorkommen derseJben sie fehlt im Riesengebirge und der Mangel an eigentlichen Uebergangen darauf hinzuweisen, dass sie eine eigene Art darstelle. Der SlJingel ist schlank, mil enlfernlen Blatlern, sehr oft einfach, oder mit einigen Aeslen aus den millleren Blallach.seln. Die Blaller kahl, viel breiter als an den bciden vorigen, mit wenigen groben Einscbnilten, die Millellappen fast rautenformig, der End- lappen nierenformig. Der Kelch kahl, weniger tief-gespalten, mehr eiformig Die Blumenkrone grosser, der Scblund mebr oflen, die Unterlippe und besonders deren Millellappen mehr vorgezogen und am Grunde laiiger und schmaier; die Oberlippe violetl, deren Schlund gelb, die Unterlippe lila-weisslich, mil drei bis zur Ilalfle reicbenden violellen Slrichpn auf jedem Lappen Die Kapsel eiformig, oben licl ausgerandet, mit kurzem Grifleliesl, am Rande stark-gewimpert. Von Lagger in Freiburg erhielt ich diese Form von Composieres bei Genf nls E. monlana Jordan.

2. B. minima Schleich. in DC. Fl. Fr. III. 473: recedil guleae lobis connivenlibus. Corolla vnlgo flavida.

Crescil in siimmis aipium pratis Aestate. 0

Icon. nostr. Tab II l, MDCCXXXII. VIII. Planta. 3. Calyx. +. 4. Flos. +. 5. Flos anlice. +. 6. Galea aperla. +. 7. Friiclus. +. Juxla fig. .5. Semen.

62

3. E. salisbnrgensis Funk in Hoppe Taschenb. 1794. p. 196: foliis utrinque bidenlalis, denlibus elongalis arislalis. Bona species?

Crescil in alpibus el subaipinis ditionis, etiam Pedemontii! Aeslale. O-

Icon. nostr. Tab. 109. MDCCXXX. II. Planta. 3. Foliiim. +. 4 Fruclus junior. +. 5. Semen. +.

4. E. tricnspidata L. Sp. 841. foliis inlegris lanlum apice uliinque unidenlalis. Folia angu- slissima. Fiores Euphrasiae officinalis. Vulgo bene ramosa.

Crcscit iii pralis siccis Tiroliae, Carinlbiae, Lombardiae. Aeslnte. O. Sepcimina mea: Carniolia: nacbsl dem Pepicnili Wasserfall in der Mata bei Moislrane H. Freyer! Loibl Welvvitsch! Tirol: Val di Sarca Merklin! Salurn: v Hausmann! M. Baldo bei Madonna de Corona Kellner von Kollenslein ! Baldo uber Torboie im Gebusch Papperilz! Jan! In montibus vallis Trompiae prope Pjrixiara Lanfossi! della Valle di Corni in Val Trompia Kellner v. Kollenslein! An Felsen neben der Ruine hinler Riva am Gardasee. Papperilz! Roveredo Facchinil

lcon nostr. Tab. 109. MDCCXXX. L Planla. 1. Calyx. +. 2. Folium. +.

XVIII. Melampj rnm T.

Insl. 173. l. 78.

Calyx lubuloso campanulatus quadridenlalus bilabialus. Corolla personala tubo elongato graciii, limbi galea fornicala, labio Iridentato inflalo bigibberoso. Slamina didynama qualerna in lubo superiori inserla. Anlherarum locuii elongali basi mucronati. Semina in loculis solitaria seu gemina. Capsula roslrala nunc valva una, nunc duabus aperla (cf. icones Meiampyri pralensis et nemorosi).

a. Folia sessilia.

1. M. cristatnm L. Sp. 842: inflorescenlia quadrangulari, foliis floralibus ovatis cuspidalis, bipeclinalo serratis, calytis dentibus inacqualibus, superionbus elongalis arislatis, inferioribus ab- breviatis, capsula incurva supra dorsum minute crenulala calycem excedente. Fl. Dan. 1104. Caulis bene quadranyulus appresse puberulus. Foiia oblongo-ligulata acula. hillorescentia lelragona ob- longa. Folia floralia vulgo rufa. Calycis dentes ciliolati. Corollae tubus incurvus, bene ex calyce exserlus, flavus el purpureus. Galeae limbi utrinque revoluli velutini. Filamenta papulosa. Antherae ligulalae apice aciilae basi bicoines papulis verruculosis dense barbalae.

Crescit inter virgulla, in sylvis etc. Exeunle vere. Aeslate. G. (?). In dilione.

Icon. nostr. Tab. 114. MDCCXXXVL Planla. 1 Calyx. +• 2. Flos +• 3. Labium explana- lum. +• 4. Fruclus. +• 5. Dimidium fruclus intus +• Q- Slamen. +■ 7. Semen +. 8. Semen transcissum. +■ 9. Dens ex limbo folii floialis. +■ 10 Papulae ex cosla folii. + 11. Papulae ex hmbo folii. + 13 Papula acula. +■

2. M. arvense L. Sp. 842: inflorescenlia laxe cylindracea, foliis floralibus oblongo-lriangulis bipeclinato dentalis, calycis velulini denlibus inaequalibus, omnibus lineari-subulalis, capsula inae- qunli dimidiata oblique e basi cuneata, calycis lubum excedenle, dente.; longe non aequante. Fl. D 911. Saepe bene ramosum. Caulis intense velulinus. Folia oblonga acuta basi hinc inde denlata. Folia (loralia sordide violaceo purpurea. Corollae lubus elongalus gracilis curvus. Galea bene anceps limbis rejilicalis velulinis Labii denles subaequales parvi, gibbera duo elongala supra idem. Fila- menla filiformia papulosa Anlherae ligulalae incurvae apice barbatae, basi bicornutae, cornubus incurvis papillis filiformibus circumjeclis.

Crescit in agris arvisque ditionis. Vere exeunle. Aestate. 0.

63

Icon. 7iostr. Tab. 115. MDCCXXXVl. 1. Apex el basis caulis. 1. Flos. +• 2. Slamina duo. +■ 3. Anlbera inlus visa. +• 4. Papillae ex anlherae verlice. +• 5. Labium explanatum. +• 6. Calyx cum fruclu. +• 7. Fruclus aperlus. +■ 8. 9. Semina. +■ 10. Semen longiludinaliler transseclum. +•

3. M. barbatam W. K. Hung. p. 89. t. 86: inllorescentia laxe cylindracea, foliis floralibus oblongo triangulis bipectinalo denlatis, calycis selosi denlibus subaequalibus aristaeformibus, capsula' unguiculato cuneala ovata apiculata. M. arvense L. p. barbatum De Vis Dalm. II 177. M, arvense b. impunclalum Godr. Fl. Lorr. Gren. Godr. Fl. Franc. U. 620. Praecedenli gracilius. Folia flo- ralia llavoviridia. Corallae ipsae flavidae, raro purpureae ( lld. Wierzhicki!).

Crescit in agris Hungariae, Dalmatiae, littoris austriaci ; in Auslria. Moravicum non vidi. Aestate. ©.

Icon. nostr. Tab. 115. MDCCXXXVI. II Planta 12. Flos. + 13. Labium cxplanatum. +. 14.

Stamina duo. +■ 15. Calyx cum fruclu +■ 16. 17. Fructus. +. 18. Semen +•

b. Folia peliolata.

4. M. nemorosum L. Sp. 843: foliis floralibus cordato ovatis aculis bipeclinalo sinuato- dentatis, calycibus parce pilosulis corollae dimidium vix aequanlibus, capsulis oblongis acutis caly- cem aequantibus. St. H 29. Fl. Dan. 305. Caulis bene tetragonus, alteris lateribus glaber, alteris pilosulus. Folia infima peliolata oblonga acuminala ramulis in axillis; folia superiora basi liastata, summa supra descripla, violaceo-gutlala, tota violacea, lilacina, albida. Cnlyces pallide flavo virides, supra nervos et in denlium limbis pilosuli, supra inflati et toti pilosi, maculis rufis seu violaceis, dentibus totis violaceis Corollae tubus curvus, supra ampliatus, limbus personalus, galea anceps, limbis velutinis elevatis. Labium oblongum anlice obluse Iridenlatum, callis geminis oblongis elevalis. Tubus basi sulphureus, dein brunneus maculis brunneis niullo intensioribus transversis striolalus, antice sulphureus, callis xanthinis. Filamenla parce puberula. Antberae elongatae, apicibus conneclivi callosis pilosis, basibus bimucronatae, parce puberulae.

Crescit in nernoribus, sylvis elc. Aeslale. Aulumno. ©■ Forsan ubique. Dalmaticura tantum habet cl. De Visiani: ,,circa Zemoniko et Verlika."

Icon. nostr Tab. 114. MDCCXXXV. Caulis pars infima et summitas 1 Alabastrum semima- turum. + 2. Alabastrum jam subaperlum. +• 3. F^los. + 4. Flos ab inferiori lalere visus. +• 5. Corolla a lalere. +■ 6. Corollae pnrs superior expansa. +■ 7. Corollae pars iiiferior expansa. +. 8. Corollae pars inferior tubo non reseclo, slaminibus resectis. + 9. 10 Slamina. +• 11. Fructus semimaturus reciso calyce. +■ 12. Fruilus in calyce. +. 13 Idem jam malurus el dehiscens. +• 14. Idem transverse transscissus. + 15. Fructus apertus antice. +. 16. 17. Semina. +• 18. Caulis portio. +.

5. M. pratense L. Sp. 843: foliis floralibus lanceolatis, summis basi ba-ilalis, supra basin paucidenlatis , calycibus circa dcnles cilialis, corolla Iriplo brevinribus, labio apice minute triden- tato, capsula oblonga rostrata, calycem longe excendente. M. vulgaluin P. Syn II 151. Engl. Bot. 804. Schk. 170. Sv. Bot. 277. Sl. III. 9. Gracilius praecedenli, inflorescentia vulgo valde secunda. Caulis telragonus, duobus lateribus canaliculalus, minulc puberulus. Folia breviter pelio- lata, oblonga, acutata. Calyces pallide virides maculis quibusdam atropurpureis. Tubus corollae basi albus, dein flavidus cum limbo Gibbera labelli aurantiaca, abbreviata. Filamenta villosula. Anlberae lineari-ligulalae apice obtuse acuto velulino, lalere extrorso pilosae, basi cornubus curvis sagittalae.

Crescit in pratis sylvisque dilionis, sed in Dalmatia non indicatur. Aestale. O.

64

Icon. nostr. Tab. 112. MDCCXXXIII. Planla. 1. Alabaslrum. +• 2. Flos a lalere. + 3. Idem longitudinaliter transseclus. +• 4. Idem inleger a dorso. +• 5. Idem, integer, a parle inferiori. +■ 6. Alabaslrum inferne. + 7. Labium el tubi pars ex aiabastro superne. + 8. Labium et lubi pars expianala, rccisis filamentis. +■ 9. Galea el tubi pars explanala cum filamenlis reseclis. +• 10. Stamen poslice. +• 11. Idem anlice, loculis aperlis. +. 12. 13. Slamina anlice loculis clausis. +• 14. Fructus dehiscens, ex quo prodit semen. + 15 Fruclus semimalurus longiludinaliler Iransseclus. +• 16- Idem horizonlaliler transsectus. +. 17. Fruclus dehiscens anlice +■ 18. Idem seminibus ejeclis. +- 19 (errore 17! superne ad doxlrae pone semen inlegrum!) Semen longiludinaliter Irans- sectum. +■ 20 Semen. +■ 21. 22. 23. Embryones +•

6. M. saxosam Baumg Slirp. Trans. II 199: folii.s floralibus lanceolalis, summis sinuato dentatis, calyribus cilialis tubum coroliae subacquanlibus, galea picto reliculala limbis replicalis

densissime barbalis, labello Iridenlalo, denlibus laleralibus divaricalis, gibberibus capsula

oblongo acuminala calycem excedente „Calyx viridiflavus rubro punclalus. Coroila hians, galea nivea, margine repiicata, dense barbala , labellum e niveo flavum, slriis Iribus longitudinalibus laele purpureis." Colores noslri ad haec Baumgarleniana verba el videnlur recte descripti ex .«pccimini- bus quibu.^^dam bene siccatis.

Transsylvania: Coll Szoln auf den Bergen Csiblesz, Arsz und Hudina, Coll. Kovar auf detn Berge Gullin. Baumgarlen. Radnaer Aipen Brassai! Crescit in monlium traclu seplenlrionali regione Pini Pumiiionis Ciblcsch , Injen (Kuiihorn) alt. 5000 ped. Die 9 el 21 Jun. 1850. Th. Kotschy 263! Bannatus: Szarko Heuffel!

kon nostr. Tab. 113. MDCCXXXIV. I. Planla addita caulis parle aucla 1. Fios. +• 2. Co- rolla anlice. +• 3. Slamen. +■ 4 Caiyx cum fruclu. +•

7. M. sylvaticum L Sp. 843: foliis floralibus omnibus lanceolatis integerrimis, calycibus giabris coroliae lubum subaequanlibus, gaiea non piclo reliculala, limbis replicatis barbulatis, labello tridenlalo denlibus anlrorsis, gibberibus abbrevialis, capsuiis obiongis acuniinalis caiyces vix exce- dentibus. Engl Bol. ^Ol. Fl. Dan. 145. Hook. Lond. 176. Giaciie, sed majus praecedenli. Co- rolla flavida, tubo saepe aibo, minor, quam antecedenlruin.

Crescil in syivis pralisiiue syivalicis, niaxime iocis monlanis. Aeslate 0. In Dalmatia non in- dicalur.

Icon.noslr. Tab 113. MDCCXXXIV. H. Planla. 5. Fios. +• 6. Labium +• 7. Stamen. +• 8. Fruclus cum caiyce. +• 9. Fruclns. +•

Obs. III. Kocli aflerl: „Specimen bracleis ulrinqne 1 3 denlalis misit D. Facciiini."

Obs. Fruclus .Meiampyrorum prope neglecli fuerant, ubi cl. Juralzka eos , qiiasi insulam incog- nilam, delexit. Egregie disseruil de iilis in „Ueber einige Arlen der Gallung Melampyrum von J. Juralzka. (Mit eiiier Tafel). (Vorgelegl in der Silzung voin 7. Oclober) ; in Verhandlungen des zoo- logischen bolanisclien Veieins in Wien. VII. 1857. p. 507. Tab. 10.

Cel. virum optime et conlra ill. De Visiani, Grenier et Godron characterem Melampyri barbati el arvensis eruisse gralo animo accipiamus, licil ego vulgo Melampyri arvensis fruclus obliquos, in- aequales repererim. Quod allinel ad Meiampyrum sylvalicuni el pralense, areas reliculationis in pralensi lineares obliquas, in syivalico breves, exlensas esse, omnes accipiamus. Sed areas hujus non semper adeo Iransversas esse, quales depiclae, conlendo et lubenlissime cl. viro Lipsiam venienti fructus oslendam adeo rhombeoreliculatos, quales ego depinxi.

Quod allinet ad Melampyrum americanum Micb. nescio, quot specimina inspexeril cl. Juralzka. Eqiiidem in herbario meo decem lanlum specimina possideo. Haiid libenler igilur judicaverim.

65

Alpine region. White mountains, New Hampshire Oakes! Ohio. Drege! Nazareth Pennsyl- vaniae v. Schweinilzl Belhlehem Pennsylvaniae Moser! Insel Maiiilu im See Michigan August 1840. herb. Engelmann. In regione superiore monlium ad Broad River, Carolina Sept. legit Rugel, Jul. 1841. Capsulae apicL'in nunc reclum nunc falcatu.m reperio, dehiscentiam univalvem more M. pralensis, rele nervorum bene varium. Vix crediderim, a M. pratensi nostro bene diflerre.

XIX. AlectoroIophiiS Hall. Slirp. Helv. 623. (1762).

Calyx compresso - urceolaris anceps apice coarctato quadridentatus. Corolla demum circumscisse dehiscens personata tubo elongato, galea compressa, labio trifido. Stamina quaterna didynama in superiori tubo inserta. Antherae dorsifi.xae, objongae, basi obtuse bilobae, non mucronatae; veiulinae. Ovarium oblongum slylo filiformi hispidulo sligmale capitato.

1. A. minor lichb. Exc. 358: foliis floralibus viridibus bipectinato serratis dentatisve serra- turis exaristatis, calycibus cum planta calvis seu subpilosis, coroliae lubo recto. Rhinanlhus crista galli a. et p. L. Sp. 840. R. glaber Lam. Fl. Fr. II. 352. Aleclorolophus parviflorus Wallr.! Sched. 318. Rchb. Crit. 731. Engl. Bot. 657. Planta spilhamaea macra gracilis caule saepe rufo asperso. Folia linearioblonga seu linearia serrata, summa dilalala. Corolla cerinolutea. Fila- menla papulosa. Anlherarum villus ex pilis calliferis.

Crescit in pratis ubique. Vere exeunte. Aeslate. ©.

Icon.nostr. Tab. 117. MDCCXXXVIII. I. Planta. II. Plantae pars superior, valde latifolia. 1. Corollae lubus longitudinaliter transsectus. -i-- 2. Labiuni cum tubo el slaniinibus duobus. +■ 3. Pi^tillum. Vides basin corollae dejectae. +■ 4. Stamen poslice. +■ 5 Idem lobis antherae obtusio- ribus +■ 6. Idem antice. +■ 7. Dimidium capsulae apertae inlus. -*- 8. Capsula submatura. -•-• 9 Capsuli immatura. + 10. Scmen. -•-■ 11. Idem longitudinaliler Iranssectum. -•-•

2. A. angastifolius Rchb. in Fl. Germ. Exsicc. 1686: foliis floralibus pallidis bipeclinato- serratis, serraluris in sclas abeuntibus, calycibus calvis, corollae tubo curvo. Rhinanthus angusti- folius Gmel. Bad. 11. 669. Galeae magis arcuatae dentes mullo magis evoluti et angustiores, quani in praecedenti. Labium deflexum. Caulis ex cl. D6II inlerdum nigroslrialus.

Crescit in pascuis et aridis decliviis. Autumno. ©. Hic inde. Hercynia : in collibus gypsacei.s des alten Stollbergs Sleierthal inter el Stempedam Wallrolh! Durlach Bad. Doll! „Bregenz, Basel, Crcuznach, Freiburg am Schlossberge, Durlach, Wiesloch und an emigeii Stellen der Berg- stra.sse" D61I. Rh. Fl. 338. Bregenz Sauter! Botzen v. Hausmann! Siidtirol Facchini! Pinzgau von Spitzel! Kochelsee in Oberbaiern Papperilz! Capo di Ponte an der Piuva Papperilzl Col de Tenda Reuter! Mont Rose: revers meridional Reuter!

lcon. nostr. Tab. 119. MDCCXL. I. Caulis pars superior. 1. Flos. +■ 2. Corolla. -f 3. Semen. +■ 4. Calyx. +. 13. Flos. +■ 14 Corolla. -•-•

3. A. major: foliis floralibus pallidis bipeclinato serralis, serraturis exaristalis, calycibus villosis seu subcalvis, corollae tubo curvo, dente galeae ulrinque semiovato. Corolla sulpliurea macula violacea in denle.

a hirsittus: villosus, seminibus breve alatis. Rhinanthus Alectoroiophus Pollich Palal. II. 177. Rhin. Crista Galli L. Sp. II 480. R. major sube.xalatus Fr. Schullz. R villosus P. Syn. II. 151. Rh. hirsutus Lam. Fl. Fr. II. 352. Mimulus Alectorolophus Scop. Carn I. 435. Al. hirsulus All. Ped. I. 58. Subglaber: A. major v. apterus Fries Herb. norm. Summa 194. 195. R. Reichen- bachii Drej Saell. 210. Icon. Fl. Germ. XX. 9

66

b. medtus: villosus, seminibus lato-alalis, ala dimidium semen aequanle Rh. major hirsutus F. Schullz Gren, Godr. Frano. 612.

c. glaber: glaber, seminibus lato-alalis, Rhinantlius Crista Galli y. L. Sp 840. Rhinanlhus major Ehr. Beilr VI..144. Alecl. grandiflorus Wallr. Sched. 316. A. major Rclib. ic. VIII. 975. Rhin. major glaber F. Schullz Gren. Godr. II. 612.

Crescit in ditione: a et b. quidem inler segetes, c. in pratis. Aestate. ©. Icon. nostr. Tab. 118. MDCCXXXIX.

hirsulus: I. Caulis fasligium 1. Calyx. +■ 2. Capsula. +• 3. Semen. +•

medius: 4. Flos. +■ 5 Semen. +•

glaber: II. Caulis fastigium et basis. +• 6. Flos. +• 7. Idem recisa parte calycis. +. 6. Pistillum. +• 9. Fructus junior cum basi coroilae persislenti. +• 10. Semen. +•

4. A. alpinas: foliis floralibus pallidis bipectinato serralis, calycibus subglabris seu villosulis, co- rollae lubo curvo, dente galeae ulrinque argule Iriangulo. Rhinanthus alpinus Baumg. En Stirp II. 194. Rliinanlhus alpestris Wahl. A. pulcher Schummel. Minor praecedentibus. Corollae labium macu- lis vioiaceis pictum, uti illud A. anguslilblii. Folia floralia saepe nigro slriolata. Folia latiuscula.

Crescit in monlibus Sudolorum, Carpathorum ac in Transsylvania. Aeslale. O Huc eliain re- tulerim: 27 47. Rhinantlius minor? In monle Parnasso: rarissime. Aug. 1852. de Heldreich !

Icon. nostr. Tab. 119. MDCCXL. IL Planla. 6. Flos. +. 7. Corolla. +. 8. Galeae dmiidium. +. 9. Labium e.Nplanalum. +• 10. Calyx fruclifer. -:-. 11. Capsula. + 12. Semen. +.

Obs. 1. Cl. Wimmer hunc ita habet: „A. pulcher Schummel in litl. Rhinanlhus pulclier Schum- mel in Gunth el Schuinmel Cenlur. Sil. Rliin. alpinus Baumgarlen. Deckbiatter und Kelche kahl, schwarz-gestrichell und punktirt; Kronenroiire gekriimmt, fast so lang als der Kelch. Oberlippe mil zwei langlichen Zahnen; Stempel hervorragend ; Samen flugeiig-gerandet.

Auf Wiesen und an fruchlbaren Lehnen des Hochgebirges. Im Riesenbirge in den Schneegruben, Elbwiese, and der Pudclbaude, am kleinen Teich, im Riesengrunde. Glatzer Schneeberg. Gesenke am Peterslein, Altvaler, Kessel elc. Juli, Aug ©. Hohe 1'. Diese Art, weiche wir fruher fiir eine Abart des A. major hiellen, ist gewiss verschieden und bietet keine Uebergange zu jener dar. Die Oberlippe ist mehr nacli oben gezogen, mit violetlen, langeren Zahnen, und die Unlerlippe mil blauen Flecken gezierl, daher ich Schummels bezeichnende Benennung vorziehe."

Obs. 2. Quod atlinel ad ,,species", dissensus haud parvus. Ila ill Benlhani rem adeo ad finem perducil, ul unam tanlum accipiat speciein Rhinanlhuin crisla Galli L. p. 407: ,,it varies much in stalure, in liie breadlh of the leaves, in the size of the flower, and in Ihe form of the teelh of Ihe upper lip; and bolanists have distinguished lliree supposed species , the larger R. (R major, Eng. Bol. Suppl. I. 2737), wilh large flowers; Ihe lesser R., with small flowers; and Ihe narrow R., with linear leaves; but furllier observation has shown Ihat these forms are neilher constant, nor marked enough lo be suparaled even as permanent races."

Ipse cl. Wimmer, qui A. minorem, majorem, hiisutum, pulchrum distinguit, sub minori habet varietalem: „Die Zahne an der Oberlippe sind blass, und sellen violett und im letzlern Falle die Pflanze etwas hoher, und die Slangel mit schwarzen Linien gezeirhnel, so dass dergleichen Exem- plare (var. fallax W. et Gr. Sil.) einen Uebergang zur folgenden nnzuztigen scheinen" (igitur ad majorem). Specimina, quae ego teneo, hujus varietatis ex Silesia (Reichenbach Schumann!) et Prussia (Koenigsberg auf einer Wiese zwischen major und minorPatze!) lubo recto gaudent, unde ad majorem perlinere haud possunt. Similia sunt lypis, quae possideo, Wallrolhianis Alectorolophi parviflori!

67 - -

Cerle oplime cl. Wimmer A angustifolium Rchb. ab A. alpino (pulchro Schummel) dislinguil. cf. ed 3. (1857) p. 409: „Aber A anguslirolius Gmelin isl eine von diesen allen verscliiedene Arl, ausser den sclimalen Blallern dusch kammig-gesagle Deckblaller mil langen Grannenspitzen, lang hervorragcnden Grillel und weitvorgestreckte Zaline der Oberlippe, welche noch langer, als an A. pulcher sind."

Si igitur Alectorolophorum species dislinguendae sunl, has dislinguas oportet.

XX. Tozzia L.

Gen. 306.

Calyx campanulalus quadridenlatus dentibus abbrevialis. Corollae tubus cylindraceo ampliatus limbo bilabiato. Labium superius bilobum, labium inferius trilobum planum Stamina sub labio superiori collata, didynama, exlerna longiora. Filamenta fiiiformia. Antherae divergenli bilobae, basi mucronatae mucronibus aequalibus. Slyius elongatus sligmate capitato. Ovarium bilocuiare loculis biovulalis. „Capsula globuiosa subdrupacea, epicarpio membranaceo subcarnoso, endocarpio cruslaceo biparlibili. Semen solilarium ovoideo globosum, testa tenui adpressa, embryone parvo, radicula ad apicem fructus spectanle."

T. alpina L. Sp. 844. Rhizoma carnosum, fragililenerum , squamosum Caulis mollis lereti letragonus, pilis deorsum versis in duobus laleribus. Folia sessilia cordato ovalia, basi dentibus paucis angulalis. Flores in foliis florahbus solitarii. Calyx nunc (raro) quinquedentalus. Corolla aurea gutlulis quibusdam purpureis.

Crescit in sylvaticis alpinis ac subalpinis. Vere exeunte. n- Eliam in Sudelis: Malinow und Baranio bei Teschen Kolschy!

Icon. nostr. Tab. 120. MDCCXLI. Planta. 1. Flos. +. 2. Calyx expansus +. 3. Corolla ex- pansa. +. 4. Pistillum. +. 5. Stamen inlus. +. 6, Slamen exlus +. 7. Fructus +.

XXI. Pedicularis T.

Inst. 171. t. 177.

Calyx urceolato-campanulatus limbi quinquedentato aequ.ili seu bilabiato dentibus saepe sublbliaceis. Corollae personatae lubus cylindraceo-compressus, galea anceps, labium trilobum seu trifidum cristis a pagina inferiore exlrusis duabus. Slamina didynama; filamenla tereliuscula varie barbala; anthe- rarum sacculi emucronati. Capsula oblonga, ovala, apice roiunda seu rostrata loculicide bivalvis. Semina ovoidea cristala.

Genus valde difficile, nec forsan ex speciminibus siccis bene inlelligendum, cum cristae forma vix sicca possil explicari, dum ipsa crista suadente praeprimis ill. Bunge (Bull. Phys. malh. de facad. de Saint Petersbourg 1848. p 371) magni sil facienda. Feci, quod potui, ut fide cristas dehnea- rem, sed sine dubio in vivis plantis meliori sallem conscientia delineatas offerem. III. Bunge. Generis species noslras ila divisit: ,

I. Pedicularidcs verticillatae (Bull. scient. Petersb. 1841. p. 243) P. verticillala L

II. Sparsifoliae (I. c.i). (Tuhiflorae.)

Rostratae: Portenschlagii Saut., aspleniifolia Florke, rostrala L., Jac^^uini Koch, cenisia Gaud., 'gjroflexa Vill., fasciculata Bell.. alrorubens Schleich,, incarnata Jacq., Barrelieri Rchb., luberosa L. (Platyphyllae.)

Basidentatae: palustris L.

9*

68

Bidentatae (I. c!) sylvatica L., sudelica VV., Friderici Augusti Tommas., comosa L. In BuU. physic. math. de iacad. de Sl. Pelersbourg p. 373: Lopliodon: sylvatica L., sudelica W., Friderici Augusli Tomm., dolichorrhiza Schrenk. , comosa L.

Edentulae: versicolor Whlb., rosea WullT., recutita L., foliosa L , Hacquetii Graf. Macranthae: Sceptrum Carolinum L. , acaulis Wulff.

Cl. Koch in Synopsi ita genus dividil:

A. Corollae fauce aperta:

Rostratae edentulae: Jacquinii Koch, rostrata L., aspleniifolia Floerk., Portenschlagii Saut., fasciculala Jacq., luberosa L , Barrelieri Rchb., incarnata Jacq. , atrorubens Schlch.

Rostratae dentatae : sylvalicaL., palustrisL., .sudelica W., Friderici Augusti Tomm., comosa L.

Obtusigaleatae edentatae: foliosa L., Hacquelii Grat, recutita L. , rosea Wulf, versicolor Wahlb., acaulis Scop. , verticillata L.

B. Ciausae: Sceptrum Carolinum L.

III. Bentham landem Stevenianam methodum (Mem. Soc. nat. Mosq. VL) prope insecutus genus ita divellil:

l. Verlicillalae Stev. P. verticillala L.:

(H. Sparsifoliae.)

Siphonanlhae Benth. Corollae tubus elongatus lenuis, slaminibus prope apicem tubi inserlis.

Faucidentes Stev. (Pharyngodon Bunge.) Corollae galea prope basin vel ad medium utrinque dente acuto inslrucla.

P. palustris L.

Bicuspidatae Stev. (Lophodon Bunge.) Corollae galea erostis vel brevissime rostrala antice truncala anguio inferiori ulrinque in dentem brevem acutum abeunte.

P. sylvatica L.

P. sudelica W.

P. Friderici -Augusli Tommas, dolichorrhiza Schrank., comosa L., leucodon Griseb.

Edentulae (Rostralae et Edentulae Stev. Rhyncholopha el Anodon Bunge.) Denles nulli in rostro.

P. foliosa L., p. exaltata Bess. , recutita L.

P. atrorubens Schleich.

P. gyroflexa Vill., luberosa L., roslrala L., aspleniifolia Floerke (addita Portenschlagii Floerke).

P. rosea Wulff., versicolor Whlb.

P. acaulis Wulff.

Personatae Stev. (Prosopia Rchb. Macranlha Bg.) Corollae labium ereclum, faucem subclaudens.

P. Sceplrum-Carolinum L.

In labulis ordinandis ill Kochii ordinem insecutus sum. Sed in describendis speciebus ill. Bentham sequar.

Multi characteres, quos primo inluitu excellentes habueram, demum vaide inconslanles visi Ila^ crislae in seminibus maluris. Ila imo calyci.s dentes, praecipue in grege P. comosae variabiles visa*. Ita barba filamentorum. Forsan ex rhizomalibus ac radicibus characteres sat boni erunl ducendi, sed in colleclione mea, celerum haud nimis angusta , saepe me deficiunt.

69

A. Verticillalae Stev. cf. .^upra

(§. 1.) Longirosires Benth. DC. Prodr X. 560. (§. 2.) Brevirostres Bentii. DC. Prodr. X. 561. §. 3. Eroslres Benlii. DC. Prodr. X. 563.

1. P. verticillata L. Sp. 846, P. Stevenii Bng. Led. Alt II 327. P. caespitosa Webb. it. Hisp. 24. Jacq Aust. 206. St. H. 20. Bipollicaris usque pedalis, subsimplex seu multiceps rhi- zomate (semper?) obliquo. Caules graciles. Folia baseos rosulata petiolata pinnatipartita parti- lionibus ovatis serrulatis. Folia caulina terna seu quaterna. Caulis pilosulus. Inflorescentia com- pacla capitata. Bracteae infimae pinnatifidae, summae crenulatae, omnes oblongae, nunc lobatae. Calyx abbrevialus, urceolalus, quinquedentatus, supra nervos minute setosus, circa dentes ciliolatus. Corollae tubus incurvus. Galea compressa. Labium trilobum, lobi laterales semiovali crenulati ex- trorsi, extrorse nunc subrelusi; lobus medius ovalus, minute crenulalus, nunc anlice emarginalus basibus rolundatis; crislae lineae ad basin usque lobi medii. Filamenla basi papulosa. Corolla purpureo violacea. Capsula bene el recte rostrala, areolis elongatis relosa; calyce vulgo dimidiam accedente, nunc non (in specimine a cl. de la Chenal leclo valde brevi)

Crescit in pascuis alpium et carpalhorum. Aeslate. ^- Dalmatam nun liabet ill. nosler De Visiani Specimina hungarica: Meerang Gerenday! (mire latifolia foliis in pagina inferiori pilosu- Jis labii lobo medio majusculo). Krivan, Choc, Comitl. Lipt. Rochel!

Praeterea adest: ex Sierra Nevada, region alpine, au Barranco de Benalcaza 22 Juillet. Bourgeau 1389! Appenini Holl! Ex Bosnia Sendtner 542! Ex Rumelia Friwaldsky! Monl Allaici comm. Fischer! Bunge! Ledebour! In pralis humidis ad Baicalem C. A. Meyer! (inler liaec specimen vere lanuginosum).

Icon.nostr. Tab 141. MDCCLXII. I. Planla. 1 6. Bracteae. +• 7. Flos. +■ 7 b. Stamina duo. +• 8. 9. Parles calycis. +• 10. Corolla. +• 11. Labium cum tubi parte. +• 12. Fructus (ad dexlram numero omisso). +• 13. Basis (ilamenli +• 14. Semen. +•

Obs. In speciminibus meis Pedicularidis gracilis Wall. rostrum saepius incurvum invenio.

B. Sparsifoliae. I. Faucidentes.

2. P. palnstris L. Sp. 845; (simplex seu) ramosa, calycis limbo bilobo lobis lobulato bi- peclinalo sinuatis, corollae galea oblusa apice angulata, denticulo utrinque deorsum spectanle, dente alio deorsum spectante utrinque supra basin Jabio. Schl<. t. 171. Hayne Arzgw. VIH. 33. Planta saepe ramosissima. Folia pinnaliparlita partilionibus minute serrulatis. Inflorescentia demum valde laxa elongata Galea supra descripla. Labii Jobi JateraJes magni semiovali, lobus medius semiova- lus parvus, omnes ciiioJati, crista . . . . Filamenta allera barbata, allera Jaevia. CoroJla Jaele purpurea.

Crescil in locis paludosis, non in Dalmatia. ©. Etiam habeo livonicam, Songaricam (Meins- hausenl), altaicam (Ledebour!),

Icon. nostr. Tab. 128. MDCCXLIX II. Planta. III. Portio flore majori. 7. 8. Calycis portiones. +• 9. Galeae apex. +■ 10. Labium. + 11—14. Stamina. +• 15. Pilus ex fiJamento. +• 16, Fructus. +• 17. PistiJlum +•

Obs. 1. Cristam spero fore ut ad vivam addam. Ex sicca certe non bene potui inteJligere. Certo certius addam gaJeae dentes inferiores, quos malo fato neglexi.

Obs. 2. III. Benlham seriem dicit „minime naturalem." Mihi P. palustris saepe in „Verticilla- tas" iransire videtur, cum foJia saepe saJlem duo opposila occurranl.

70

II. Bicuspidalae. § 1 Ramosae Benlh. I. c. 567: cauie primario a basi florido ereclo, lateraiibus proslratis.

3. P. sylvatica L. Sp. 855. Sl. H. 13. Folia pinatiparlita partitionibus ovatis serratis. Bracleae bene foliaceae. Calyx quinqiiedentalus, dentes laterales ovali serrali foliacei Corollae lubus elongatus; galea incurva gracilis apice ostio ulrinque unidentata. Labellura trifidum, laciniis laleralibus magnis semiovalis repandulis. Filamenta in medio tubo inserla, omnia basi puberula, aniica etiam apicibus sub anlheris. Capsula inclusa in calyce valde varia, nunc roslrala, niinc apiculata, semper obliqua. Corolla pallide rosacea.

Crescit in pralis subhuinidis, turfosis. Vere exeunle. Aestale © (?). In Dalmalia desideratur. Cis alpes vulgo vulgaris. Tirolensem non habel ill. Baro de Hausmann.

Icon. nostr Tab. 128. MDCCXLIX I Planta 1. Labellum. +• 2 Corolla longitudinaliter Irans- secta. +. 3. Calyx. +• 4. 5 Fruclus. +■ 6. Semen ullra medium longiludinaliter transseclum. +■

Obs. Spero fore ut cristam ad vivam adliuc edam.

§ 2. Gladiatae Benih. I. c. 568: caules .solitarii vel plures simplicissimi. Folia inferiora (inlegra vel simpliciler) pinnatipartila

4. P. sudetica W. Sp. III. 209; Rchb lc. IV. l. 390. Stev. Mon. t. 15. f 2. Erecla. Caulis simplex usque ultra pedalis. Folia rosulala bipectinalo-pinnatiparlila parlilionibus linearibus serrulalis. Folium in caulc vulgo unum. Bracteae racemi oblongi variae, infimae foliiformes, mediae Irifidae, summae simplices, basi dilalatae integerrimae, apice iigulalae serratae. Calyx pilo- sulus cum pedicello parce piloso, limbo quinquedentatus; dens posticus integerrimns apice uncinatus, denles lalerales apice serrulali. Galea apice oblusala, unidenlata seu bidenlata, supposito ulrinque dente altero, hinc vulgo tridentola, raro quadridenlata. Labium expansum Irifidum, lacinia media minori, laciniis laleralibus amplialis, omnibus sinuato denticulatis. Cri.slae transversae obliquae in basi laciniae anlicae. Verrucae quaedam utrinque in galeae basi. Corolla rubra.

„ln den Siimpfen und auf quelligen moorigen Stellen der hochsten Kamme des Riesengebirges; auf der weissen Wiese und dem Koppenplane, der SeilTenlehne um die Teiche, in den Schneegru- ben, Elbwiese, Pudelbaude u m. Juni. Juli. ^" Wimmer Schles. „In Sudetis secus torrenles ioca spongiosa turfosa." Sieber fl. austr. 191. Panlzschwiese, Melzerlehne, Weisse Wiese Rchb. fil.! Buek! Kl Tei(h Sibenhaar! Wimmer! Riesenkamm Buchheim! Schneegruben Kablik!

Icon. nostr Tab. 129. MDCCL Planla. 1. 2. 3. 4. Bracteae. +. 5. 6. Lobi earund. +. 7. Flos. +. 8. Corolla alabaslri. +. 9. Corolla. +. 10. Labium expansum. +. 11. 12. Galeae. +. 13. 14. Stamina +. 15. Fructus in calycc. +. 16. 17. Semina. +. 18. Rete cellularum lestae. +.

Obs. P. sudelica v. lanala Ruprechl excellit indumenlo calycum densiori et floribus siccis pur- pureis: Taimyr 74 '•'/4 26 Julio prope Tyda: Middendorf! P. sudelica bicolor Rupr. excellit indumenlo calycum adhuc densiori, floribus siccis pallidis, rhizomale crassissimo: ad fl. Boganida 71 ^V^- «lulio 1843. Tamrenda et Swerebonk Middendorf! Inslinctive puto ulramque vivam accuralius inspectam (forsan crislarum causa!) novam habendam speciem.

§.,3. Comosae Benth. I. c. 668 Caules simplices erecli. Folia infima bipinnatifida.

a. Labelli crista bipapulala nempe in papulas duas excurrens, non in juga.

5. P. leacodon Gris. Spicil. Rumel. II. p. 17. Benth. I. c n. 572: corollae medio dorso Hexo, prono, labii lobis sinuato denticulalis ciliatis. P. Friderici Augusli De Vis. Dalm. II. 176! Vullus generalis minus hujus sectionis specierum, quam quodammodo Pedicularidis incarnalae.

71

„Radix fasciculala fibrillis incrassatis." Caulis basi valde pilosus, superne nudiusculus. Folia infima bene ac longe peliolata pinnnliparlila, laciniis pinnaliseclis, lobis serralis. Folia caulina nonnulla subaequalia, superiora sessilia. Racemus elongatus. Bracleae foliaceae inaequales seu aequales lobis serralis. Calyx campanulalus crassinervius limbt) prope aequilobo, lobis semiovalis cilioiatis. Galeae buccae in basi supra labeili ortum bene prominulae, papulosae, dentes obliqui superne serrulati. Filamenla altera superne papillis liliformibus.

Crescil ,,in regione alpina Scardi" Grisebach. Vlassich Bosniae Sendlner! (quo teste ab ipso cel. Grisebacli pro lypica specie specimina recognita). Nobis in Dalmalia: in alpestribus monlium Dinara, Svilaja , Ghujet, Prologh. De Visiani!

Ico7i. nostr. Tab. 133. MDCCLIV. Planta ad specimenBosniacum! sine radice, quam non habeo. 1. 2. Bracleae. +.• 3. Flos. +. 4. Calycis pars expansa. +. 5. Pislillum. +. 6. Gaieae apex ex- pansus. +. 7. Labium expansum. +. 8- 9. Slamina duo. +.

6. P. ochrolenca Schloss : corolla medin dorso reclo, labelli lobis sinuato denliculalis eci- liatis. Planla speciosa exallala. Rhizoma v.ilidum. -Radicales fibrae videnlur paulo incra.ssalae. Caulis siccus ruber; paucis parvis pilis hinc inde aspersus. Folia infiina longissime petiolala la- minae ambilu oblongo aculo, rhachi superne bene canaliculata; lamina ipsa pinnalipartila, partitio- nibus pinnatifidis laciniis triangulis serratis. Folia superiora subsessilia , sessilia, pinnis baseos vulgo valde elongalis. Partitiones foliorum summorum simpliciter serratae. Bracteae basi, ungue, cilialae, superne Irifidae seu ceteroquin varie fissae, liinbo serratae seu integerrimae, semper plus minus ciliatae. Calycis campauulati pilosi denles subaequales, posticus dens tamen vuigo profundius sectus, omnes ciliati. Corollae tubus elongatus, leviler curvus, galea dorso quidem subrecla, sallem cum iila praecedentis speciei comparala; rostrum dcflexum, anlice oblique fissnm dentibus superne in- legerrimis seu serrulatis. Buccae galeae in basi supra labelli ortum minus pronae el minus tuberculatae, quam in antecedenli specie Capsula elongata, pulchre falcato rostrala.

In Croaliae monte Klek prope Ogelin 1852 el 1856 lecla a cl. Doctore Jos. Calas. Schlosser, indefesso Croaliae perscrulalorae.

Icon. nostr. Tab, 134. MDCCLV. Planta in parles secla 1. 2. 3 Bracleae. +. 4 Corolla +. 5 Labium cum lubi parte explanalum +. 6. 7. Roslra duo expansa. +. 8. Stamina duo. +. 9. Calyx cum fiuclu. +. 10. Capsuia. +. 11. Eadem aperta. +. 12. 13. 14. Semina +.

b. Labelli crislae jugiformes. -|- Radicis fibrae incrassatae.

7. P. dolichorrhiza Schrenk. Enum. 2. p. 23. Bunge Bull. Acad. St. Petersb. I. (1843) p. 379. N. 74: capsula recla, bracleis mediis iriparlitis. Planla bipedalis. Caulis angulalus parce ac minute pilosulus. Folia basilaria peliolata pinnatiparlita, parlilionibus pinnatifidis laciniis antrorsis triangulis serratis. Folia caulina sessilia seu subsessilia pinnis infimis vulgo elongatis. Racemus elon- galo cylindraceus speciosus. Bracteae infimae foliiformes, superiores Iripartitae, parlilionibus serratis, summae inlegrae. Calyx campanulalus limbo subaequaliler quinquelobo, lobis semiovatis cilialulis. Labelli Irifidi laciniae laterales oblique rhombeae, lacinia media ovala, ciliolata, barbula ciliolata quadam in hasi laciniaium laleralium extus. Galeae dorsum rectum, uli in figura principi Semej dorsum gibberosum vidi, uti in fig. 1. Filamenl:i allera hirsulula „Capsula recta." Determinatio a cl. Janka. Equidem genuinam P. dolichorrhizam Schrenkii nondum oblinui nec hujus planlae vidi capsulam.

In Transsylvaniae pratis prope Klausenburg Majo 1855 v. Janka! Forsan huc pertinet „Pedi- cularis comos.i var. procera Friwaldsky! Rumelia Friwaldsky! Capsula prope recla. Specimen salis mancum.

72

Icon. nostr. Tab. 132. MDCCLIII Planta bis secta. 1. Flos. ■*-■ 2. Labiuni explanalum (Cristam haud bene vidi). 3 Stamina duo. +

Obs. Juvat addere ill. Bunge descriptionem: „P. caule simplici erecto inferne villoso, foliis sparsis radicalibus longe petiolatis pinnatisectis ; segmentis lanceolalis pinnatiparlitis; lobis cartilagineo- mucronato-serralis, caulinis sursum decrescenlibus sessilibus, spica laxiuscula glabrata, bracteis tri- fidis, lacinia media producla lineariserrulala , lateralibus denliforinibus , calycis (4'") campanulati inembranacei quinquestriali dentibus quinque abbreviatis acutis integerrimis, corollae (10'") galea uncinala in rostrum conicum elongalum apice in dentes duos subulatos partilum producta, labelli laciniis dilalatis lateralibus inlus, niediaque basi ciliatis galea brevioribus, filamenlis 2 pilosis,

capsula y- llab in monlibus D.shabyk Songariae (Sclirenk!). Ambigit inter Lophodontes el

Rhyncholophos et quidem inter P. comosam ei P. compactam omnino media, e^ charactere forsan nimis artificiali potius huc trahenda "

8. P. comosa L Sp. 847 Benth I. c ."571. Bunge I. c. p. 389: capsula obliqua. bracleis mediis pinnatifidis seu pinnatipartilis. Rhizomatis radices pleraeque valde incrassatae fusiformes, expansae. Caulis ereclus folialus apice racemo cylindraceo denso. Folia basilaria congesta rosulata longe peliolala pinnalipartita. Partitiones pinnatifidae laciniis triangulis serratis. Folia caulina sub- aequalia sessilia. Bracteae inferiores ot mediae foliaceae, summae oblongae acutae. Calycis lubus cylindraceo campanulatus seu urceolalus, pilosulus seu glaber, dentibus limbi quinis semiovalo-ab- breviatis parce ciliatis. Corollae tubus basi ima constrictus. Dorsum galeae rectum apice obluso subito deflexum , roslri Iriangula limbo superiori serrala. Buccae subtiliter papulosae. Labium Iri- fidum; laciniae laterales obtusangulo quadratulae, lacinia media islhrais obtusis separata minor emarginato retusa; tolus limbus ciliolatus; crislae subsemilunares antice in laciniae mediae basi sub- contiguae. Lineae barbalae duo inlus in tubo sub labii inserlione. Capsula obliqua. Coior corollae flavus. Spithamaea usque pedalis (maxima planta boreali orientalis ex planitie).

Crescit in pratis alpinis Sabaudiae, Pedemonlii, in terra Veronensi, in Dalmalia, Bannalu ac in campis Podoliae Vere. 4.

Ex Sabaudia: Monl Iseran („Mont Tiserand") E. Thomas! Chambery: dent du Nivolel M. Cenis Huguenin! Reuter! Ex Pedemontio: Moris! Col de Tenda Boissier! Lisa Rchb. fil. Reuler! Piernaude Bourgeau 203! Ex terra Veronensi: M. Caballo 6000' v. Kellner! Ex Vetle di Feltra Montini! Auf dem veronesischen M. Baldo in den Wiesen von la Ferrara und bei la Madonna di Corona Facchini! In Dalmatia: „in apricis montium Prologh, Biokovo ex De Vis. Dalm. II 176 In Bannalu: auf hohen Kalklelsen bei Csiklowa 18. Mai 1844. Wierzbicki! Junio Heuffel! In campis Podoliae Besser!

Praeterea : Mosquae Richler! alii (specimina sex valde elata) Altai Ledebour! Iberia : Mart- heyn (reclo lego?) Steven! Irkulzk Richter! Tschernigow Feodorow!

Specimina minus certa: Balkan Friwaldsky! Bosnia Sendtner 543!

Specimen : „381. In monle Tauro. Aestale 1836. Th. Kotschy! ob capsulas longe exserlas potius huc erit referendum, quam ad Pedicularidem Sibthorpii, tamen P. achilleaefoliae satis simile. An ciliae in labello ad.sint, haud bone video.

Icon. nostr. Tab. 136. MDCCLVU. Planta (sabauda Huguenini). 1. Alabastrum dehiscens. +■ 2. Corolla. +. 3. Caiycis pars. + 4. Labium explanalum cum parle tubi corollini. +• 5. 6. Slamina. +• 7. 8. 9. Bracteae. +• 10. Calyx fructifer. + 11. Semen. +• 12. Galeae apex expansus. +•

Obs. Pediculuris asparagoides Lap. Abr. 349 nunc varietas p. „erylhraea" a cl. Grenier et Godron habetur. Equidem tria lantum habeo specimina: „in rupibus M. Canigou" Endress! quae roslro excellere videntur valde abbreviato.

73

Pedicularis Sibthorpii Boiss. Diagn. I. 483. in herbario meo Ires varios typos offert, quos vix crediderim unius esse speciei :

Planta billiynica (Oiympus Boissierl Noe! Friwaldsky! C. Koch!) pumila, caule villosissimo, bracteis foliaceis subnullis.

Planta pisidica et taurica: similis, elata, foliorum parlitionibus lalissimis, bracteis foliaceis sub- nullis, cauleslriis villosis anguslissimis striato, ceterum calvo (Pisidia Buldar de Heldreich!). (Bulgar Dagh Kolschy!)

Planta parnassi (in Parnasso Aug. 1853. de Heldreich 2746!) foliorum